Leczenie gorączki u dziecka

Brak zdjęcia

9 października 2013

Gorączka to podwyższenie ciepłoty ciała wynoszące powyżej 38°C. Rodzice najczęściej dokonują pomiaru pod pachą, choć lekarze często zalecają mierzenie temperatury w odbytnicy. Gorączka może być jednym z objawów toczącego się w organizmie procesu chorobowego. Gorączka u dziecka jest najczęściej spowodowana infekcjami bakteryjnymi lub wirusowymi bądź chorobami alergicznymi, jak również pasożytniczymi.

Co to jest gorączka?

Podwyższenie temperatury ciała jest odpowiedzią organizmu na działanie czynników pochodzenia zewnętrznego, tak zwanych pirogenów egzogennych. Mogą nimi być: bakterie, wirusy, ale także np. szczepionki.

Pirogeny egzogenne po kontakcie z komórkami reakcji zapalnej powodują wytwarzanie w organizmie pirogenów endogennych (mediatorów zapalnych). Te przedostają się drogą krwiobiegu podwzgórza – jest to struktura w mózgu, w której znajduje się ośrodek termoregulacji. Pod wpływem skomplikowanej reakcji chemicznej komórki nerwowe w podwzgórzu przestawiają punkt termoregulacji (u zdrowego człowieka wynosi on 37°C). Podwyższenie progu skutkuje tym, że organizm próbuje ograniczyć straty ciepła i dąży do podwyższenia temperatury ciała, tak by była zgodna z nowym punktem nastawczym.

U dzieci może wystąpić ciągła gorączka – wówczas utrzymuje się ona przez kilka dni na podobnym poziomie. Spadek gorączki może nastąpić nagle lub stopniowo. Charakterystyczna jest dla infekcji, w których występuje stała obecność bakterii we krwi.

Może wystąpić także okresowy wzrost temperatury ciała. Epizody gorączkowe przeplatają się z okresami bez gorączki. Ten typ gorączki jest charakterystyczny dla infekcji wirusowych. Taka gorączka pojawia się w czasie grypy czy wirusowych infekcji dróg oddechowych.

Jak prawidłowo mierzyć temperaturę ciała?

Pomiaru temperatury ciała powinno się dokonywać dwukrotnie w ciągu dnia:

  • rano – pomiędzy godziną 7.00 a 9.00,
  • w godzinach popołudniowych – pomiędzy godziną 16.00 a 18.00.

Jeżeli stwierdzimy podwyższenie temperatury u dziecka, należy ją kontrolować co najmniej co cztery godziny. Pomiaru najczęściej dokonuje się pod pachą, w odbytnicy, w jamie ustnej, na powłokach (czoło, brzuch). Decyzja o technice pomiaru w dużej mierze zależy od wieku dziecka. Czas pomiaru zależy od rodzaju termometru. Złotym standardem w mierzeniu temperatury ciała u dziecka jest pomiar termometrem rtęciowym temperatury w odbytnicy przez 3 minuty.

Prawidłowe wartości temperatury ciała w zależności od miejsca pomiaru:

  • pacha: 36,5–37°C,
  • odbytnica: 37–37,5°C,
  • jama ustna: 36,8–37,5°C,
  • powłoki ciała: 36–36,5°C.

Przyczyny gorączki u dzieci

Wystąpienie gorączki u dzieci najczęściej związane jest z infekcją, a co za tym idzie stanem zapalnym. Inne przyczyny to:

  • choroby alergiczne,
  • choroby pasożytnicze,
  • infekcje bakteryjne i wirusowe,
  • urazy (np. oparzenia),
  • szczepienia (jako następstwo szczepienia),
  • choroby autoimmunologiczne,
  • nowotwory,
  • zaburzenia hormonalne.

Leczenie gorączki u dzieci – sposoby na gorączkę

Kiedy u dziecka pojawia się podwyższona temperatura ciała należy pamiętać, że gorączka stanowi reakcję obronną organizmu. Kiedy więc temperatura ciała wynosi 37–39°C, a samopoczucie dziecka jest w miarę dobre, nie trzeba od razu podawać leków przeciwgorączkowych. Pierwszymi działaniami rodziców powinny być próby fizycznego obniżenia temperatury ciała. W leczeniu gorączki u dziecka możemy obłożyć głowę i tułów dziecka letnimi kompresami (zrobionymi z tetrowej pieluszki lub ściereczki zmoczonej letnią wodą).

Przydatne są w tej sytuacji specjalne żelowe kompresy i okłady ochładzające (dostępne w aptekach). Możemy także wykąpać dziecko w letniej wodzie. Ważne by była ona o 1–2 stopnie chłodniejsza od ciała dziecka. Jeżeli temperatura ciała przekracza 39°C natychmiast podajmy dziecku lek przeciwgorączkowy.

W leczeniu gorączki u dziecka nie zwlekajmy z podaniem leku również wtedy, gdy w przeszłości u dziecka wystąpiły drgawki gorączkowe. U takiego dziecka leczenie farmakologiczne rozpoczynamy nawet przy gorączce poniżej 39°C, by zapobiec pojawieniu się drgawek. Często jest to jednak niemożliwe, ponieważ drgawki gorączkowe mogą być pierwszym objawem podwyższenia temperatury ciała, a nawet pojawić się przed gorączką.

Niezwłocznie skontaktujmy się z lekarzem, gdy:

  • gorączka utrzymuje się u dziecka w wieku poniżej 36 miesięcy,
  • gdy gorączka utrzymuje się dłużej niż trzy dni,
  • kiedy u dziecka pojawi się gorączka powyżej 40°C i nie spada mimo stosowania leków przeciwgorączkowych,
  • gdy przed lub w trakcie gorączki pojawiły się u dziecka drgawki,
  • kiedy u dziecka pojawia się objaw sztywności karku.

Leki na gorączkę u dzieci – paracetamol

Obecnie w leczeniu gorączki u dziecka stosowane są dwa leki: paracetamol i ibuprofen. Możemy stosować je osobno oraz naprzemiennie. Nie wolno stosować kwasu acetolosalicylowego (popularnej aspiryny).

Paracetamol to nieopioidowy lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Dostępny jest na rynku w kilku dawkach i postaciach – tabletek, czopków, zawiesiny i syropu. Dawka, którą możemy podać przy leczeniu gorączki u dziecka, to 10–15 mg na każdy kilogram masy ciała (przykładowo u dziecka ważącego 20 kilogramów jednorazowo podajemy dawkę od 200 do 300 mg). Jednorazową dawkę możemy powtórzyć po 4 godzinach, jednak maksymalnie zastosować można u dziecka 4 dawki w ciągu doby. Paracetamol jest odpowiedni dla maluchów poniżej 4 miesiąca życia, ponieważ u tak małych dzieci nie możemy stosować ibuprofenu. Można go stosować także u dzieci starszych i dorosłych. Duże dawki paracetamolu mogą powodować poważne uszkodzenia wątroby.

Co na gorączkę u dziecka – ibuprofen

Ibuprofen należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Coraz częściej stosowany jest jako lek pierwszego rzutu w leczeniu gorączki u dzieci z racji tego, że najczęstszą przyczyną podwyższenia temperatury ciała u maluchów jest stan zapalny. Dostępny jest, tak jak paracetamol, w różnych dawkach i postaciach. Stosujemy go w dawce zależnej od masy ciała i wieku dziecka. Należy pamiętać, że nie wolno ibuprofenu stosować dłużej niż 3–5 dni. Lek ten przeciwwskazany jest u dzieci, u których w przeszłości wystąpiły reakcje alergiczne po przyjęciu leku z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub kwasu acetylosalicylowego, czyli aspiryny. Nie wolno także stosować ibuprofenu w niektórych chorobach, między innymi w ospie wietrznej.

Naprzemienne zastosowanie paracetamolu i ibuprofenu w leczeniu gorączki u dziecka pozwala na zmniejszenie dawek leków. Poszczególne leki podajemy wtedy co 4–6 godzin, przy czym dokładne dawkowanie powinien ustalić lekarz.

U malucha, u którego pojawiła się gorączka, musimy bezwzględnie pamiętać o podawaniu mu regularnie porcji płynów. Podwyższenie temperatury ciała o każdy stopień powoduje zwiększenia zapotrzebowania na płyny. Gorączka jest więc stanem sprzyjającym odwodnieniu, do którego nie wolno dopuścić.

Syrop, tabletki i czopki na gorączkę u dziecka

Obecnie na rynku dostępne są różne formy omówionych wcześniej leków przeciwgorączkowych. Stanowi to dużą wygodę zarówno dla rodziców, jak i dziecka, które nie zawsze toleruje lek podany w jakiejś postaci, np. czopka, natomiast z powodzeniem przyjmie go jako zawiesinę. Leki w postaci czopków przeznaczone są głównie dla najmłodszych dzieciom, mogą być jednak stosowane także w leczeniu gorączki u dzieci starszych, gdy dziecko jest bardzo osłabione i obawiamy się, że może zakrztusić się zawiesiną, syropem czy tabletką.

Dodatkową zaletą czopków jest fakt, że lek podany doodbytniczo bardzo szybko się wchłania. W przypadku zawiesin i syropów istotne, byśmy dawkę odmierzali za pomocą załączonej do leku miarki, gdyż domowe łyżeczki do herbaty mogą mieć różną pojemność przez co nieświadomie podamy dziecku nieodpowiednią dawkę.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Co na gorączkę u dziecka – jaki lek szybko ją zbije i obniży?

Kiedy dziecko ma gorączkę, rodzice zastanawiają się jak ją szybko obniżyć i zbić. Z pomocą ...

Mierzenie temperatury u dziecka

Gorączka, czyli temperatura ciała przekraczająca 38⁰C jest naturalną i najczęstszą reakcją organizmu dziecka na infekcję. ...

Jak zbić gorączkę u dziecka?

Gorączkę u dzieci można obniżyć na wiele różnych sposobów, przykładowo domowych – stosując chociażby łagodne ...

Ekstrakt z lipy – naturalny i skuteczny sposób na gorączkę i przeziębienie

Ekstrakt (suchy wyciąg z kwiatostanu lipy) to popularny naturalny produkt leczniczy. Stanowi on składnik wielu ...

Trzydniówka

Trzydniówka (rumień nagły) jest łagodną chorobą wirusową. Jej objawy to m.in.: wysoka gorączka, kaszel, bóle ...

Domowe sposoby na przeziębienie u dziecka

Przeziębienie to infekcja górnych dróg oddechowych, której przyczyną są wirusy. Choroba przeziębieniowa łatwo rozprzestrzenia się ...

Przeziębienie u dziecka – jak leczyć?

Przeziębienie występuje u dzieci często, a przyczynami infekcji dróg oddechowych są wirusy. Objawy przeziębienia u ...

Gorączka u niemowlaka

Gorączka u niemowlaka w żadnym wypadku nie powinna być lekceważona przez rodziców. Temperatura ciała niemowlaka ...

Zapalenie płuc u dziecka

Zapalenia płuc to poważna choroba, a zarazem jedna z częstszych przyczyn śmierci małych dzieci. Na ...

Wideo – Przeziębienie u dziecka

Przeziębieniem określamy infekcję dróg oddechowych o dość łagodnym przebiegu. Objawy dotyczą nosa, gardła, zatok, krtani, ...

Wideo – Gorączka u dziecka

Niedojrzały układ termoregulacji u dzieci odpowiada za częstsze występowanie gorączek w przebiegu infekcji. Do pomiaru ...

Nawadnianie dziecka – co robić przy odwodnieniu spowodowanym biegunką i wymiotami?

Codzienne nawadnianie dziecka powinno uwzględniać niesłodzone ziołowe herbatki oraz niegazowaną wodę. Należy pamiętać, że w ...

Komentarze (0)