Zapalenie tęczówki – przyczyny, objawy, leczenie

Brak zdjęcia

19 października 2018

Do zapalenia błony naczyniowej oka (inaczej zapalenia tęczówki) może dojść na skutek różnorodnych czynników. Objawy obejmują m.in.: ból oka, łzawienie, światłowstręt czy zaburzenia ostrości wzroku. Leczenie zapalenia tęczówki polega na podawaniu kortykosteroidów, antybiotyków w kroplach, a w późniejszym etapie – kropli do oczu z NLPZ. Ważne jest również stosowanie się pacjenta do pewnych zaleceń podczas terapii zapalenia błony naczyniowej oka.

Tęczówka – funkcje

Tęczówka to przednia cześć błony naczyniowej oka. Jest ona nieprzezroczystą tarczką, która w swoim centrum posiada okrągły otwór – źrenicę. Wokół tęczówki znajduje się ciało rzęskowe, które łączy ją naczyniówką.

Tęczówka składa się z czterech warstw: nabłonka jednowarstwowego płaskiego, warstwy granicznej zewnętrznej, zrębu tęczówki i warstwy barwnikowej. Tęczówka oka może się zwężać i rozszerzać w swojej centralnej części dzięki mięśniom zwieraczowi i rozwieraczowi źrenicy. Skurcz odpowiedniego układu włókienek mięśniowych powoduje, że do źrenicy dociera różna ilość światła, co jest konieczne do dobrego widzenia o różnych porach dnia i w pomieszczeniach o zróżnicowanym oświetleniu.

Barwnik znajdujący się w nabłonku i zrębie tęczówki oraz zagęszczenie komórek zrębu decyduje o kolorze naszych oczu. Jest to cecha dziedziczona wielogenowo. Kolor oczu człowieka jest czymś niezwykle zróżnicowanym i może przybierać wiele barw od ciemnobrązowej po jasnobłękitną. Niekiedy kolor oczu jest jeszcze bardziej niezwykły, np. czerwony lub fioletowy (w niektórych przypadkach albinizmu) lub mogą występować dodatkowe elementy, takie jak pierścienie Kaysera-Fleischera (w chorobie Wilsona) czy plamki mogące sugerować zaburzenia pracy niektórych narządów (np. trzustki, wątroby). Zdarzają się także przypadki aniridii – jest to całkowity brak tęczówki w oku – wada ta jest jednak dość rzadka.

Tęczówka narażona jest także na różne choroby, w tym infekcyjne i autoimmunologiczne, oraz na urazy.

Czym jest zapalenie tęczówki?

Błona naczyniowa oka składa się z trzech części: przedniej (tęczówka), środkowej (ciało rzęskowe) oraz tylnej (naczyniówka). Na skutek różnorodnych czynników może dochodzić do zapalenia błony naczyniowej oka obejmującego jedną, dwie lub trzy warstwy.

Zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka to właśnie zapalenie tęczówki. Bardzo często zdarza się, że mamy do czynienia z zapaleniem tęczówki i ciała rzęskowego.

Zapalenie naczyniówki w 80% przypadków ma podłoże autoimmunologiczne i uważane jest za ciężką chorobę o nawrotowym charakterze, mogącą powodować osłabienie lub całkowitą utratę widzenia, nawet u co piątego chorego.

U większości chorych zapalenie tęczówki może być skutecznie leczone, pod warunkiem, że diagnoza postawiona zostanie odpowiednio wcześnie i wdrożone będzie prawidłowe leczenie. Dlatego jest tak ważne, żeby nigdy nie bagatelizować objawów choroby i bezzwłocznie zgłosić się do specjalisty.

Zapalenie tęczówki oka – przyczyny

Najczęstszą przyczyną zapalenia tęczówki są choroby autoimmunologiczne, czyli takie, które wynikają z nadmiernej i nieprawidłowej odpowiedzi układu odpornościowego, na skutek czego dochodzi do niszczenia tkanek własnych organizmu.

Należy tu wymienić następujące schorzenia:

  • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK, choroba Bechterewa),
  • reaktywne zapalenie stawów,
  • łuszczycowe zapalenie stawów,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • choroba Stilla i młodzieńcze zapalenie stawów,
  • układowe zapalenia naczyń,
  • toczeń rumieniowaty układowy (SLE),
  • stwardnienie rozsiane (SM),
  • śródmiąższowe zapalenie nerek,
  • choroba Mikulicza-Radeckiego (zespół Sjӧgrena),
  • sarkoidoza,
  • nieswoiste zapalenia jelit.

Choroby, takie jak kiła i gruźlica, oraz inne choroby zakaźne mogą także stanowić przyczynę zapalenia tęczówki. Innymi czynnikami są: cukrzyca, chłoniaki oraz zapalenie występujące jako powikłanie po operacji okulistycznej. Gdy nie udaje się jednoznacznie ustalić przyczyny, zapalenie określa się mianem idiopatycznego.

Zapalenie tęczówki – objawy

Zapalenie błony naczyniowej oka daje objawy, takie jak:

  • ostry, rwący ból oka, nasilający się szczególnie wieczorem i w nocy,
  • łzawienie,
  • światłowstręt,
  • zaburzenie ostrości wzroku,
  • męty i mroczki przed oczami przysłaniające część pola widzenia,
  • zmiana koloru tęczówki na zielonkawy lub brunatny,
  • zwężenie źrenicy.

Przewlekłe zapalenie tęczówki charakteryzuje się mniejszym nasileniem objawów i ich powolniejszym rozwojem. Występuje ono jednak znacznie rzadziej.

Choroby tęczówki – jakie badania na rozpoznanie?

Diagnostyka zapalenia tęczówki prowadzona jest przez lekarza okulistę. Składa się ona z przeprowadzenia dokładnego wywiadu dotyczącego występujących objawów, przebytych bądź obecnych chorób, a także narażenia narządu wzroku na szkodliwe czynniki oraz z badania (oglądanie oczu pacjenta oraz badanie dna oka za pomocą lampy szczelinowej).

Lampa szczelinowa to przyrząd okulistyczny pozwalający na wgląd lekarza w wewnętrzne struktury gałki ocznej. Zapalenie przedniej części błony naczyniowej oka charakteryzuje się widocznym w tym badaniu zaczerwienieniem rąbka spojówki i twardówki, nadmiernym ukrwieniem tęczówki oraz zmniejszoną ruchomością źrenicy. Dodatkowo ciśnienie śródgałkowe może być podwyższone – bada się je za pomocą tonometru.

W początkowym etapie zapalenie tęczówki może przypominać zapalenie spojówki lub ostry atak jaskry, co opóźnia wdrożenie prawidłowego leczenia i może skutkować rozwojem schorzenia, doprowadzając do poważnych powikłań, takich jak zaćma lub jaskra zastępcza, a nawet powodować zrosty w oku (pomiędzy tęczówką a ciałem rzęskowym).

Zapalenie tęczówki oka – leczenie

Choć diagnostyka zapalenia tęczówki oka nie jest prostym procesem, samo schorzenie może być leczone, co powoduje zahamowanie rozwoju zmian lub nawet ich wycofanie. Leczenie zależy od przyczyny zapalenia tęczówki. Jeśli zapalenie przedniej części błony naczyniowej oka towarzyszy chorobom układowym, leczenie musi dotyczyć także zmian występujących poza gałką oczną.

W początkowym etapie leczenia najczęściej podaje się kortykosteroidy stosowane na gałkę oczną i doustnie oraz antybiotyki w kroplach do oczu. Podawanie antybiotyków ma zapobiegać rozwinięciu się wtórnej infekcji bakteryjnej na podłożu zmian zapalnych, co mogłoby drastycznie obniżyć szanse pacjenta na zachowanie pełnej ostrości wzroku.

Następnie zleca się stosowanie kropli do oczu zawierających NLPZ. W przypadku częstych nawrotów choroby przy rozpoznaniu podłoża autoimmunologicznego o charakterze ogólnoustrojowym stosuje się leki przeciwreumatyczne modyfikujące przebieg choroby.

W trakcie trwania terapii pacjent powinien również: nosić okulary przeciwsłoneczne, unikać narażenia na ostre światło, a także zrezygnować z czytania książek i oglądania telewizji.

Bibliografia

  • Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka. Tom V. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002.
  • Kański J., Kubicka-Trząska A., Autoimmunologiczne choroby narządu wzroku. Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2005.
  • Ledford J. K., Sanders V., Badanie w lampie szczelinowej, Wydanie 1. Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2011.
  • Kański J., Objawy oczne w chorobach układowych – objawy i diagnostyka różnicowa. Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2002.
  • Kubicka-Trząska A., Autoimmunologiczne zapalenia błony naczyniowej oka. Okulistyka po dyplomie, 2016, 2.
Opublikowano: ; aktualizacja: 19.10.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Błyski w oku – przyczyny, objawy, badanie, leczenie

Błyski w oku są opisywane przez pacjentów w różnorodny sposób. Osoby z opisywanym problemem swoje ...

Nadwzroczność

Nadwzroczność najczęściej jest spowodowana zbyt krótką gałką oczną. W warunkach fizjologicznych występuje ona u noworodków. ...

Mroczki przed oczami – jaskie są przyczyny mroczków w oczach?

Mroczki przed oczami są nazywane przez pacjentów na wiele sposobów. Niektórzy opisują je jako plamy ...

Leczenie jaskry

Sposobów leczenia jaskry jest wiele, zaczynając od leczenia zachowawczego, poprzez laseroterapię i skończywszy na zabiegu ...

Odwarstwienie siatkówki

Przedarciowe odwarstwienie siatkówki związane jest z przerwaniem jej ciągłości. Do trakcyjnego odwarstwienia może dojść np. ...

Retinopatia nadciśnieniowa – przyczyny, objawy, leczenie

Retinopatia nadciśnieniowa (zmiany w siatkówce oka) to powikłanie źle kontrolowanego lub nieleczonego nadciśnienia tętniczego. Ta ...

Krótkowzroczność (myopia)

Krótkowzoczność niska pojawia się około 10 roku życia. Zazwyczaj stopniowo narasta do okresu pokwitania. Największą ...

Urazy oka

Według danych naukowych urazy narządu wzroku odpowiadają za 4-11% przypadków ślepoty. Częściej występują one u ...

Wideo – Urazy oka

Według danych naukowych urazy narządu wzroku odpowiadają za 4–1 proc. przypadków ślepoty na świecie. Występują ...

Ostry atak jaskry

Przyczyną ostrego ataku jaskry jest nagłe zamknięcie kąta przesączania przez nasadę tęczówki, co uniemożliwia odpływ ...

Leczenie zaćmy

Jedynym skutecznym sposobem leczenia zaćmy jest chirurgiczne usunięcie zmętniałej soczewki i wszczepienie soczewki wewnątrzgałkowej. Jak ...

Badanie przedniego odcinka oka

Badanie przedniego odcinka oka jest to badanie okulistyczne za pomocą specjalnego aparatu, tzw. lampy szczelinowej. ...

Komentarze (0)