USG doppler układu rozrodczego

Brak zdjęcia

30 października 2013

Badanie dopplerowskie układu rozrodczego polega na ocenie przepływów krwi w żeńskich, jak i męskich narządach płciowych. Szczególne znaczenie odgrywa w położnictwie. Badanie USG doppler przyczynia się więc do poprawy jakości diagnostyki w ciąży, ale w ginekologii i urologii również stanowi ważną metodę badawczą.

Czym jest doppler układu rozrodczego?

Badanie dopplerowskie (pot. doppler, usg doppler, badanie dopplera) układu rozrodczego używane jest do oceny stanu naczyń krwionośnych, ich drożności i budowy ściany, unaczynienia patologicznego guzów nowotworowych, zaburzeń przepływu krwi w tętnicach i żyłach.

Doppler jest jednym z najważniejszych badań w położnictwie. Pozwala na monitoring krążenia płodowego, łożyskowego i macicznego w ciąży.

W ginekologii badanie dopplera stosowane jest w celu zobrazowania naczyń w nowotworach.

Badanie dopplerowskie używane jest także w urologii, do oceny np. żylaków powrózka nasiennego.

Na czym polega badanie dopplerowskie?

Badanie dopplerowskie to zobrazowanie przepływu krwi w naczyniach za pomocą sondy ultrasonograficznej. W badaniu tym wykorzystuje się zjawisko odkryte przez Dopplera, i nazwane właśnie jego nazwiskiem. Polega ono na tym, że jeśli źródło sygnału (czyli w tym przypadku krew w naczyniu) porusza się względem obranego, nieruchomego punktu, to sygnał ten zmienia swą częstotliwość.

W badaniu dopplerowskim punktem tym jest sonda głowicy ultrasonograficznej. Jest ona taka sama, jak używana do zwykłego badania ultrasonograficznego. Głowica wysyła ultradźwięki, które krew odbija i wysyła z powrotem do głowicy, gdzie rejestrowana jest z kolei jej częstotliwość. Dzięki temu możliwe jest zmierzenie prędkości i objętości przepływającej w naczyniu krwi.

Kierunki przepływu krwi na monitorze kodowane są kolorem czerwonym i niebieskim. Barwa czerwona obrazuje przepływ krwi w kierunku sondy ultrasonograficznej, niebieska – w przeciwnym.

Najważniejsze rodzaje badań dopplerowskich to:

  • doppler ślepy (fali ciągłej),
  • doppler pulsacyjny znakowany kolorem.

Zaletami badania dopplerowskiego ślepego jest jego niska cena i powszechna dostępność, ale nie jest to precyzyjne badanie. USG doppler pulsacyjny jest o wiele bardziej dokładnym narzędziem, ale wymaga odpowiednio większych umiejętności od badającego.

Wskazania do badania dopplerowskiego układu rozrodczego

Wskazaniami do przeprowadzenia badania dopplera układu rozrodczego jest najczęściej rutynowa ocena dobrostanu płodu i krążenia maciczno – łożyskowego, zwłaszcza w przypadku ciąży wysokiego ryzyka:

  • kobiety z nadciśnieniem tętniczym,
  • cukrzycą,
  • przy wewnątrzmacicznym zahamowaniu wzrostu.

Naczyniem, które jako pierwsze podlega zbadaniu, jest tętnica pępowinowa. Gdy opór w tym naczyniu jest duży (a prawidłowo, dla łatwego przepływu krwi do organizmu płodu, powinien być niski), dochodzi do zaniku lub odwrócenia tzw. prędkości końcoworozkurczowej. Dzieje się tak najczęściej w przypadku nadciśnienia tętniczego matki, i gdy masa płodu jest za mała w stosunku do czasu trwania ciąży. Prędkość końcoworozkurczowa jest bardzo dobrym parametrem prognostycznym. Pozwala na przewidzenie z wyprzedzeniem zagrożenia życia płodu i podjęcie odpowiednich działań, w tym wybór metody porodu.

Kolejnym ważnym naczyniem w diagnostyce dopplerowskiej jest tętnica maciczna. W pierwszych tygodniach ciąży przepływ macica – łożysko jest wysokooporowy, a wykładnikiem tego jest obecność wcięć – „notch” w przepływie krwi. Jeżeli wcięcia utrzymują się po 26. tygodniu ciąży, gdzie opór w tętnicy macicznej powinien zmaleć, świadczy to o zaburzeniach w przepływie maciczno – łożyskowym.

Podobnie jak zaburzenia w przepływie krwi w tętnicy pępowinowej, wywołują je nadciśnienie tętnicze i wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu. Obecność wcięć może prognozować wiele powikłań w ciąży:

Również ocena krążenia krwi w naczyniach płodowych w trakcie badania dopplera może powiedzieć wiele o toczących się patologicznych procesach. Gdy dziecko jest niedotlenione, obserwuje się zwiększony przepływ krwi w sercu, mózgu i nadnerczach. Dochodzi do tzw. centralizacji krążenia, podczas której narządy niezbędne do życia są chronione, kosztem np. kończyn. Ocena przepływu w tętnicy środkowej i przedniej mózgu są obecnie najczęściej wykonywanymi badaniami w tym zakresie. Badanie innych naczyń ma ograniczone znaczenie w diagnostyce dobrostanu płodu

Innymi wskazaniami do przeprowadzenia USG dopplerowskiego są:

  • ciąża wielopłodowa – często w przebiegu ciąży wielopłodowej dochodzi do wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu, a badanie dopplerowskie wydaje się być doskonałym narzędziem do diagnostyki tego stanu. Innym ważnym wskazaniem jest obserwacja w kierunku zespołu przetoczenia. Jest to bardzo groźne zjawisko, polegające na wytworzeniu połączeń naczyniowych między płodami. Grozi to śmiercią obu płodów. Doppler pozwala na uwidocznienie patologicznych naczyń;
  • ciążą pozamaciczna – zastosowanie kolorowego dopplera umożliwia bardzo dokładaną ocenę anatomii poszczególnych struktur, co ma szczególnie znaczenie w odróżnieniu prawdziwego pęcherzyka ciążowego od pseudopęcherzyka w ciąży pozamacicznej;
  • guzy jajnika – najczęstsze guzy jajnika to raki surowicze. Występują u starszych kobiet, po menopauzie. Niestety, pierwsze objawy pojawiają się, gdy nowotwór jest już zaawansowany. Są to bóle w podbrzuszu, powiększenie obwodu brzucha, krwawienia z pochwy. Badanie dopplerowskie, wraz ze zwykłym badaniem ultrasonograficznym, pozwala na ocenę złośliwości guza. Niski opór przepływu w naczyniach nowotworu oraz niskie wartości prędkości skurczowej są negatywnymi wykładnikami;
  • żylaki powrózka nasiennego u mężczyzn – są to poszerzone i skręcone żyły powrózka nasiennego, często powstające u młodych mężczyzn. Najczęściej spowodowane są uciskiem żyły nerkowej, co powoduje wsteczny przepływ i zastój krwi w naczyniach powrózka. Odpowiadają za znaczny odsetek niepłodności męskiej, bo znajdująca się w nich krew podwyższa temperaturę otoczenia, co upośledza funkcjonowanie plemników. Badanie dopplerowskie pozwala na zobrazowanie struktury żylaków i przepływów.

Jak wygląda badanie dopplerowskie układu rozrodczego?

Badanie dopplerowskie wykonuje się za pomocą głowicy do ultrasonografii. Jest to proste i bezbolesne badanie, do którego nie obowiązują specjalne przygotowania.

Badanie przez powłoki brzuszne wykonuje się w zaawansowanej ciąży. Do badania należy odsłonić brzuch, na który nakładany jest specjalny żel. Jest składową badania ultrasonograficznego, przeprowadzający badanie włącza na aparacie opcję dopplerowską i sprawdza przepływy. Jedyną różnicą dla pacjenta jest powstający charakterystyczny dźwięk przepływającej w naczyniu krwi.

Badanie sondą dopochwową polega na włożeniu sondy o wydłużonym kształcie pokrytej żelem do pochwy. Pozwala to na dokładniejsze zobrazowanie tkanek. Sonda jest pokryta jednorazową, sterylną osłonką.

Do badania należy rozebrać się od pasa w dół i ułożyć jak do badania ginekologicznego. Badanie przezpochwowe wykonuje się we wczesnej ciąży, w przypadku ciąży ektopowej i w ginekologii.

Badanie męskiego układu rozrodczego za pomocą USG dopplerowskiego polega na przyłożeniu głowicy pokrytej żelem do moszny pacjenta w trakcie wykonywania przez niego próby Valsalvy, czyli mocnego parcia na tłocznię brzuszną.

Przeciwwskazania do badania dopplerowskiego

Jedynymi przeciwwskazaniami do badania dopplerowskiego jest brak współpracy pacjenta, np. przy badaniu transwaginalnym i otwarte, niegojące się rany w miejscach, gdzie powinna być przyłożona głowica. Badanie spowoduje wtedy niepotrzebny ból i możliwość dodatkowej infekcji.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Torbiel jajnika

Torbiel jajnika to częsta dolegliwość diagnozowana u kobiet w okresie rozrodczym, jak i menopauzalnym. Objawy ...

Wideo – Rak jajnika

Rak jajnika to nowotwór złośliwy, który rozwija się u kobiet w okresie menopauzy i po ...

Antygen nowotworowy CA 125 – badanie

Antygen CA 125 jest markerem nowotworowym jajnika. Badanie CA 125 jest uzupełnieniem badania ginekologicznego i ...

Biopsja endometrium (błony śluzowej macicy)

Biopsja endometrium (biopsja błony śluzowej macicy) to zabieg pozwalający diagnozować zmiany chorobowe zachodzące w drogach ...

Mutacja genów BRCA a rak sutka

Co to są geny BRCA? Jak sprawdzić, za pośrednictwem jakich badań genetycznych określić czy jest ...

Leczenie raka jajnika

Rak jajnika jest poważnym zagadnieniem współczesnej ginekologii onkologicznej. Ze względu na późne i skąpe objawy ...

Punkcja zagłębienia maciczno-odbytniczego

Punkcja zagłębienia maciczno-odbytniczego (punkcja zatoki Douglasa) to nakłucie tylnego sklepienia pochwy i pobranie treści najniżej ...

Krwawienie podczas ciąży

Krwawienie z pochwy w trakcie ciąży może mieć wiele przyczyn. Pojawia się choćby w wyniku ...

USG dopplerowskie

Badanie dopplerowskie jest to rodzaj badania ultrasonograficznego naczyń. USG doppler to proste i nieinwazyjne badanie, ...

Żylaki powrózka nasiennego – leczenie

Żylaki powrózka nasiennego to poszerzenie, poskręcanie i wydłużenie żył splotu wiciowatego, który bierze początek z ...

Rak jajnika – przyczyny, objawy, leczenie raka złośliwego jajnika

Rak jajnika to nowotwór złośliwy występujący u kobiet w okresie menopauzy lub po menopauzie. Przyczyn ...

Zapłodnienie in vitro

Metoda in vitro to skuteczny sposób leczenia niepłodności. Termin ten oznacza połączenie komórki jajowej i ...

Komentarze (0)