Werbena cytrynowa – właściwości lecznicze, zastosowanie w kuchni i kosmetyce

Werbena cytrynowa, inaczej lippia trójlistna, to roślina przyprawowa o cennych dla zdrowia właściwościach i ciekawym zapachu. Zalecana jest w dolegliwościach i chorobach ze strony m.in. układu pokarmowego, moczowego, nerwowego. Zdrowotne działanie ziela werbeny wykorzystuje się w kosmetyce, zioło znalazło zastosowanie także w kuchni.

Werbena cytrynowa – co to za roślina?

Werbena cytrynowa (lippia citriodora), inaczej miłowanka trójlistna, cukrownica trójlistna, erba, cedronella, lemon verbena, to roślina pochodząca z rodziny werbenowatych (verbenacea). W Europie pojawiła się około XVII wieku. Pochodzi z Ameryki Południowej, ale można ją spotkać także w Ameryce Północnej. Uprawiana też w południowej Francji i Hiszpanii,.

Uprawa werbeny cytrynowej w Polsce z uwagi na niską mrozoodporność możliwa jest pod osłonami, na parapecie w domu lub w ogrodzie jako roślina jednoroczna. Roślina rośnie też dziko na polach, łąkach i przydrożnych rowach.

Lippia trójlistna to krzew osiągający zwykle do 2 m, chociaż nie przycinany rosnąć wyżej. Roślina ma długie (8 cm długości), szorstkie i błyszczące liście o spiczastym kształcie i zielono-seledynowej barwie. Zgniecione wydzielają olejki eteryczne, gdyż posiadają liczne gruczoły zapachowe. Czas kwitnienia werbeny przypada na wczesne lato lub późną jesień. Wówczas pojawiają się drobne białe lub biało-różowe kwiaty zebrane w gęste kwiatostany.

Ziele werbeny zawiera glikozydy (witeksyna i izowiteksyna), flawonoidy, ligany, seskwiterpeny oraz triterpeny i fenolokwasy. Za charakterystyczny, cytrynowy zapach werbeny odpowiadają składniki takie jak: cytral, nerol i geraniol. Surowcem leczniczym są młode liście lippii trójlistnej.

Werbena cytrynowa – właściwości lecznicze

Właściwości werbeny wykorzystywane są w leczeniu wielu chorób i dolegliwości. Napar z werbeny zaleca się przy przeziębieniach i zapaleniu górnych dróg oddechowych. Werbena lekarska jet też naturalnym środkiem moczopędnym – poprawia pracę nerek i łagodzi obrzęki. W medycynie ludowej stosowano ją przy kamieniach moczowych. Uzyskany olejek eteryczny z werbeny obkurcza naczynia krwionośne, zapobiegając stanom zapalnym.

Badania naukowe potwierdziły, iż zioło werbena zawiera werbenaliny. Napar z lippii pomaga więc przy migrenach, bólach głowy i zatok, nerwobólach. Zalecany jest też przy bezsenności, depresji, gdyż poprawia nastrój. Herbata z werbeny korzystnie wpływa więc na układ nerwowy, dlatego też warto po nią sięgać wieczorem przed snem.

Zdaniem eksperta

Zioła na sen to naturalny sposób na rozluźnienie i ukojenie po ciężkim dniu. Odpowiednio dobrane pomogą zwalczyć problemy z zasypianiem, nie narażając na uczucie skołowania po przebudzeniu. Do najczęściej wykorzystywanych zaliczają się m.in. kozłek lekarki i rumianek.

Zawarty w roślinie cytral wykazuje działanie antybakteryjne, przeciwgrzybiczne, przeciwpasożytnicze, a także hamuje także wzrost komórek nowotworowych. Udowodniono także, iż wyciągi z werbeny cytrynowej hamują rozrost gronkowca złocistego.Korzystne działanie ziela werbeny cytrynowej wykorzystuje się też w problemach z układem pokarmowym. Dzięki właściwościom rozkurczowym ziele ułatwia trawienie, łagodzi zaburzenia żołądkowo-jelitowe i wspomaga pracę wątroby. Stosowane jest w niestrawności, wzdęciach, biegunce i kolce. Werbena do picia w postaci herbatki to naturalny środek odświeżający i niwelujący przykry zapach z ust.

Napary stosowane u karmiącym matek wspomagają laktację. Przeciwwskazania do stosowania werbeny cytrynowej obejmują kobiety w ciąży. Ziele może wywołać skurcze macicy, co grozi poronieniem.

Werbena – zastosowanie

Werbena cytrynowa w kuchni jest chętnie wykorzystywana ze względu na przyjemny, cytrynowy zapach. Stosuje się ją do:

  • przygotowania orzeźwiających herbatek i napojów,
  • przyprawiania potraw z ryb, drobiu, marynat, dressingów, warzyw, sałatek owocowych,
  • jako dodatek do dżemów, sorbetów, puddingów.

Świetnie komponuje się z owocami morza, wanilią i owocami. Podczas gotowania lipiia nie traci swojego smaku. Często też stosowana jest jako zamiennik skórki pomarańczy.

Z liści werbeny można też przygotować smaczną polewę np. do muffinek. Należy je zasypać brązowym nierafinowanym cukrem i przechowywać w zakręconym szklanym słoiku. Syrop z werbeny na winie to dobry dodatek do wielu deserów.

Werbena cytrynowa w kosmetyce wykorzystywana jest do produkcji perfum. Olejków eterycznych używa się do produkcji kosmetyków (m.in. mydeł, toników), ale też do aromaterapii. Suszone ziele werbeny dodaje się do pachnących saszetek i mieszanek ziołowych„potpourri”, które można pozostawiać w szafach czy pomieszczeniach, żeby cieszyć się aromatycznym zapachem. Wraz z lawendą i chmielem używa się jej do napełniania tzw. poduszek ziołowych ułatwiających zasypianie. Zapach suszonych lub świeżych listków dodanych do kąpieli na pewno poprawi nam nastrój po ciężkim dniu.

Jak zrobić herbatę z werbeny cytrynowej?

Z suszonych listków zioła można z nich przygotować pyszną herbatkę. Wystarczy zalać susz (ok. 5 g) wodą, najlepiej o temperaturze 100 stopni. Zaparzać pod przykryciem przez 5–7 minut, po czym przecedzić i wypić. Można też dodać liski mięty i miód. Herbatkę werbenową można pić kilka razy dziennie.

Warto wiedzieć, gdzie kupić werbenę. Suszone liście werbeny cytrynowej są dostępne w sklepach herbacianych i zielarskich. Sadzonki i nasiona werbeny cytrynowej można z powodzeniem nabyć w sklepie i uprawiać roślinę w doniczce na parapecie. Pachnące listki są wtedy na wyciągnięcie ręki.

Bibliografia

  1. https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-632/lemon-verbena
  2. Mateusz Emanuel Senderski, Zioła.Praktyczny poradnik o ziołach i ziołolecznictwie, Warszawa 2009, wyd.3

Opublikowano: ; aktualizacja: 05.03.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Lubczyk – działanie, właściwości, zastosowanie, uprawa

Właściwości lubczyku zadecydowały o szerokim zastosowaniu zioła w lecznictwie, kosmetyce i gastronomii. Lubczyk pomaga na ...

Macierzanka – gatunki, właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Macierzanka to rodzaj kilkuset gatunków roślin, z których część stosowanych jest w ziołolecznictwie, zwłaszcza jako ...

Jasnota biała – właściwości i zastosowanie lecznicze, skutki uboczne, przeciwwskazania

Jasnota biała to roślina podobna do pokrzywy, jednak jej liście nie nie parzą (stąd określenie ...

Bylica piołun – jak wygląda, właściwości, zastosowanie, dawkowanie, przeciwwskazania

Piołun (bylica piołun) to roślina trująca, wykazująca działanie toksyczne. Odpowiednio dawkowana ma jednak zastosowanie lecznicze. ...

Pięciornik gęsi – występowanie, właściwości, zastosowanie lecznicze i przeciwwskazania

Pięciornik gęsi, czyli srebrnik, uważany jest za pospolity chwast, który występuje na łąkach, pastwiskach czy ...

Jałowiec – właściwości i zastosowanie owoców

Jałowiec to wiecznie zielony krzew iglasty o krótkich szydłowatych liściach i czarnych owocach zwanych szyszkojagodami. ...

Trędownik bulwiasty – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Trędownik bulwiasty jest roślina powszechnie występującą na wilgotnych terenach Polski. Jednak jego właściwości lecznicze nie ...

Wiesiołek na skórę i płodność – właściwości, zastosowanie, dawkowanie i przeciwwskazania

Wiesiołek to roślina o wielu właściwościach. Skutecznie poprawia stan skóry, wspomagając leczenie trądziku, a także ...

Hydrokortyzon – co to za maść, zastosowanie, przeciwwskazania, dawkowanie i skutki uboczne

Hydrokotyzon znany jest jako popularna maść sterydowa bez recepty. Działa głównie na stan zapalny i ...

Berberys zwyczajny – właściwości lecznicze i zastosowanie

Berberys zwyczajny, znany także jako kwaśnica pospolita to krzew, który gości w ogrodach jako roślina ...

Jaskółcze ziele – na brodawki i odciski – jak stosować, właściwości, gdzie rośnie?

Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.) jest stosowany w medycynie chińskiej od wielu tysięcy lat. ...

Żywokost – na stawy i żylaki. Jak zrobić maść z żywokostu i nalewkę?

Choć żywokost lekarski (łac. symphytum officinale) znany jest od wieków, jego sposób działania nie został ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon