Poród przedwczesny

Poród przedwczesny to poród ukończony między 22 a 37 tygodniem trwania ciąży, bez względu na masę ciała noworodka. Częstość występowania porodów przedwczesnych w Polsce kształtuje się na poziomie 6 – 8 % wszystkich porodów.

Co to jest opieka prenatalna?

W celu ograniczenia umieralności okołoporodowej w Polsce w 1998 r. został powołany do życia trójstopniowy system opieki perinatalnej w profilaktyce porodu przedwczesnego. Oddziały położnicze i noworodkowe zostały podzielona na trzy poziomy opieki, określono też kompetencje i zasady współpracy pomiędzy nimi:

  • pierwszy poziom obejmuje prowadzenie kobiet w ciążach fizjologicznych oraz wykrywanie nieprzewidzianych wcześniej patologii u matki dziecka; w przypadku wykrycia patologii ciąży pacjentkę przekazuje się do ośrodka wyższego rzędu,
  • na poziomie drugim prowadzone są ciężarne z zagrażającym porodem przedwczesnym po 32 tygodniu ciąży oraz przekazane z poziomu pierwszego,
  • w ośrodkach trzeciego stopnia referencyjnego leczone są ciężarne z zagrażającym porodem przed 32 tygodniem ciąży i wszystkie pacjentki z nieprawidłowymi ciążami; ośrodki te wyposażone są w wysoko specjalistyczny sprzęt do ratowania życia noworodka przedwcześnie urodzonego.

Poród przedwczesny – przyczyny

Do czynników ryzyka wystąpienia porodu przedwczesnego zaliczamy:

  • choroby matki, takie jak: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze krwi, choroby serca, choroby nerek, choroby wątroby, niedokrwistość, przewlekłe stany zapalne pochwy i szyjki macicy,
  • u matek, które przebyły wcześniej poród przedwczesny ryzyko kształtuje się na poziomie około 31 -50%; w przypadku przebytych dwu lub więcej porodów przedwczesnych ryzyko wzrasta do 70%; w przypadku ciąży mnogiej ryzyko kształtuje się na poziomie 12 – 28%,
  • przyczyny położniczo – ginekologiczne to m.in.: wady rozwojowe macicy, mięśniaki, przedwczesne oddzielanie się łożyska, łożysko przodujące, wielowodzie, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, krwawienia i krwotoki przedporodowe, niewydolność cieśniowo-szyjkowa,
  • czynniki socjoekonomiczne: złe warunki materialne, ciężka praca, niski poziom edukacji, alkoholizm, nikotynizm i inne używki,
  • wiek matki: poniżej 18 roku życia jak powyżej 35 roku życia.

Ryzyko wystąpienia porodu przedwczesnego

Na podstawie dobrze przeprowadzonego wywiadu ginekologiczno-położniczego można wyłonić grupę ciężarnych, u których ryzyko wystąpienia porodu przedwczesnego jest większe. Działania terapeutyczne można podjąć już w okresie przedkoncepcyjnym, a więc jeszcze przed zapłodnieniem. Dlatego bardzo ważną sprawą jest wiedza przyszłych matek.

Kobiety po poronieniach i porodach przedwczesnych kierowane są na badania, które mają wyjaśnić przyczyny zaistniałych patologii w poprzednich ciążach. Zalecany jest minimum 6-miesięczny odstęp między ciążami. Leczeniu podlegają ciężarne, u których stwierdzone choroby mogą mieć wpływ na rozwój ciąży, tj. cukrzyca, nadciśnienie tętnicze krwi, niedoczynność tarczycy, zakażania układu moczowego, zakażenia pochwy, szyjki macicy i inne.

Dzięki wcześnie podjętej opiece udaje się ograniczyć ujemny wpływ czynników środowiskowych poprzez zmianę trybu życia, rezygnację z nałogów, unikanie stresu. U kobiet z obciążonym wywiadem diagnozowanym w kierunku niewydolności cieśniowo-szyjkowej, pomiędzy 14 a 18 tygodniem ciąży oceniana jest długość kanału szyjki macicy badaniem USG przy użyciu sondy dopochwowej. Pomiar powtarza się co 2 tygodnie do 24 tygodnia ciąży. Za wartość graniczną pomiaru długości kanału szyjki macicy przyjmuje się 25 mm. W przypadku stwierdzenia niewydolności cieśniowo-szyjkowej leczenie obejmuje założenie szwu okrężnego (przy braku przeciwwskazań), leczenie farmakologiczne lub postępowanie wyczekujące z intensywnym nadzorem klinicznym.

