Kokos, czyli orzech kokosowy – właściwości, zastosowanie, jak jeść kokosa?

Kokos, a dokładnie kokos właściwy jest owocem palmy kokosowej, która pochodzi z Azji południowo-wschodniej. Orzech kokosowy jest w Europie zdecydowanie mniej popularny niż pozyskiwane z niego mleko kokosowe, woda, olej czy wiórki. Często pojawia się pytanie jak właściwie jeść kokosa i czy jest zdrowy?

Kokos – wartości odżywcze i kalorie

Świeży kokos bezpośrednio po zebraniu ma zieloną skórkę, pod którą kryje się biały, soczysty miąższ o żelowej konsystencji. Młody, zielony kokos ma jednak dużo więcej wody niż miąższu, która nadaje się do picia. W miarę dojrzewania orzech kokosowy zaczyna ciemnieć – brązowy, włochaty kokos jest bogatszy w miąższ, który staje się twardy i suchy.

Owoc kokosa dostarcza 335 kalorii w 100 gramach. W głównej mierze jest źródłem tłuszczów (33,5 g/100 g produktu). Ponad 90 proc. z nich stanowią kwasy tłuszczowe nasycone, później kolejno kwasy jednonienasycone oraz wielonienasycone. Porcja kokosa dostarcza również białko (3 g/100 g) oraz węglowodany (15,3 g/100 g). W związku z ich małą zawartością indeks glikemiczny kokosa wynosi 45, czyli jest niski.

Większość tłuszczów zawartych w kokosie to łatwostrawne kwasy tłuszczowe średniołańcuchowe (MCFA). Metabolizm tych kwasów przebiega bez udziału enzymów trzustkowych, ponadto zaraz po wchłonięciu do krwi są transportowane do wątroby i zostają utlenione. Głównym kwasem w owocu kokosa jest kwas laurynowy. Chociaż badania naukowe mówią, że kwasy MCFA nie podnoszą poziomu cholesterolu we krwi to kwas laurynowy według innych publikacji może zachowywać się podobnie do kwasów długołańcuchowych i wpływać na poziom cholesterolu LDL oraz ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Kokos dostarcza także niewielkie ilości witamin z grupy B, folianów, witaminy C oraz E. Jednak na owoc kokosa warto zwrócić uwagę ze względu na inne wartości odżywcze:

Jak jeść kokosa?

Młodego kokosa można jeść na surowo – wypić wodę lub mleko w zależności od stopnia dojrzałości, a bielmo (miąższ) można wykorzystać do zrobienia np. domowych wiórków kokosowych. Na rynku spożywczym możemy spotkać się z kilkoma różnymi produktami, które wytwarza się z kokosa:

  • wiórki kokosowe to starty i wysuszony jadalny miąższ orzecha palmy kokosowej, najczęściej stosuje się je w przemyśle cukierniczym;
  • mąka kokosowa jest produktem ubocznym w produkcji mleka oraz oleju z kokosa. Silnie wiąże wodę, dlatego bardzo ważne jest jej poprawne przechowywanie (w szczelnym suchym miejscu);
  • suszony kokos pozyskiwany jest poprzez wysuszenie czystego miąższu z kokosa, doskonale sprawdzi się jak dodatek do owsianki;
  • mleko kokosowe uzyskuje się w wyniku połączenia miąższu owocu kokosa w odpowiednich proporcjach z wodą, jest gęste, kremowe i posiada bardzo charakterystyczny aromat, często jest składnikiem dań kuchni azjatyckiej – porcja (100 g) mleka kokosowego dostarcza ok. 200 kcal;
  • woda kokosowa, czyli kokos do picia jest bogaty w elektrolity, tj. potas, wapń, fosfor oraz witaminy z grupy B i witaminę C płyn występujące we wnętrzu młodego zielonego kokosa, nazywa się ją naturalnym izotonikiem z uwagi na dobry skład minerałów oraz zawartość cukrów;
  • olej kokosowy to biały tłuszcz o stałej kremowej formie, który charakteryzuje się wysoką temperaturą dymienia.

Olej kokosowy, podobnie jak mleko kokosowe, produkuje się z bielma orzechu kokosowego, które poddaje się procesowi odwodnienia, a następnie tłoczenia. W zależności od rodzaju obróbki otrzymuje się olej kokosowy nierafinowany (tłoczony na zimno) o smaku i zapachu kokosa lub rafinowany (tłoczony przy użyciu wyższej temperatury), który jest bezzapachowy;

W sklepach ze zdrową żywnością można spotkać również błonnik kokosowy. Jest to zmielony makuch kokosowy, który powstaje podczas wytłaczania oleju kokosowego. W 100 g zawiera aż 42,5 g błonnika.

Wybierając dobrej jakości młody owoc kokosa należy potrząsnąć nim, by usłyszeć dźwięk wody – jeśli tak się nie stanie, najprawdopodobniej ten egzemplarz nie nadaje się do spożycia.

Kokosa wbrew pozorom można bardzo łatwo otworzyć, wykorzystując korkociąg lub ściąć od razu górną warstwę, by dostać się do wnętrza. Cena kokosa waha się 3–8 złotych za sztukę w zależności od wielkości orzechu. Owoce z uprawy ekologicznej kosztują od ok. 6 zł/sztukę.

Kokos – właściwości lecznicze i kosmetyczne, zastosowanie

Właściwości kokosa są ściśle związane z jego składem. Wykazano, że z uwagi na obecność polifenoli w nierafinowanym oleju kokosowym oraz wodzie kokosowej mają one wysoki potencjał przeciwutleniający, dzięki czemu skutecznie walczą z rodnikami tlenowymi. Ponadto łagodzą stany zapalne i zmniejszają obrzęki.

Co ciekawe, kwas laurynowy obecny w orzechu kokosa może działać przeciw drobnoustrojom chorobotwórczym. Po strawieniu kwas ten przekształcany jest do monolaurynu, który potrafi wnikać do wnętrza drobnoustrojów powodując ich rozpad. Właściwości lecznicze kokosa mają więc zastosowanie w wspomaganiu terapii trądziku wywoływanym przez Propionibacterium acnes. Kwas laurynowy zapobiega również rozrostowi innych bakterii, m.in. S. aureus, C. perfringens, Salmonella spp. oraz grzybów C. albicans.

Olej kokosowy może być używany również zewnętrznie. W kosmetyce świetnie nadaje się do cery wysuszonej, popękanej i suchej. Można stosować go jako:

  • mocno nawilżający krem do twarzy,
  • balsam do całego ciała,
  • peeling złuszczający po wymieszaniu z kawą lub cukrem trzcinowym.

Kokos dobrze sprawdzi się do pielęgnacji skóry w ciąży, która potrzebuje dużo natłuszczenia. Regularnie stosowany olej kokosowy zabezpieczy skórę przed powstawaniem rozstępów.

Kokos – zastosowanie

Owoc kokosu ma szerokie zastosowanie w medycynie. Olej kokosowy można stosować przy wspomaganiu leczenia zaburzeń trawienia i wchłaniania tłuszczów np. przy chorobie Leśniowskiego-Crohna, zespołach złego wchłaniania czy marskości wątroby.

Niektórzy producenci specjalnej żywności używają go do mieszanek żywienia pozajelitowego, występuje on nawet w mieszankach dla niemowląt (szczególnie tych z zaburzeniami wchłaniania). Olej z kokosa z powodzeniem stosuje się w diecie ketogennej. Jest to terapia żywieniowa padaczki lekoopornej oraz choroby Alzheimera, która u niektórych pacjentów poprawia funkcję poznawcze, pamięć i koncentrację.

Bibliografia

  1. Jessa J., Hozyasz K. (2015). Wartość zdrowotna produktów kokosowych. Pediatria Polska 282.
  2. Bujko J. (2016). Olej kokosowy - co warto o nim wiedzieć. Wszechnica żywieniowa SGGW.
  3. Foale M., Harries H. (2011). Farm and Forestry Production and Marketing Profile for Coconut (Coconus nucifera). Permanent Agriculture Resources.
  4. Gans W., Kauwell G. (2017). Coconut oil: a heart healthy fat? Dostępny on-line: https://edis.ifas.ufl.edu/pdffiles/FS/FS28900.pdf.
  5. Saulsbury C. (2016). Kuchnia Kokosowa. Kompletna książka kucharska. Vivante.
Opublikowano: ; aktualizacja: 01.02.2019

Oceń:
4.3


Może cię

Kosmetyki na trądzik

Trądzik bywa często kojarzony z przypadłościami dotyczącymi okresu dojrzewania, niestety może on pojawić się w ...

Jak właściwie wybrać kosmetyk?

Wybór kosmetyku nie powinien być przypadkowy. Dobrze jest przed zakupem środka pielęgnacyjnego poznać potrzeby i ...

Miód akacjowy – właściwości, jak stosować, cena

Miód akacjowy znajduje zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, np. cukierniczym, kosmetycznym, farmaceutycznym, piekarniczym czy fermentacyjnym. ...

Słód jęczmienny – wartości odżywcze, do piwa, do chleba, na laktację

Słód jęczmienny to ziarna jęczmienia poddane kiełkowaniu (słodowaniu). Najczęściej można znaleźć słód jęczmienny w piwie, ...

Persymona (owoc kaki) – właściwości, wartości odżywcze, zastosowanie w kuchni

Persymona, inaczej kaki, to egzotyczny owoc o ciekawym smaku, ale też źródło witamin, minerałów i ...

Kosmetyki naturalne

Tendencja, jaka panuje na rynku kosmetycznym, kieruje uwagę konsumentów w stronę naturalnych produktów. Przy jednoczesnym, ...

Mleko kokosowe – właściwości, kalorie i zastosowanie – jak zrobić mleko kokosowe?

Mleko kokosowe to napój roślinny o wielu właściwościach. Jest alternatywą dla wegan oraz dla osób ...

Wągry

Wągry, czyli zaskórniki, stanowią zmorę głównie młodych osób, rzadziej osób starszych. W czasach, kiedy uroda ...

Pasta do zębów na pryszcze – czy pomaga i jak ją stosować?

Pasta do zębów stosowana na twarz pomaga w walce ze zmianami skórnymi, takimi jak: krostki, ...

Miód rzepakowy – właściwości, na co pomaga, jak stosować, cena

Miód rzepakowy należy do grupy najpopularniejszych odmian miodów w Polsce. Posiada nie tylko przyjemny smak, ...

Olej kokosowy

Olej kokosowy należy do egzotycznych produktów. Na stałe zadomowił się zarówno w kuchni jako składnik ...

Papaja – właściwości, smak, na co pomaga, jak jeść, przeciwwskazania

Papaja, owoc tropikalny, wyglądem przypomina gruszkę. Dojrzałe egzemplarze mają żółto-pomarańczową skórkę i słodki smak. Choć ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon