Endometrioza i PCOS a niepłodność

Chorobom, takim jak endometrioza lub zespół policystycznych jajników często towarzyszy niepłodność. Odpowiednie postępowanie pozwala zwiększyć szanse na posiadanie własnego potomstwa. Jednak oprócz problemu z zajściem w ciążę, choroby te wiążą się również z innymi dolegliwościami.

Endometrioza – co to jest?

Endometrioza to schorzenie, które przebiega zazwyczaj z silnymi bólami w miednicy mniejszej, zaburzeniami miesiączkowania, bolesnością podczas współżycia i problemami z płodnością. Problem polega na tym, że komórki naturalnie wyściełające jamę macicy tzw. endometrium, występują także poza nią, podlegając tym samym wpływom hormonalnym jak komórki w macicy. W ten sposób dochodzi do cyklicznych krwawień miesięcznych, nie tylko z jamy macicy ale i poza nią, drażnienia okolicznych tkanek i wywoływania stanów zapalnych, a następnie włóknienia i zrostów. Proces ten w zależności od umiejscowienia może dotyczyć m.in. jamy otrzewnej otaczającej macicę, jajników czy jajowodów, upośledzając ich prawidłowe funkcjonowanie. Wyróżnia się trzy teorie, próbujące tłumaczyć, skąd biorą się te komórki poza jamą macicy:

  • teoria transplantacyjna, która mówi o tym, że podczas krwawień miesięcznych krew przemieszcza się wstecznie do jamy otrzewnej (jamy, do której przylega macica) wraz z komórkami endometrium, które przytwierdzają się do jej ścian i podejmują swoją funkcję,
  • teoria metaplazji, która mówi o tym, że komórki występujące poza macicą mogą się przekształcać w komórki endometrium,
  • teoria indukcyjna, która zakłada, że substancje znajdujące się we krwi miesiączkowej mogą pobudzać przemianę komórek jamy otrzewnej w komórki endometrium.

Niezależnie od teorii endometrioza jest schorzeniem poważnym, dającym uciążliwe objawy i w wielu przypadkach uniemożliwia zajście w ciążę, nie tylko przez mechaniczne zablokowanie jajowodów lub zniszczenie jajnika, ale też poprzez deregulację układu hormonalnego. W zależności od stanu zaawansowania wyróżnia się cztery stadia endometriozy: postać minimalną, łagodną, umiarkowaną i ciężką. Postępowanie lecznicze trzeba wdrożyć jak najszybciej, żeby nie dopuścić do rozwoju choroby. Najlepsze wyniki przynosi leczenie operacyjne postaci minimalnej i łagodnej, jednak należy je dokładnie rozważyć w przypadku endometriozy nawrotowej.

U wybranych pacjentek z endometriozą można przeprowadzić inseminację domaciczną ze stymulacją owulacji lub zdecydować się na zapłodnienie pozaustrojowe (in vitro) – metody te bowiem omijają przeszkody, jakimi mogą być zrosty w jajowodach.

Co to jest zespół policystycznych jajników?

Zespół policystycznych jajników (PCOS) rozpoznaje się u kobiet, gdy występują dwa z trzech poniższych kryteriów:

  1. zaburzenia rytmu cyklu miesiączkowego: brak lub rzadkie miesiączkowanie (jeśli odstęp między kolejnymi miesiączkami jest dłuższy niż 35 dni),
  2. objawy hiperandorgenizacji, czyli trądzik, występowanie owłosienia w miejscach typowych dla mężczyzn (broda, klatka piersiowa, brodawki sutkowe, plecy, wewnętrzne strony ud, linia od pępka w dół), podwyższone stężenia określonych hormonów wskazujących na hiperandrogenizację,
  3. w badaniu USG obecne w każdym jajniku 12 lub więcej pęcherzyków o wymiarach 2-9 mm ze wzrostem objętości jajnika powyżej 10 cm3 lub bez.

Nieznana jest przyczyna, czemu pęcherzyki dojrzewające w obrębie jajnika w pewnym momencie są hamowane i nie zachodzi owulacja. Pewna teoria mówi, że jest za mało pewnego hormonu, którego naturalny wzrost powoduje owulację, a jego niedobór to uniemożliwia. Postępowaniem z wyboru w przypadku PCOS jest leczenie farmakologiczne, mające na celu uregulowanie pracy hormonów, choć spontaniczne zachodzenie w ciążę u pacjentek z lekką postacią zespołu jest również możliwe. Zazwyczaj po leczeniu szanse na zajście w ciążę są takie same jak u zdrowej kobiety, ale zespół policystycznych jajników nie ulega nigdy cofnięciu.

Zespół policystycznych jajników - leczenie

Warto pamiętać, że leczenie hormonalne to nie wszystko. Jako że w zespole policystycznych jajników obserwuje się zwiększoną tendencję do przybierania na wadze, a nawet rozwoju cukrzycy, zaleca się zawsze zmianę trybu życia na bardziej aktywny oraz przestrzeganie zdrowej diety. Wiadomo bowiem, że już sama otyłość zmniejsza szansę na posiadanie własnego potomstwa nawet o 33 %, więc dla własnego zdrowia i zdrowia przyszłego potomka warto zrzucić parę kilo. Niestety, w bardziej zaawansowanych i opornych przypadkach leczenie farmakologiczne i zmiana trybu życia nie wystarcza – wówczas stosuje się metody chirurgiczne, takie jak klinowa resekcja jajników czy laparoskopowa elektrokauteryzacja, czyli wytworzenie w jajniku niewielkich otworów, którędy może się wydostać dojrzała komórka jajowa, a która do tej pory była ograniczona pogrubiałą torebką jajnika.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Endometrioza a ciąża

Endometrioza może stanowić poważny problem przy zajściu w ciążę. Powstające w czasie choroby zrosty mogą ...

Endometrioza a zapłodnienie

Endometrioza oznacza najczęściej utrudnione zajście w ciążę. Leczenie niepłodności w tym przypadku polega na zastosowaniu ...

Niepłodność a endometrioza

Endometrioza to zależna od estrogenów przewlekła choroba ginekologiczna. Jej głównymi objawami są bolesne miesiączki, ból ...

Endometrioza

Endometrioza jest jedną z częstszych chorób nękających pacjentki w wieku reprodukcyjnym (zdecydowanie rzadziej występuje w ...

Ból podczas stosunku – co oznacza ból przy stosunku?

Ból podczas stosunku nie musi oznaczać choroby. Często jego przyczyną jest suchość pochwy, niewłaściwe nawilżenie ...

Choroby jajników

Choroby jajników dotykają wielu kobiet i choć niektóre z nich mogą długo pozostawać bezobjawowe, mogą ...

Cysta na jajniku – co oznacza torbiel na jajniku?

Torbiel na jajniku to diagnoza stawiana bardzo często. Ma ona postać pęcherzyka wypełnionego płynem. Jej ...

Przyczyny niepłodności u mężczyzn

Wbrew powszechnie panującej opinii zaburzenia płodności mogą dotykać także mężczyzn. W około 40% przypadków za ...

Zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników znany jest także jako wielotorbielowatość jajników. Zespół policystycznych jajników uznawany jest za ...

Planowanie ciąży a endometrioza

Endometrioza jest problem wielu Polek w wieku rozrodczym. Choroba w zasadniczy sposób negatywnie wpływa na ...

Leczenie zespołu policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników jest jedną z częstszych endokrynopatii wśród kobiet wieku reprodukcyjnego. Leczenie jest jedynie ...

Laparoskopia ginekologiczna

Laparoskopia to zabieg coraz częściej wykonywany w ginekologii, zarówno w celach diagnostycznych jak i leczniczych. ...

Komentarze (0)