Poród przedwczesny – postępowanie

W zagrażającym porodzie przedwczesnym ważnym elementem postępowania leczniczego jest wdrożenie postępowania stymulującego dojrzałość płuc płodu, aby zmniejszyć zaburzenia układu oddechowego po urodzeniu. Stosowane w tej terapii glikokortykosteroidy o przedłużonym działaniu mają podwójne działanie na płód: oprócz stymulacji dojrzewania płuc płodu zapobiegają krwawieniom dokomorowym.

U ciężarnych z zagrażającym porodem przedwczesnym należy regularnie monitorować stan płodu z wykorzystaniem: kardiotokografii, ultrasonografii.

W przypadku podejrzenia porodu przedwczesnego ciężarna powinna być hospitalizowana – najlepiej w ośrodku referencyjnym trzeciego stopnia. Ważna jest konsultacja neonatologa w celu analizy sytuacji i określenia szans przeżycia noworodka i przygotowania ewentualnej strategii terapeutycznej. W zależności od stopnia dojrzałości płodu podejmowane jest leczenie farmakologiczne mające na celu profilaktykę krwawień wewnątrzczaszkowych i zapobieganie niewydolności oddechowej. Po dokładnej analizie sytuacji: ocenie stanu ogólnego pacjentki, ocenie stanu położniczego i ocenie stanu płodu podejmowany jest dalszy sposób postępowania.

W hamowaniu przedwczesnej czynności skurczowej mięśnia macicy stosowane są leki z grupy β-mimetyków tzw. tokolityki, we wlewie dożylnym. Już po kilkunastu minutach następuje zahamowanie czynności skurczowej. Ograniczeniem tego typu leczenia są objawy niepożądane ze strony matki i dziecka. Terapię należy natychmiast przerwać, gdy u matki wystąpią niepokojące objawy:

  • ból w klatce piersiowej,
  • duszność,
  • krwioplucie,
  • skrócenie oddechu,
  • zmniejszenie liczby oddechów poniżej 14 na minutę.

Poród wcześniaka

Dopuszcza się urodzenie wcześniaka, gdy poród przedwczesny jest zaawansowany i rozwarcie ujścia zewnętrznego jest większe niż 4 cm. Przeciwwskazaniem do hamowania porodu są silne krwawienia spowodowane przedwczesnym oddzielaniem łożyska, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego. Życie matki należy również ratować w przypadku nadciśnienia tętniczego krwi, stanu przedrzucawkowego, rzucawki porodowej, chorób serca i płuc.

Nie należy hamować porodu przedwczesnego, gdy stwierdzi się zgon płodu, zakażenie wewnątrzmaciczne, niedotlenienie płodu, symptomy wskazujące na zagrożenia życia oraz wtedy gdy masa ciała płodu wynosi powyżej 2500 gramów.

Przebieg porodu przedwczesnego jest uzależniony od tygodnia ciąży, stanu położniczego oraz ogólnego stanu matki i dziecka. Wymaga szczególnego prowadzenia ze względu na dużą wrażliwość niedojrzałego płodu na niedotlenienie, uraz i zakażenie.

Pierwszy okres porodu przedwczesnego trwa zazwyczaj dłużej niż w porodzie o czasie. Macica nie jest przygotowana do porodu, szyjka macicy jest niedojrzała, mniejsza jest masa mięśniowa trzonu macicy, nie został wykształcony dolny odcinek macicy. Znacznie częściej w porodach przedwczesnych występują nieprawidłowe położenia i ułożenia płodu. W czasie prowadzenia porodu należy jak najdłużej ochraniać pęcherz płodowy. Pęknięty pęcherz płodowy jest wskazaniem do podania antybiotyku, by matkę i dziecko chronić przed zakażeniem wewnątrzmacicznym. W wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieją poważne objawy zagrożenia płodu, poród kończy się cięciem cesarskim.

Podczas drugiego okresu porodu przedwczesnego maksymalnie ogranicza się opór mięśni dna miednicy i ochrania miękką główkę płodu. Wcześniej niż w porodzie o czasie dokonuje się nacięcia krocza.

W trzecim okresie porodu częściej łyżeczkuje się jamę macicy po niecałkowitym oddzieleniu łożyska. Im poród wcześniejszy, tym większe są kłopoty z oddzieleniem łożyska.

Jak rodzi się wcześniaka?

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne przedstawia rekomendacje odnośnie porodu wcześniaka:

Poród drogami natury w ciąży niedonoszonej jest postępowaniem z wyboru, przy obecności samoistnej czynności skurczowej macicy, gdy płód znajduje się w położeniu podłużnym główkowym oraz kiedy występują objawy zagrożenia płodu. Indukcja czynności skurczowej macicy w ciąży niedonoszonej poniżej 34 tygodnia jest przeciwwskazana. Naczelną zasadą prowadzenia porodu płodu niedonoszonego, zwłaszcza w ciąży poniżej 32 tygodnia lub przy masie płodu <1500 gramów, jest maksymalne oszczędzanie płodu, ze względu na jego większą podatność na uszkodzenia mechaniczne, jak i na niedotlenienie. W pierwszym okresie porodu najistotniejsze znaczenie ma ocena stanu płodu za pomocą ciągłego zapisu kardiotokograficznego. W drugim okresie porodu należy podjąć działania, które mają obniżyć opór tkanek miękkich krocza przez wykonanie odpowiednio wcześnie szerokiego nacięcia krocza. Poród wcześniaka należy prowadzić z zastosowaniem wziernika. W czasie porodu przedwczesnego zaleca się stosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego w celu zniesienia bólu porodowego.

Operacyjne zakończenie porodu drogami natury za pomocą kleszczy lub próżnociągu nie powinno być stosowane w przypadku porodu wcześniaka. „Profilaktyczne” cięcie cesarskie nie zapobiega uszkodzeniom ośrodkowego układu nerwowego u wcześniaka. Do uszkodzenia OUN dochodzi najczęściej jeszcze przed porodem. Gdy zachodzi konieczność przedwczesnego zakończenia ciąży, zarówno z przyczyn matczynych jak i płodowych, przy braku czynności skurczowej macicy i niedojrzałej szyjce macicy, postępowaniem z wyboru będzie cięcie cesarskie. Należy je również wykonać w przypadku położenia miednicowego płodu, a w ciąży mnogiej – jeśli jeden z bliźniaków jest w położeniu innym niż główkowe.

Cięcie cesarskie w ciąży niedonoszonej jest trudnym technicznie zabiegiem, który nie gwarantuje łatwego wydobycia dziecka i dodatkowo stanowi ryzyko zaistnienia u matki powikłań, dlatego wskazane jest podjecie działań mających na celu rozluźnienie mięśnia macicy. Stopień trudności jest odwrotnie proporcjonalny do zaawansowania ciąży”.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Kontakt „skóra do skóry”

Kontakt „skóra do skóry” to pierwsze spotkanie dziecka z rodzicami, które powinno odbyć się tuż ...

Wideo – Opieka okołoporodowa

Procedury medyczne to istotne normy postępowania, o których każda rodząca mama powinna wiedzieć. Postęp cywilizacji ...

Wideo – Objawy porodu

Przyczyny wystąpienia czynności porodowej nie są jeszcze dokładnie znane, a zależą one od harmonijnego współdziałania ...

Wideo – Fazy porodu

Poród to szereg następujących kolejno po sobie procesów, które powodują wydalenie z macicy płodu, wód ...

Wideo – Poród kleszczowy

Kleszcze są najstarszym narzędziem położniczym pozwalającym na szybkie ukończenie porodu drogami naturalnymi. Celem operacji kleszczowej ...

Poród

Poród jest szeregiem procesów zachodzących w organizmie kobiety, które mają na celu urodzenie dziecka oraz ...

Ból porodowy i po porodzie

Kobiety pod koniec ciąży bardzo ekscytują się na myśl o porodzie. W ostatnich dniach przed ...

Wideo – Jak przebiega cesarskie cięcie?

Cięcie cesarskie jest obecnie najczęściej wykonywaną operacją położniczą. Wykonywane jest zawsze na sali operacyjnej przez ...

Wideo – Ćwiczenia przed porodem

Umiarkowana aktywność fizyczna w czasie ciąży jest bardzo wskazana: pomaga zapobiec wielu dolegliwościom ciążowym (np. ...

Wideo – Co zabrać ze sobą do szpitala?

Wiele rzeczy potrzebnych kobiecie w czasie pobytu na oddziale położniczym można przygotować wcześniej, dzięki temu ...

Ból pleców w ciąży

Bóle pleców to częsta dolegliwość, na jaką cierpią przyszłe mamy. Wzrost masy ciała - a ...

Ciąża a emocje

Lęk o zdrowie własne i nienarodzonego dziecka jest czymś w pełni naturalnym. Przygotowanie się do ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon