Zespół Wallenberga – przyczyny, objawy, leczenie

Brak zdjęcia

5 grudnia 2018

Zespół Wallenberga spowodowany jest przez powikłania naczyniowe. Za przyczynę tego rzadkiego zespołu neurologicznego podaje się zamknięcie tętnicy móżdżkowej dolnej tylnej oraz zamknięcie światła tętnicy kręgowej. W przypadku zespołu Wallenberga objawy to m.in. porażenie nerwów czaszkowych (V, IX, X), w wyniku czego dochodzi do zaburzeń połykania i mowy, ataksja oraz oczopląs. W leczeniu wykorzystuje się rehabilitację.

Zespół Wallenberga – co to jest i jakie są przyczyny występowania?

Wallenberg's syndrome to rzadki nabyty zespół neurologiczny będący wynikiem powikłań naczyniowych. Za jego najczęstszą przyczynę uznaje się zamknięcie tętnicy móżdżkowej dolnej tylnej. Należy jednak zwrócić uwagę na możliwość jego pojawienia się również w wyniku zamknięcia światła tętnicy kręgowej (tuż przed jej połączeniem z tętnicą podstawną mózgu).

Do niedrożności lub zamknięcia światła tętnic wyżej wymienionych dochodzi zazwyczaj w wyniku przedostania się do ich światła materiału zatorowego (m.in. w przypadku napadu migotania przedsionków). Powikłaniem tego stanu może być ponadto pęknięcie ściany naczynia i wystąpienie krwotoku.

Zespół Wallenberga najczęściej występuje u osób starszych, jednak istnieją, opisane w literaturze, przypadki dotyczące osób młodych.

Zespół Wallenberga – objawy

Lokalizujące się w bocznej części rdzenia przedłużonego ognisko niedokrwienia jest powodem różnego typu objawów neurologicznych. Porażeniu ulegają nerwy czaszkowe (V, IX, X), w związku z czym mamy do czynienia z zaburzeniami czucia twarzy oraz upośledzonym aktem połykania i zaburzeniami mowy (występuje upośledzenie funkcji fonacyjnej).

Obserwowana jest również ataksja (niezborność ruchowa) oraz drżenie zamiarowe (pojawiające się w przypadku wyrażenia chęci wykonania danej czynności, np. chwycenia przedmiotu w dłoń).

Do mniej charakterystycznych objawów zaliczamy oczopląs oraz niedosłuch (występują one również w wielu innych zespołach neurologicznych).

Z zespołem Wallenberga może również współistnieć zespół Hornera. Do najrzadziej obserwowanych objawów należy zaburzenie czucia bólu i temperatury na przeciwległych kończynach oraz częściach tułowia.

Ponadto należy wspomnieć o zróżnicowanej lokalizacji występujących w zespole objawów. W przypadku ulokowania ogniska chorobowego po stronie lewej, wszystkie objawy (oprócz rozszczepiennych zaburzeń czucia) dotyczą lewej połowy ciała. Zaburzenia czucia typu rozszczepiennego są zaś obserwowane po stronie prawej. Sytuacja jest odwrotna, gdy ognisko niedokrwienia zlokalizowane jest po stronie prawej (wówczas zaburzenia czucia dotyczą lewej strony ciała, a reszta objawów lokalizuje się w prawej części ciała).

Zespół Wallenberga – porażenie nerwu czaszkowego V

Jak już zostało wcześniej wspomniane, w przebiegu lateral medullary syndrome dochodzi do porażenia V nerwu czaszkowego. Nerw twarzowy (czyli V nerw czaszkowy) posiada zarówno włókna czuciowe, jak i ruchowe. Jego porażenie związane jest z wystąpieniem rozszczepiennych zaburzeń czucia. Pod pojęciem tym rozumiemy zaburzenia czucia bólu oraz temperatury w obrębie twarzy. Prawidłowe pozostaje wówczas odczuwanie dotyku i wibracji. Zaburzeniu nie ulega również świadomość ułożenia własnego ciała (czyli czucie proprioceptywne).

W większości przypadków czucie (dotyk) badane jest poprzez symetryczne uciskanie czoła, żuchwy oraz policzków. Percepcję bólu oraz temperatury poddaje się badaniu łącznie, ze względu na wspólną drogę przewodzeniową tych dwóch odczuć. Niemniej ważnymi składowymi badania V nerwu czaszkowego są odruchy: rogówkowy (dotknięcie zwilżoną chusteczką rogówki oka) oraz żuchwowy (lekkie uderzenie młoteczkiem w bródkę pacjenta, gdy jego usta są rozchylone).

Ponadto lekarz diagnosta sprawdza czynność ruchową mięśni żwaczy (poprzez zaciskanie zębów) i mięśni skrzydłowo-podniebiennych bocznych (rozwarcie szczęk).

Zespół Wallenberga – porażenie nerwów czaszkowych IX i X

Efektem jednostronnego porażenia nerwów IX i X są zaburzenia połykania (np. w postaci krztuszenia się) oraz trudności fonacyjne wraz z chrypką. Często obserwowana jest również tzw. mowa nosowa.

Badanie nerwu IX i X przeprowadza się w większości przypadków łącznie i polega ono na ocenie położenia języczka i symetrii fałdów podniebienno-gardłowych. Ponadto uwadze diagnosty nie powinna umknąć informacja na temat zdolności ruchowej podniebienia miękkiego. W związku z przewodzeniem przez te nerwy również gałązek czuciowych, badaniu podlega także czucie.

Najprostszym sposobem jego badania jest dotykanie czystą szpatułką języka, wewnętrznej strony policzków oraz tylnej ściany gardła. Podczas egzaminowania pacjenta należy uważać na możliwość wystąpienia wymiotów – w związku z tym badanie powinno być wykonywane delikatnie, by nie sprowokować czynności wymiotnej.

Zespół Hornera a zespół Wallenberga

Bardzo często w przebiegu posterior inferior cerebellar artery syndrome mamy do czynienia z zespołem Hornera. Należy jednak podkreślić, że zespół boczny opuszki nie stanowi jedynej przyczyny zespołu Hornera. Schorzenie to obserwowane jest również w przypadku guza Pancoasta (rak oskrzela zlokalizowany w szczycie płuca). Do przerwania współczulnego unerwienia gałki ocznej może również dochodzić w wyniku urazów oraz zmian organicznych mózgowia.

W klasycznym zespole Hornera wyróżniamy charakterystyczną triadę objawów, w skład której wchodzą:

  • miosis (mioza)zwężenie źrenicy po stronie uszkodzenia (występuje wówczas nierówność źrenic nazywana anizokorią),
  • ptosis (ptoza) opadanie górnej powieki,
  • enophtalmus (enoftalmia) zapadnięcie gałki ocznej do wnętrza oczodołu.

Ponadto bardzo często obserwowane jest powolne poszerzanie średnicy źrenicy oraz różnobarwliwość tęczówek (zmiany często są bardzo trudne do uchwycenia, szczególnie w sztucznym świetle).

Zespół Wallenberga – jakie badania wykonać?

Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka zespołu Wallenberga powinna obejmować zarówno dokładne badanie podmiotowe i przedmiotowe, jak i wykonanie dodatkowych badań obrazowych. Szczególnie przydatny w podejrzeniu zamknięcia światła tętnicy móżdżkowej dolnej jest rezonans magnetyczny centralnego układu nerwowego. Ponadto w diagnostyce istotne jest dokładne badanie wszystkich nerwów czaszkowych.

Charakterystyczny zespół objawów klinicznych oraz szczegółowy wywiad i wykonanie rezonansu magnetycznego umożliwia postawienie pewnej i jasnej diagnozy.

Zespół Wallenberga – leczenie – rehabilitacja

W związku z często nieodwracalnymi uszkodzeniami spowodowanymi zamknięciem tętnicy móżdżkowej dolnej, aktualnie nie jest możliwy pełen powrót do sprawności osoby cierpiącej z powodu zespołu Wallenberga. Terapia tego zespołu w głównej mierze opiera się na rehabilitacji ruchowej oraz przystosowaniu pacjenta do życia w nowej rzeczywistości.

W przypadku wystąpienia krwotoku (będącego powikłaniem pęknięcia tętnicy móżdżkowej), zalecane jest wykonanie zabiegu neurochirurgicznego, który pozytywnie wpływa na późniejszy poziom życia pacjenta.

Bibliografia

  • Verine E., Restoration of normal swallowing function in Wallenberg syndrome by repetetive transcranial magnetic stimulation and surgery, Ann. Phys. Rehabil. Med., 2016 , 59, 5–6: 343–345.
  • Ruedrich E. D., Chikkannaiah M., Kumar G., Wallenberg's lateral medullary syndrome in an adolescent. Am. J. Emerg. Med., 2016, 34, 11: 2254.e1–2254.e2.
  • Kozubski W., Neurologia. Kompendium. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015, s. 9–20, 50–53.
Opublikowano: ; aktualizacja: 05.12.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Badania elektrofizjologiczne w okulistyce

Badania elektrofizjologiczne stanowią ważny element diagnostyki okulistycznej. Badania oka, rejestrujące prądy czynnościowe to elektroretinografia, elektrookulografia, ...

Afazja – co to jest, jakie są rodzaje, objawy i leczenie?

Afazja (zaburzenie afatyczne) stanowi nabyte zaburzenie mowy, polegające na całkowitej utracie tworzenia i/lub rozumienia języka ...

ENG – Elektronystagmografia

Elekronystagmografia jest to badanie, w którym ocenia się oczopląs, będący objawem zaburzeń równowagi. Schorzenie to ...

Ataksja Friedreicha (choroba) – przyczyna, objawy, leczenie

Choroba Friedreicha jest bardzo rzadko występującą chorobą o podłożu genetycznym. Zaliczana jest do jednych z ...

Zapalenie błędnika – objawy, leczenie, przyczyny i diagnoza

Zapalenie błędnika (łac. labyrinthitis) jest to proces chorobowy, obejmujący ucho wewnętrzne. Najczęściej choroba jest powikłaniem ...

Wideo – Typy oczopląsu

Oczopląs jest powtarzalnym, mimowolnym ruchem gałek ocznych, na zasadzie tam i z powrotem. Może on ...

Ataksja móżdżkowa i czuciowa – co to jest, jakie są rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Ataksja (niezborność ruchowa) definiowana jest jako zaburzenie koordynacji ruchów. Ataksja towarzyszy chorobom centralnego układu nerwowego. ...

Wideo – Oczopląs

Oczopląs, po łacinie nystagmus, to zjawisko drgania gałek ocznych, najczęściej w płaszczyźnie poziomej, ale także ...

Oczopląs

Oczopląsto choroba, która polega na rytmicznych i niekontrolowanych ruchach gałek ocznych, odbywających się w różnych ...

Zespół móżdżkowy – objawy, leczenie, rehabilitacja

Zespół móżdżkowy (inaczej zespół cerebralny) to choroba neurologiczna. Uszkodzenie struktury móżdżku dzieli się na ostre ...

Oczopląs – przyczyny neurologiczne, laryngologiczne, okulistyczne

Oczopląs to mimowolne i rytmiczne wahania gałek ocznych. Drgania mogą odbywać się w pozycji pionowej ...

Zapalenie móżdżku – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Ostre zapalenie móżdżku jest chorobą wieku dziecięcego, która może pojawić się w trakcie lub kilka ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon