Zespół TORCH – co to jest, objawy w ciąży, badanie, leczenie

TORCH to akronim utworzony z pierwszych liter infekcji, które są szczególnie groźne w ciąży. Zazwyczaj mają one łagodny przebieg, jednak ich obecność u kobiety w ciąży może skutkować poronieniem czy rozwojem poważnych wad wrodzonych u płodu. Badanie TORCH wykonywane jest w przypadku podejrzenia infekcji w ciąży i polega na oznaczaniu miana swoistych przeciwciał w próbce krwi pobranej od matki. Można oznaczać także obecność antygenów.

Co to jest TORCH?

TORCH to określenie zespołu najczęstszych infekcji wywołujących powstanie wad rozwojowych u płodu. Pod tym pojęciem kryją się następujące jednostki chorobowe:

  • Toxoplasma gondii (toksoplazmoza),
  • Others (inne): odra, ospa, półpasiec, WZW C, HIV, parwowirus B19, krztusiec, chlamydioza,
  • Rubella (różyczka),
  • Cytomegalovirus (cytomegalia),
  • Herpes simplex (wirus opryszczki).

Zakażenia te cechują się stosunkowo łagodnym przebiegiem, ale w przypadku zakażenia wewnątrzmacicznego płodu prowadzą do bardzo poważnych powikłań. Takie zakażenia wrodzone mogą prowadzić nie tylko do zaburzeń rozwoju wewnątrzmacicznego dziecka, ale skutkują także poważnymi problemami zdrowotnymi w przyszłym życiu.

TORCH w ciąży – jak dochodzi do zakażenia?

Zakażenie infekcjami z grupy TORCH u płodu jest najczęstsze w przypadku występowania infekcji pierwotnej u matki. Jeśli kobieta w ciąży ma pierwszy kontakt z patogenem, wówczas stopniowo dochodzi do rozwoju odpowiedzi immunologicznej jej organizmu na zakażenie. Wówczas początkowy brak obecności przeciwciał, a dopiero potem narastające stopniowo miano przeciwciał sprzyja transmisji zakażenia na płód.

Natomiast w przypadku zakażenia wtórnego u matki zakażenie płodu zdarza się znacznie rzadziej. Na ryzyko rozwoju zakażenia wpływ ma także okres ciąży oraz rodzaj patogenu. Przykładowo – ryzyko zakażenia toksoplazmozą jest największe w II i III trymestrze, a różyczką – w I trymestrze.

Transmisja zakażenia z matki na dziecko możliwa jest na drodze zakażenia wewnątrzmacicznego i zakażenia okołoporodowego.

Zespół TORCH – objawy

Objawy zakażenia infekcjami określanymi jako TORCH zależą ściśle od rodzaju patogenu. Zakażenie płodu Toxoplasmą prowadzi do wrodzonej toksoplazmozy, która objawia się poprzez:

  • wodogłowie,
  • zapalenie siatkówki,
  • zwapnienie śródmózgowe.

Ponadto u dzieci zakażonych toksoplazmozą w życiu płodowym, w kolejnych latach życia może dojść do rozwoju mózgowego porażenia dziecięcego, padaczki, zaburzeń okulistycznych (zez, oczopląs, ślepota), upośledzenia umysłowego.

Wrodzona różyczka prowadzi m.in. do niskiej masy urodzeniowej noworodka, niedorozwoju gałek ocznych, jaskry, małogłowia, zapalenia mózgu i opon mózgowych, głuchoty, wad serca, skazy małopłytkowej oraz upośledzonego rozwoju psychoruchowego. Natomiast wrodzona cytomegalia prowadzi m.in. do głuchoty, zapalenia spojówek, hepatosplenomegalii, żółtaczki oraz trombocytopenii.

Infekcja płodu wirusem opryszczki może prowadzić do zapalenia mózgu, stanów zapalnych oczu, a nawet do uogólnionych infekcji przebiegających z dysfunkcją wielonarządową i obciążonych wysoką śmiertelnością.

Zespół pseudo-TORCH

Zespół pseudo-TORCH (pseudo-TORCH syndrome), określany także jako zespół Baraitsera-Radeona lub microcephaly intracranial calcification syndrome (MICS) to zbiór wad wrodzonych, które bardzo przypominają zespół TORCH. Od zespołu TORCH różni się on jednak brakiem zidentyfikowanego czynnika infekcyjnego. Podejrzewa się, że u podłoża zespołu pseudo-TORCH leżą czynniki dziedziczne. Analogiczne objawy występują także w przebiegu innych bardzo rzadkich schorzeń: zespołu Aicardiego-Goutieresa oraz zespołu Høyeraala-Hreidarssona. Objawy te obejmują m.in. takie stany jak:

  • padaczka,
  • mikrocefalia,
  • hepatosplenomegalia,
  • trombocytopenia,
  • spowolniony rozwój.

Badanie TORCH – wskazania

Badanie prenatalne nieinwazyjne TORCH należy wykonać u każdej kobiety w ciąży. Badanie powinno być wykonane u kobiety, która nie chorowała wcześniej na infekcje wchodzące w skład zespołu TORCH. Oczywiście choroby te bardzo często mają bezobjawowy lub bardzo łagodny przebieg, zatem możliwe jest przebycie w przeszłości choroby bez świadomości, że była to jedna z tych infekcji. Ponadto na niektóre infekcje można zachorować ponownie.

Nie bez znaczenia jest także kwestia wątpliwości dotyczących tego, czy ciężarna była w dzieciństwie szczepiona np. przeciwko różyczce. Z tego względu zbadać powinna się każda kobieta w ciąży, gdyż żadna ciężarna nie może mieć pewności, że nie miała wcześniej kontaktu z patogenami z grupy TORCH.

Badanie najlepiej wykonać jest w I trymestrze ciąży. Obecnie określanie statusu immunologicznego kobiety zalecane jest znacznie wcześniej, bo już na etapie planowania ciąży. Każda kobieta jeszcze przed zajściem w ciążę może wykonać diagnostykę w kierunku zespołu TORCH. Oczywiście bezwzględnym wskazaniem do badania TORCH w ciąży jest wystąpienie u ciężarnej objawów mogących sugerować infekcję zagrażającą prawidłowemu rozwojowi płodu. Mowa m.in. o wysypce skórnej, objawach grypopodobnych, gorączce, przyspieszonym tętnie, wysokiej leukocytozie.

Badanie TORCH zlecane jest także noworodkom, u których występują symptomy mogące sugerować zakażenie infekcją TORCH podczas rozwoju wewnątrzmacicznego. Są to:

  • głuchota,
  • niska masa urodzeniowa,
  • padaczka,
  • katarakta,
  • hepatosplenomegalia i żółtaczka,
  • wady serca,
  • małopłytkowość.

Diagnostyka TORCH – jakie badania są wykonywane?

Badanie TORCH wykonywane jest z próbki krwi żylnej i obejmuje oznaczanie poziomu swoistych przeciwciał. Nie jest wymagane specjalne przygotowanie do badania, pacjent nie musi pozostawiać na czczo. Najczęściej wykonywany jest panel 10 badań, obejmujący następujące patogeny:

  • Toxoplasma gondii,
  • Rubella,
  • Cytomegalovirus,
  • Herpes simplex virus typu I,
  • Herpes simplex virus typu II,
  • Parvovirus B19,
  • Varicella zoster virus,
  • Treponema pallidum,
  • Bordetella pertussis,
  • Chlamydia trachomatis.

Oznaczany jest poziom swoistych przeciwciał klasy IgG i IgM metodą Immunoblot. Takie badanie serologiczne może być wykonane jako test półilościowy lub ilościowy. Badanie półilościowe wykonywane jest zazwyczaj u kobiet planujących ciążę.

Badanie metodą ELISA

Badanie ilościowe metodą ELISA zalecane jest u kobiet w ciąży i obejmuje:

  • oznaczanie ilościowe poziomu przeciwciał IgM przy podejrzeniu świeżego zakażenia,
  • oznaczanie ilościowe poziomu przeciwciał IgG do oceny zakażeń aktywnych, jak i przebytych.

Niekiedy wykonywane są ponadto testy weryfikujące, wykorzystujące technikę Western Blot i umożliwiające ustalenie dokładnego czasu trwania zakażenia. Rzadziej wykonywana jest diagnostyka metodą immunofluorescencji pośredniej. Wynik wskazujący na możliwą infekcję wymaga określenia awidności przeciwciał. Awidność to siła wiązania przeciwciał z antygenem – tym większa, im dłużej trwa infekcja.

Poza wspomnianymi badaniami serologicznymi, które są formą diagnostyki pośredniej, koncentrującej się na detekcji przeciwciał, wykonywana może być diagnostyka bezpośrednia, umożliwiająca detekcję antygenów. W tym celu wykorzystywana jest metoda PCR, którą wyróżnia wysoka wiarygodność i skuteczność w wykrywaniu nawet niewielkich ilości materiału genetycznego patogenu.

Badanie TORCH – interpretacja wyniku badania

Obecność przeciwciał klasy IgM wskazuje na świeże zakażenie, zaś przeciwciał IgG – na zakażenie już przebyte. Jeśli w badaniu przesiewowym wykonywanym przed ciążą nie zostaną wykryte przeciwciała IgG, wówczas możliwe będzie wdrożenie odpowiedniej profilaktyki (np. szczepień ochronnych). W takim przypadku konieczne jest kontrolowanie poziomu przeciwciał podczas ciąży.

Wykrycie u ciężarnej obecności przeciwciał klasy IgM wskazuje na aktywną infekcję TORCH i wymaga przeprowadzenia dokładniejszej diagnostyki oraz wdrożenia odpowiedniego leczenia. Natomiast detekcja przeciwciał IgG świadczy, że ciężarna przebyła już infekcję. Warto jednak wykonać jeszcze jedno oznaczenie po 2 tygodniach. Jeśli zauważony zostanie wzrost miana przeciwciał IgG, wskazuje to na trwające zakażenie.

W przypadku noworodka interpretacja wyników badania TOCH jest następująca:

  • obecność przeciwciał IgM wskazuje na aktywne zakażenie u noworodka patogenem z grupy TORCH,
  • obecność przeciwciał IgG bez obecności przeciwciał IgM wskazuje na bierne przeniesienie przeciwciał matczynych na dziecko i nie świadczy o zakażeniu noworodka.

Bibliografia

  • Straface G. i wsp., Zakażenie wirusem opryszczki pospolitej podczas ciąży. Dermatologia po Dyplomie, 2013, 4, 1: 41–49.
  • Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Immunologia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006.
  • Buska K., Matuszek P., Diagnostyka infekcji z grupy TORCH. Diagnosta Laboratoryjny, 2013, 1.
Opublikowano: ; aktualizacja: 06.06.2019

Oceń:
4.8


  • Tagi:

Może cię

Pielęgnacja noworodka

Pielęgnacja noworodka może być dla rodziców trudna. Szczególnie jeżeli jest to ich pierwsze dziecko. Wystarczy ...

Przepuklina pępkowa u niemowląt

Przepuklina pępkowa to częsta wada wrodzona spotykana u noworodków. Najczęściej występuje ona u wcześniaków oraz ...

Więź matki z dzieckiem

Ciąża to czas, w którym zmienia się psychika kobiety – dojrzewa ona do zmiany swojej ...

Przechowywanie i mrożenie mleka matki

Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia noworodka i niemowlęcia. Odciąganie pokarmu jest wskazane w sytuacjach ...

Gluten w diecie dziecka

Wprowadzanie nowych składników do diety dziecka budzi wiele emocji wśród rodziców. Jednym z takich składników ...

Wózek głęboki czy spacerowy – jaki wózek dla dziecka?

Przy wyborze wózka dla dziecka trzeba wziąć pod uwagę takie kwestie jak m.in. potrzeby dziecka, ...

Alergie u niemowląt

Alergia to skłonność układu immunologicznego do nadmiernej reakcji na niektóre czynniki – alergeny. Mechanizm powstania ...

Wideo – Zachłystowe zapalenie płuc u dzieci

Zachłystowe zapalenie płuc jest specyficzną formą choroby, do której dochodzi wtedy, kiedy drobnoustroje dostają się ...

Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt

Na łojotokowe zapalenie skóry często zapadają niemowlęta w wieku 3 miesięcy lub młodsze. Choroba występuje ...

Wideo – Retinopatia wcześniaków

Retinopatia wcześniacza (w skrócie ROP) to choroba wynikająca ze zmienionych warunków dojrzewania oka, głównie siatkówki ...

Wideo – Dysplazja oskrzelowo-płucna

Dysplazja oskrzelowo-płucna, to inaczej przewlekła choroba płuc, która pojawi się w okresie okołoporodowym u wcześniaków. ...

Wcześniak - zagrożenia

Wcześniak to noworodek urodzony przed końcem 37 tygodnia ciąży z objawami niedojrzałości anatomicznej i czynnościowej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon