Otępienie czołowo-skroniowe – FTLD (zwyrodnienie czołowo-skroniowe)

Zwyrodnienie czołowo-skroniowe (FTLD), choć często nie brane pod uwagę, jest najprawdopodobniej trzecią po chorobie Alzheimera i procesach naczyniowych przyczyną otępienia. Należy do tzw. taupatii, czyli grupy chorób, w przebiegu których wykrywa się w ośrodkowym układzie nerwowym nieprawidłowe białko tau. To jego nagromadzenie powoduje objawy kliniczne.

Czym jest FTLD – otępienie czołowo-skroniowe?

FTLD obejmuje niejednorodną grupę zaburzeń, którą cechą wspólną jest postępujące uszkodzenie płatów czołowych i skroniowych. Do dominujących objawów w przebiegu FTLD należą zaburzenia mowy oraz objawy neuropsychiatryczne, w tym różne formy zaburzeń zachowania. Chociaż mówi się w przypadku tej choroby o otępieniu, czyli demencji, zaburzenia funkcji poznawczych, nie zawsze są głównym objawem, szczególnie w początkowych okresach choroby.

Większość przypadków FTLD ma charakter sporadyczny i ujawnia się po 65 roku życia, natomiast postaci rodzinne ujawniają się w nieco młodszym wieku. Ryzyko rozwoju zwyrodnienia korowo-skroniowego u osoby z dodatnim wywiadem rodzinnym jest 3,5-krotnie wyższe od populacyjnego.

Otępienie czołowo-skroniowe jest chorobą trudną ze względu na diagnostykę jak i leczenie. Jak dotąd nie ma żadnego skutecznego środka farmakologicznego, który zahamowałby postępujący procesu zwyrodnieniowy, leczenie sprowadza się do łagodzenia objawów neuropsychiatrycznych.

Objawy otępienia czołowo-skroniowego

Otępienie czołowo-skroniowe (FTD)

Najczęstszymi objawami otępienia czołowo-skroniowego są;

zaburzenia mowy, na które składa się

  • afazja czuciowa lub ruchowa,
  • dyzartria (mowa powolna, niewyraźna, niezrozumiała),
  • agramatyzm, czyli nieumiejętność właściwego posługiwania się gramatyką w mowie,
  • pogorszeniem zdolności do rozpoznawania znaczenia słów,
  • echolalią (powtarzaniem słów rozmówcy),
  • perseweracjami (powtarzaniem tych samych słów i fraz)
  • postępującymi zaburzeniami osobowości.

Otępienie czołowo-skroniowe pojawia się wcześniej niż typowa choroba Alzheimera, często już przed 65 rokiem życia. Zachowania aspołeczne często eliminują pacjenta z kręgu rodzinnego i przyjaciół, prowadzą do konfliktów oraz skierowania chorego do zakładów psychiatrycznych. Dość typowa jest żarłoczność, zwiększenie libido, agresja.

Warianty zwyrodnienia czołowo-skroniowego i podział FTLD

Wariant czołowy FTLD

Początkowe objawy zespołu czołowego to zwykle zaburzenia osobowości, zachowania, nastroju i napędu, zaburzenia pamięci są znacznie rzadsze. Tak zwany zespół czołowy przejawia się odhamowaniem zachowania – pacjenci są wesołkowaci lub bardzo łatwo popadają w melancholię, są pozbawieni krytycyzmu i dystansu, często miewają urojenia.

Do najczęstszych zaburzeń zachowania można zaliczyć hyperoralność (słowotok oraz hiperfagia, w tym jedzenie rzeczy niejadalnych), zaniedbywanie czynności higienicznych, nadaktywność, także seksualną, przejawiającą się nieustannym poruszaniem tematów związanych z życiem seksualnym, zachowania impulsywne oraz nietolerowane przez środowisko, uznawane jako dziwaczne i odmienne.

Wariant skroniowy FTLD

To tak zwane otępienie semantyczne; jeśli zanik dotyczy lewego płata skroniowego objawami jest głównie afazja, jeżeli prawego – najbardziej nasilone są zaburzenia zachowania. Objawy deliberacyjne, prymitywne takie jak np. odruch bródkowo-dłoniowy (drażnienie dłoniowej powierzchni dłoni powoduje skurcz mięśnia bródkowego) są częstymi symptomami towarzyszącymi temu wariantowi.

Cechą typową jest tzw. pusta mowa, czyli hiperoralność połączona z ubogim słownictwem, wylewne wypowiedzi o małym ładunku informacyjnym. Pamięć jest zwykle prawidłowa.

Postępująca afazja z utratą płynności mowy

Pacjenci charakteryzują się afazją ruchową (brakiem płynności mowy) z brakiem afazji czuciowej (rozumieją, co się do nich mówi). Zaburzenia mowy zwykle wyprzedzają inne objawy, jednak po dłuższym czasie dołączają się zaburzenia zachowanie podobne do innych podtypów choroby.

Dość częsta jest tzw. „sztywność umysłowa” – niechętne uczenie się nowych rzeczy, bunt w akceptowaniu zmian otoczenia, trudności w przystosowaniu się do nich, lęk przed zmiana przyzwyczajeń. Nie jest to jednak cecha charakterystyczna tylko dla tego wariantu FTLD.

Leczenie zwyrodnienia czołowo-skroniowego

Przebieg choroby zwykle jest postępujący i trudny do opanowania; często szybszy niż choroba Alzheimera. W przypadku zwyrodnienia czołowo-skroniowego, żaden rodzaj profilaktyki nie przynosi widocznych efektów.

Obecnie nie ma powszechnie akceptowanych, jednolitych metod postępowania farmakologicznego, nieskuteczność terapii związana jest też z heterogennością zaburzeń w różnych wariantach choroby.

Inhibitory acetylocholinesterazy, szeroko stosowane w chorobie Alzheimera, są tutaj nieskuteczne, podłoże choroby jest bowiem odmienne. Największą uwagę poświęca się lekom przeciwdepresyjnym o serotoninergicznym kierunku działania, z uwagi na udowodnione patologię tego układu w zwyrodnieniu korowo-skroniowym. Stosowane są również leki przeciwpsychotyczne z uwagi na dominujące zaburzenia neuropsychiatryczne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 20.04.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Zatrucie jadem kiełbasianym

Jad kiełbasiany jest to toksyna wytwarzana przez pałeczki jadu kiełbasianego, które namnażają się w źle ...

Hipochondria

W codziennym języku słowo hipochondria oznacza chorobliwą i przesadną obawę o własne zdrowie. Z medycznego ...

Wideo – Guz kanału kręgowego

Objawy guza kanału kręgowego zależą od jego lokalizacji:j eśli mamy do czynienia z guzem zewnątrzrdzeniowym ...

Choroba Picka (demencja skroniowo-czołowa) – jakie są objawy i leczenie?

Demencje starcze, inaczej otępienia starcze, stanowią dużą grupę chorób, w których dochodzi do pogorszenia działania ...

Hiperalgezja – co to jest, na czym polega mechanizm jej rozwoju, jak wygląda leczenie?

Nadmierna wrażliwość na ból określana jest jako hiperalgezja. Wyróżnia się kilka rodzajów schorzenia (np. hiperalgezja ...

Abulia (hipobulia) – przyczyny i objawy stanu braku motywacji

Abulia, określana także jako hipobulia, to stan charakteryzujący się brakiem motywacji i woli, co objawia ...

Otępienie starcze (demencja starcza)

Otępienie starcze towarzyszy wielu chorobom neurologicznym, takim jak choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona. Chorzy z ...

Wideo – Co to jest otępienie?

Otępieniem nazywamy nabytą utratę funkcji poznawczych, powstałą w wyniku zmian organicznych w ośrodkowym układzie nerwowym. ...

Otępienie

Otępienie wiąże się z istnieniem zaburzeniem procesów poznawczych i pojawieniem się takich objawów jak: zaburzenia ...

Problemy z pamięcią u osób starszych

Wraz w wiekiem określone ośrodki kory mózgowej stają się mniej sprawne. Nieprawidłowe bądź zakłócone funkcjonowanie ...

Wideo – Choroba Alzheimera a otępienie

Ostatnio sporo mówi się i pisze o chorobie Alzheimera. Jest to choroba, którą psychiatrzy określają ...

Depresja a choroby neurologiczne

Depresja bardzo często towarzyszy chorobom neurologicznym. Objawy depresji mogą pojawić się u chorych na stwardnienie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon