Bezpłodność

Bezpłodność jest diagnozą, która dla wielu jest jednoznaczna z wyrokiem: „Nigdy nie zostanę rodzicem”, „Nikt nie będzie chciał ze mną być”, „Moje życie nie ma sensu”. Nie musi tak być, bezpłodność nie powinna być przyczyną rozpadu związku albo synonimem braku perspektyw na bycie rodzicem.

Bezpłodność a niepłodność

Przede wszystkim niepłodność jest stanem odwracalnym i może pojawiać się i zmieniać swoje nasilenie przez całe dorosłe życie człowieka. Możemy o niej mówić dopiero jeżeli para bezskutecznie stara się o dziecko, przez okres nie krótszy niż rok i regularnie współżyje. Niepłodność nie jest żadnym wyrokiem, szacuje się, że około 90 % par leczących się i stosujących zalecenia lekarskie np. przyjmowanie leków, ewentualnie wykonanie zabiegów albo zastosowanie inseminacji czy metody in vitro, ostatecznie zostaje rodzicami. Powody niepłodności mogą być bardzo różne. U kobiet najczęściej wymienia się:

  • zespół policystycznych jajników,
  • endometriozę,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • wiek.

U mężczyzn najczęściej jest to obniżona jakość nasienia, nie rzadko spowodowana przegrzaniem jąder. Wiele przyczyn można zniwelować: czasami wystarczy zmiana diety, zakładanie luźniejszej bielizny w przypadku panów, stosowanie suplementów witaminowych, ograniczenie stresu i organizmy same wracają do normy. W niektórych przypadkach potrzebna jest konsultacja medyczna.

Niestety, w przypadku bezpłodności sprawa wygląda gorzej, fachowo jest ona określana jako trwała niezdolność do poczęcia dziecka, inaczej niemożność zajścia w ciążę, albo niemożność zapłodnienia kobiety. Kwestia bezpłodności jest najczęściej nie podważalna i dość łatwo ją zdiagnozować. W przypadku kobiet możemy mówić o jednoznacznej bezpłodności, kiedy nie posiada ona macicy lub jajników, w przypadku mężczyzn - brak jąder.

Czym jest bezpłodność?

Bezpłodność może mieć dwa oblicza: po pierwsze człowiek może się urodzić bezpłodny, po drugie może być przez pewien czas płodny, ale w wyniku np. operacji stracić macicę, czy jądra. Do przyczyn bezpłodności zaliczamy:

  • choroby wymagające częściowego bądź całkowitego usunięcia narządów rozrodczych,
  • przebycie choroby zakaźnej, takiej jak świnka (nie zawsze powoduje ona bezpłodność),
  • w przypadku panów może występować niedorozwój gonad,
  • nieprawidłowo przeprowadzona operacja, w której uszkodzono np. nasieniowody,
  • celowa sterylizacja (w niektórych krajach powszechnie stosowana jako metoda trwałej antykoncepcji), w przypadku kobiet polega na przecięciu jajowodów, w przypadku mężczyzn - nasieniowodów, zabieg ten jest praktycznie nieodwracalny,
  • uraz mechaniczny, do którego doszło w przeszłości,
  • przebyte choroby weneryczne,
  • może być też wynikiem schorzeń genetycznych,
  • przebyta chemioterapia (w niektórych przypadkach obniża ryzyko zajścia w ciąże, niestety w wielu uniemożliwia taką szansę),
  • menopauza - mimo, że jest kolejnym etapem w życiu kobiety, u niektórych pojawia się zdecydowanie za wcześnie nawet w okolicach 20. roku życia, mówimy wtedy o przedwczesnej menopauzie,
  • brak narządów rozrodczych od urodzenia z niewiadomych przyczyn.

Osoby dotknięte problemem bezpłodności w niektórych przypadkach mają czas, żeby się przygotować do tego co nastąpi, np. w przypadku choroby nowotworowej, kiedy konieczne jest usunięcie macicy, czy obu jąder. W wielu przypadkach jest to totalne zaskoczenie, niektórzy dowiadują się o swojej wrodzonej bezpłodności dopiero w momencie rozpoczęcia starań o dziecko, inni wiedzą o niej od okresu dojrzewania np. kiedy dziewczyna nie dostaje miesiączki i okazuje się, że od urodzenia nie ma macicy.

Bezpłodność a psychika

Wszystko zależy od indywidualnych uwarunkowań psychicznych danej osoby i od momentu, w którym się dowiedziała o własnej bezpłodności, a także od jej planów rodzicielskich. Nie dla wszystkich informacja o bezpłodności jest końcem świata, są osoby, które mogą się z niej cieszyć. Dla większości jest to jednak duży problem, a nawet szok, bez względu na to, czy sprawa dotyczy nastolatka, który w danej chwili nie planował potomstwa, czy pary ludzi starających się o ciążę od lat i w końcu poznających przyczynę niepowodzeń. Najważniejsze to nie definiować siebie i swojej wartości jako człowieka przez pryzmat posiadania dzieci. Osoby bezpłodne są tak samo pełnowartościowe dla społeczeństwa jak reszta ludzi. Nie jest też prawdą, że nie zasługują na miłość, albo nie powinny się z nikim wiązać bo zniszczą komuś życie. Osoby dotknięte tym problemem mają skłonność do obwiniania się, często nie dociera do nich, że partnerowi/partnerce to tak naprawdę nie przeszkadza. Dlatego bezpłodność często jest przyczyną kryzysu w związku. Problem należy dusić w zarodku. Dlatego jeżeli dzieje się coś złego, należy zgłosić się do psychologa, może to być porada indywidualna a także partnerska.

Nie należy wstydzić się mówić o problemie, jeżeli bliscy wiedzą, że para stara się o dziecko, jest duża szansa, że będą dopytywać o ten aspekt. Kłamstwa bywają męczące i stresujące. Najlepiej powiedzieć prawdę, jeżeli para nie jest gotowa na ujawnienie szczegółów, powinna podać okrojoną wersję.

Bezpłodność a rodzicielstwo

Mimo, iż bezpłodność jest stanem niezmiennym i nieodwracalnym, nie jest równoznaczna z niemożnością posiadania dzieci. Pierwszym rozwiązaniem dostępnym dla wszystkich osób dotkniętych bezpłodnością jest adopcja. Można się o nią starać nawet, jeżeli nie jest się w związku. To, że dziecko nie posiada naszych genów, nie oznacza, że nie jesteśmy jego rodzicami. Osoby które zdecydują się na ten trudny krok, w zdecydowanej większości są zadowolone ze swojej decyzji.

Warto podkreślić, że istnieje szereg metod medycznych, które mogą pomóc parze w zostaniu rodzicami, choć nie wyleczą one bezpłodności jako takiej. Stosuje się je najczęściej, jeżeli problem dotyczy jednej ze stron, choć nie jest to regułą. Płodna partnerka może zostać zapłodniona np. na skutek metody in vitro nasieniem pobranym od dawcy spermy. W tym wypadku mimo, że jej partner nie będzie ojcem malucha pod względem genetycznym, będzie mógł wspólnie z partnerką dzielić się radością wynikającą z przeżywania ciąży. To samo dotyczy sytuacji odwrotnej - płodny partner może w sposób sztuczny zapłodnić surogatkę lub para może użyć jajeczka pobranego od dawczyni.

Możliwości medycyny rosną z każdym rokiem i to, co wydawało się niemożliwe jeszcze kilka lat, temu jest teraz normą. Lekarze coraz częściej proponują osobom, u których występuje konieczność wykonania ryzykownych zabiegów albo które będą zmuszone poddać się leczeniu przy pomocy radio lub chemioterapii - mrożenie spermy, jajeczek lub nawet zarodków. Metoda ta jest prosta, nie obciąża organizmu, a komórki mogą latami leżeć w specjalnym banku. Niestety, w przypadku opisanych metod dużą barierą mogą się okazać koszty, nie są to zabiegi refundowane w naszym kraju.

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.06.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Jak powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

Adopcja jest jednym z piękniejszych wyrazów miłości. W sposób czysto altruistyczny ludzie są w stanie ...

Zapłodnienie in vitro

Metoda in vitro to skuteczny sposób leczenia niepłodności. Termin ten oznacza połączenie komórki jajowej i ...

Czy niepłodność ma wpływ na związek?

Pary leczące się na niepłodność często skarżą się, że starania o dziecko zdominowały ich życie. ...

Planowanie ciąży a endometrioza

Endometrioza jest problem wielu Polek w wieku rozrodczym. Choroba w zasadniczy sposób negatywnie wpływa na ...

Leczenie niepłodności

Leczenie niepłodności nie jest procesem krótkim i dającym gwarancję powodzenia, niemniej jednak wykorzystywane obecnie metody ...

Niepłodność – czynnik szyjkowy

Problem niepłodności dotyka coraz większą liczbę par, a szczególnie dotyczy to krajów rozwiniętych. Jednym z ...

Endometrioza

Endometrioza jest jedną z częstszych chorób nękających pacjentki w wieku reprodukcyjnym (zdecydowanie rzadziej występuje w ...

Niepłodność a bezpłodność

Niepłodność a bezpłodność często używane są zamiennie, należy pamiętać, że są to dwa skrajnie różne ...

Ciąża i dzieci urodzone po leczeniu niepłodności

Ciąża po leczeniu niepłodności jest kontrolowana już od samego początku jej trwania, by jak najbardziej ...

Produkty spożywcze i używki a płodność

Problem niepłodności dotyczy coraz większej ilości par. Leczenie często jest bardzo długie, uciążliwe i kosztowne. ...

Endometrioza i PCOS a niepłodność

Chorobom, takim jak endometrioza lub zespół policystycznych jajników często towarzyszy niepłodność. Odpowiednie postępowanie pozwala zwiększyć ...

Przyczyny niepłodności u mężczyzn

Wbrew powszechnie panującej opinii zaburzenia płodności mogą dotykać także mężczyzn. W około 40% przypadków za ...

Komentarze (0)