Krzyk mózgowy – u niemowląt i dorosłych – jakie ma przyczyny i objawy?

Krzyk mózgowy to symptom uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Brzmi bardzo charakterystycznie – jest piskliwy i spazmatyczny. Towarzyszą mu objawy dodatkowe, m.in. drgawki czy światłowstręt. Błędnie używany termin „płacz mózgowy” – rozumiany jako NOP – to w istocie nieutulony płacz mogący występować po szczepieniu. Zazwyczaj mija samoistnie i nie pozostawia powikłań.

Co to jest krzyk mózgowy?

Krzyk mózgowy, inaczej płacz mózgowy, to rzadko używany termin medyczny, który odnosi się do charakterystycznego, donośnego i niepohamowanego płaczu pojawiającego się w wyniku uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Krzyk mózgowy pochodzenia neurologicznego może wystąpić zarówno w dzieciństwie, jak i w wieku dorosłym. W ostatnich latach popularne ruchy antyszczepionkowe rozpowszechniły pojęcie płaczu mózgowego w kontekście niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP), którego głównym objawem jest nieutulony płacz po szczepieniu.

Według obserwacji nieutulony płacz to dość częsta przyczyna przyjęć na pediatryczne oddziały ratunkowe, która zawsze wymaga kompleksowej oceny. Przyczyn nieutulonego płaczu przeważnie upatruje się w kolce niemowlęcej lub w infekcjach układu moczowego, które u najmłodszych dzieci mogą przebiegać bez typowych objawów dyzurycznych.

Zupełnie innym problemem jest płacz po szczepieniu, czyli płacz pozostający w związku z wykonanym szczepieniem. Jego cechami charakterystycznymi są nagłość, piskliwość i brak innych neurologicznych objawów towarzyszących. Chociaż bywa określany jako poszczepienny krzyk mózgowy, to w świetle aktualnej wiedzy nie ma on związku z krzykiem mózgowym powstającym na podłożu nieodwracalnej dysfunkcji mózgu.

Krzyk mózgowy a nieutulony płacz

Płacz to nieodzowny element prawidłowego rozwoju układu nerwowego człowieka. U niemowląt jest jedynym sposobem na zgłaszanie opiekunom swoich dolegliwości i aktualnych potrzeb fizjologicznych. Maksymalnie nasilenie płaczu obserwuje się w 6.–8. tygodniu życia dziecka. W ciągu całej doby jego przeciętny czas trwania wynosi około 2–3 godziny.

Zgodnie z obowiązującą definicją, płacz nieutulony to płacz, który utrzymuje się przez co najmniej 3 godziny dziennie, 3 dni w tygodniu przez dłużej niż 3 tygodnie. Rozpoznać go można wyłącznie wtedy, gdy niemowlę jest prawidłowo odżywione i ogólnie zdrowe. Krzyk mózgowy u niemowlaka różni się od nietulonego płaczu okolicznościami wystąpienia, intensywnością oraz stanem ogólnym, a przede wszystkim stanem neurologicznym dziecka.

Krzyk mózgowy u dorosłych i u dzieci przypomina pisk, któremu towarzyszy płacz o charakterze spazmów lub pojękiwania. Pojawia się nagle, bez objawów prodromalnych (zwiastunowych), trwa kilka, do kilkanastu godzin i nie reaguje na żadne próby uspokojenia. Typowe metody ukojenia niemowlęcego płaczu, takie jak tulenie, głaskanie czy odtwarzanie uspokajających dźwięków w przypadku krzyku mózgowego nie dają żadnych rezultatów. Dorosły prezentujący krzyk mózgowy sprawia natomiast wrażenie nieobecnego, nie odpowiada na żadne pytania ani nie reaguje na polecenia.

Jak brzmi krzyk mózgowy?

Objawy krzyku mózgowego są niebywale charakterystyczne. Jego główną cechą jest bardzo głośny płacz przypominający gwałtowny, rozdzierający wrzask. Kolejne sekwencje krzyku i postękiwania sukcesywnie utrudniają prawidłowe oddychanie, a w skrajnych przypadkach prowadzą do epizodów bezdechu. Krzyk mózgowy zawsze budzi przerażanie otoczenia, jednak nie tylko ze względu na jego skalę, lecz przede wszystkim z powodu dodatkowych objawów mu towarzyszących. Jak wcześniej wspomniano, krzyk mózgowy wybucha na podłożu uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, czyli tkanki mózgowej. Wobec tego do objawów krzyku mózgowego, oprócz głośnego płaczu, należą także różne objawy neurologiczne wynikające z choroby podstawowej. Są to:

  • wysoka gorączka,
  • światłowstręt,
  • silny ból głowy,
  • sztywność karku,
  • objawy oponowe (jak w zapaleniu opon-mózgowo rdzeniowych i mózgu),
  • drgawki całego ciała,
  • utrata przytomności i świadomości,
  • przeczulica (nadmierna reakcja na bodźce zewnętrzne),
  • porażenie kończyn, spastyczność mięśni.

Krzyk mózgowy, czyli nieutulony płacz, który występuje razem z innymi objawami ogólnymi i neurologicznymi, jest wskazaniem do niezwłocznej hospitalizacji oraz dalszej diagnostyki.

Krzyk mózgowy po szczepieniu – fakty i mity

Znaczna część dzieci na szczepienia reaguje płaczem. Najczęściej płacz pojawia się w trakcie iniekcji i ma związek bardziej ze strachem przed nieznanym niż z faktycznym bólem fizycznym. Taki rodzaj płaczu przechodzi zaraz po zakończeniu szczepienia i nie jest powodem do niepokoju. Niestety, pewien procent niemowląt i małych dzieci doświadcza objawów NOP-u.

NOP, czyli niepożądany odczyn poszczepienny, to zaburzenie stanu zdrowia, które wystąpiło w ciągu 4 tygodni od podania szczepionki. Według oficjalnych rejestrów częstość niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce szacuje się na 1 na 10 000 szczepień. Większość NOP-ów ma przebieg lekki i samoograniczający się (na przykład odczyn zapalny w miejscu wkłucia). Nieutulony płacz po szczepieniu zalicza się do „małych” reakcji poszczepiennych, gdyż w odróżnieniu od „dużych” powikłań neurologicznych nie pozostawia po sobie trwałych następstw.

Płacz po szczepieniu spełniający kryteria niepożądanego odczynu poszczepiennego pojawia się w ciągu 2–48 godzin po szczepieniu. Jest piskliwy, ma charakter „ataku”, podczas którego dziecka nie daje się uspokoić przystawianiem do piersi, podaniem smoczka do ssania lub przytuleniem. Może towarzyszyć mu delikatnie podwyższona temperatura lub obrzęk w miejscu wkłucia. Tego typu płacz nieutulony mija samoistnie i nie zwiększa ryzyka rozwoju trwałych powikłań.

Mimo przeważnie „niegroźnego” charakteru, gdy dziecko po szczepieniu płacze, zawsze należy zwrócić uwagę na inne, znacznie bardziej niepokojące objawy. Jeśli nieutulony płacz przybierze postać krzyku mózgowego po szczepieniu, czyli będą mu towarzyszyć drgawki (zwłaszcza bez wzrostu temperatury), hipotonia mięśniowa, utrata przytomności lub inne cechy przemawiające za uszkodzeniem mózgu, bezzwłocznie należy zgłosić się do szpitala w celu jak najszybszej kompleksowej neurologicznej oceny dziecka.

Ile trwa krzyk mózgowy?

Krzyk mózgowy będący skutkiem faktycznego uszkodzenia mózgu może trwać kilka godzin i ma tendencję do nawracania aż do czasu identyfikacji problemu i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Należy pamiętać, że krzyk mózgowy pojawia się razem z innymi dolegliwościami neurologicznymi, zwykle z drgawkami, utratą przytomności, brakiem kontroli nad ruchami ciała oraz gorączką.

Nieutulony płacz po szczepieniu najczęściej zgłaszany jest w związku ze szczepieniem przeciwko krztuścowi szczepionką DTP (błonica, krztusiec, tężec) i rozwija się w ciągu 48 godzin po zabiegu. Dopiero po wykluczeniu innych poważnych chorób mogących powodować płacz nieutulony (zapalenie ucha środkowego, uwięźnięcie przepukliny, skręt jądra, wgłobienie jelita, urazy główki) uznaje się go za niepożądany odczyn poszczepienny, który nie wymaga doraźnej pomocy medycznej.

Krzyk mózgowy – czy szczepić?

Obecnie nie ma przekonujących dowodów, że szczepienie przeciwko krztuścowi może powodować encefalopatię i trwałe następstwa neurologiczne odpowiadające za krzyk mózgowy. Utrudnienie w uzyskiwaniu wiarygodnych danych na temat NOP-u stanowi fakt, że w okresie życia dziecka, w którym przeprowadza się pierwsze szczepienie DTP, ujawnia się wiele wrodzonych lub nabytych w okresie noworodkowym zaburzeń neurologicznych.

Ze względu na kazuistyczne doniesienia o trwałym uszkodzeniu mózgu po szczepieniu DTP, podczas kwalifikacji do szczepienia lekarz ma obowiązek zwrócić uwagę na wszelkie nieprawidłowości ujawnione podczas badania dziecka. Wystąpienie nieutulonego płaczu po szczepieniu szczepionką z pełnokomórkowym składnikiem krztuśca (DTwP) jest wskazaniem do kontynuacji szczepień wyłącznie za pomocą mniej immunogennej szczepionki acelularnej – bezkomórkowej (DTaP).

Bibliografia

  • Kim J. S., Excessive crying: behavioral and emotional regulation disorder in infancy. Korean J. Pediatr., 2011, 54, 6: 229–233.
  • Bonhoeffer J. i wsp., Persistent crying in infants and children as an adverse eventfollowing immunization: case definition and guidelines for data collection, analysis, and presentation. Vaccine, 2004, 22: 586–591.
  • Matijasic N., Plesa Premilovac Z., Inconsolable crying in infants: differential diagnosis in the Pediatric Emergency Department. Clin. Pediatr. (Phila.), 2019, 58, 2: 133–139.
  • http://www.czytelniamedyczna.pl/2156,poszczepienne-powiklania-neurologiczne-u-dzieci.html
Opublikowano: ; aktualizacja: 07.05.2019

Oceń:
4.7


  • Tagi:

Może cię

Jak leczyć zespół niespokojnych nóg (RLS)?

Zespół niespokojnych nóg, czyli RLS to choroba, której objawem jest nieprzyjemne mrowienie odczuwane w kończynach ...

Objaw Brudzińskiego – karkowy, policzkowy, łonowy – dodatni i ujemny – co oznacza?

Odruch Brudzińskiego to objaw oponowy (karkowy, policzkowy, łonowy), sprawdzany bardzo często podczas badania pacjenta przez ...

Wideo – Dyskopatia – przepuklina krążka międzykręgowego

Dyskopatiami nazywamy choroby krążka międzykręgowego (umiejscowionego pomiędzy kręgami kręgosłupa), o charakterze zmian degeneracyjnych, wywołujący rozpad ...

Tężyczka – przyczyny, objawy, leczenie

Tężyczka to różne objawy kliniczne, pojawiające się u pacjenta w sytuacji, gdy w jego organizmie ...

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

Drżenie jest często spotykanym w neurologii objawem. Drżenie samoistne spowodowane jest krótkotrwałymi, naprzemiennymi skurczami antagonistycznych ...

Ropne (bakteryjne) zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – jakie daje objawy i jak leczyć?

Ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to jedna z cięższych postaci, która może dawać poważne powikłania. Bakteryjne ...

Zespół zamknięcia

Zespół zamknięcia (ang. locked-in syndrome) jest schorzeniem neurologicznym, w którym w wyniku uszkodzenia pnia mózgu ...

Śnieg optyczny – co to jest, przyczyny, czy jest groźny, jak leczyć

Śnieg optyczny to zaburzenie widzenia opisywane jako rodzaj mroczków przed oczami przypominających śnieżący ekran telewizora. ...

Jak radzić sobie ze stresem? Jakie są najlepsze sposoby na stres?

Skutecznym sposobem na stres są ćwiczenia relaksacyjne. Wśród sposobów radzenia sobie ze stresem warto wymienić ...

Parasomnie – przyczyny, objawy, leczenie, skutki

Parasomnie to zaburzenia zachowania pojawiające się w czasie snu lub po wybudzeniu. Szczególnie często występują ...

Ból głowy z przodu – przyczyny bólu głowy w okolicy czoła

Bóle z przodu głowy głowy to częsty i uciążliwy objaw. Sile i częste bóle głowy ...

Co to jest hipnagogia i czym są omamy hipnagogiczne i hipnopompiczne?

Omamy hipnagogiczne to żywe doznania wzrokowe, słuchowe lub czuciowe przypominające marzenia senne, występujące w momencie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon