Ruszczyk kolczasty – właściwości, zastosowanie, skutki uboczne – na co pomaga?

Ruszczyk kolczasty (myszopłoch) to roślina, której właściwości zadecydowały o szerokim zastosowaniu w lecznictwie. Dzięki działaniu przeciwzapalnemu ruszczyk pomaga na dolegliwości układu krążenia, np. pajączki czy żylaki. Ruszczyk wzmacnia naczynia krwionośne i poprawia cyrkulację krwi. W kosmetyce wyciąg ruszczyka stosowany jest m.in. jako składnik kremów na cellulit. Można stosować go w postaci preparatów (maści, żeli, tabletek) lub herbatek z suszonego ziela.

Ruszczyk kolczasty – co to jest i jak wygląda?

Ruszczyk kolczasty (Ruscus aculeatus L.), zwany także myszopłochem kolczastym, to niewielki, zielony krzew z rodziny Ruscaceae (myszopłochowate = ruszczykowate). Wypuszcza sztywne, wzniesione wyprostowane i rozgałęzione pędy. Małe liście mają postać zielonych łusek, które są bezzapachowe, słodkawe i cierpkie w smaku. Z pachwin liści właściwych wyrastają ciemnozielone, kolczaste, liściokształtne pędy (gałęziaki).

Owoc ruszczyka to czerwonawe, kuliste jagody dojrzewające we wrześniu, które mogą pozostać na roślinie przez całą zimę. Myszopłoch występuje w wielu krajach Europy, Azji i obu Amerykach. Dawniej w Polsce powszechne było zastosowanie ruszczyka kolczastego jako odstraszacza na gryzonie, stąd jej popularna nazwa myszopłoch. Liście ruszczyka kolczastego umieszczane pomiędzy kawałkami mięsa czy innych pokarmów miały gwarantować, że myszy i szczury nie tkną jedzenia. Ponadto zabieg taki miał zapewniać świeżość pokarmów.

Surowiec zielarski stanowi kłącze ruszczyka kolczastegoRusci rhizoma (wysuszone, całe lub rozdrobnione) zbierane we wrześniu. Korzeń ruszczyka ma delikatnie słodki i lekko cierpki smak, ale jest bezzapachowy. Kłącza zawierają saponiny sterydowe (ruscyna, neoruskogenina ruskogenina, ruskozyd), fitosterole (sitosterol, stigmasterol, kampesterol), flawonoidy, benzofuran, nienasycone kwasy tłuszczowe, olejki eteryczne, żywice, kumaryny, triterpeny i związki mineralne.

Ruszczyk w kuchni także znalazł zastosowanie. W celach kulinarnych wykorzystuje się młode pędy, które dodawane do potraw wzbogacą ich smak. Gałązki zaś są doskonałym dodatkiem do bożonarodzeniowych stroików.

Ruszczyk kolczasty – właściwości – na co działa?

Działanie ruszczyka kolczastego jako niemal cudownej rośliny opisywał już grecki uczony i filozof Theophrastus, zaś Dioscorides wspominał o roślinie jako leku na kamienie nerkowe. W średniowieczu myszopłoch stosowany był do usuwania ociężałości w nogach, która była wynikiem długotrwałego stania. Roślina zalecana też była przy żółtaczce, podagrze, kamieniach żółciowych i nerkowych, żylakach i hemoroidach.

Dzięki wynikom przeprowadzonych badań dotyczących właściwości ruszczyka kolczastego, roślina stosowana jest nie tylko w ziołolecznictwie i medycynie naturalnej, ale też medycynie konwencjonalnej. Na co pomaga ruszczyk? Zalecany jest przede wszystkim w dolegliwościach i chorobach układu krążenia, gdyż:

  • podnosi ciśnienie żylne krwi,
  • zwiększa napięcie i uszczelnia ściany naczyń krwionośnych,
  • wzmaga przepływ krwi w żyłach,
  • zapobiega zastojom krwi i limfy, obrzękom i wysiękom okołonaczyniowym,
  • hamuje działanie enzymu elastazy (proteinaza),
  • obniża poziom cholesterolu.

Kłącze ruszczyka jest również łagodnym środkiem moczopędnym. Zapobiegania ono przenikaniu płynów z żył do otaczających je tkanek, co usprawnia ich filtrację przez nerki i wydalenie wraz z moczem z organizmu.

Ziele ruszczyka uchodzi za naturalny środek „czyszczący krew”, zalecany jest więc przy zatruciach organizmu, ale też w dietach odchudzających. Ruszczyk działa też cytotoksycznie i przeciwhistaminowo. Stosowny jest też przez kobiety stosujące preparaty antykoncepcyjne, gdyż zapobiega krwawieniom i plamieniom z dróg rodnych.

Dowiedz się więcej o ziołach na hemoroidy

Ruszczyk kolczasty – na pajączki, naczynka, żylaki, hemoroidy

Ruszczyk w kosmetyce także wykorzystywany jest dość powszechnie. Preparaty z ruszczykiem kolczastym do pielęgnacji skóry z wykazują działanie przeciwzapalnie, zwiększające przepływ krwi, nawilżające oraz zmiękczające skórę. Ponadto chronią naturalną barierę skóry, przywracając jej miękkość i odpowiednie nawilżenie. Dzięki ruskogeninie zawartej w roślinie preparaty pobudzają mikrokrążenie, poprawiając wygląd skóry. Z uwagi na takie właściwości stosuje się produkty z ruszczykiem kolczastym na cellulit.

Krem z ruszczykiem zmniejsza podrażnienia, działa ściągająco oraz redukuje opuchliznę (np. obrzęki pod oczami). Ze względu na działanie przeciwzapalne roślina znalazła także zastosowanie w kosmetykach przeciwalergicznych.

Ekstrakty z ruszczyka stosuje się przy problemach z naczyniami żylnymi i limfatycznymi, w łagodzeniu objawów żylaków kończyn i obrzęków. Krem, żel czy maść z ruszczykiem kolczastym wspomaga walkę z „pajączkami”, problemami z naczyniowymi. Wodny i wodno-alkoholowy wyciąg z ruszczyka zaleca się w leczeniu hemoroidów, stanów zapalnych skóry i naczyń krwionośnych. Saponiny obecne w roślinie zapobiegają nadmiernemu poszerzaniu się naczyń żylnych, nieszczelności, a w przypadku hemoroidów – wypadaniu na zewnątrz. Dzięki właściwościom przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym eliminuje świąd i pieczenie towarzyszące występowaniu guzków krwawniczych. Przeciwdziała także plamieniom podczas stosowania tabletek antykoncepcyjnych.

Dieta na żylaki – co jeść, a czego unikać?

Ruszczyk kolczasty – jakie są skutki uboczne i przeciwwskazania?

Przed zastosowaniem preparatów zawierających ekstrakt z ruszczyka należy zapoznać się z listą możliwych skutków ubocznych. Ruszczyk może powodować nadmierną potliwość. Podczas przyjmowania doustnie preparatów z ruszczyka istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych w postaci dolegliwości żołądkowych oraz nudności o niskim stopniu nasilenia.

Tabletki z ruszczykiem kolczastym czy inne preparaty z wyciągiem z rośliny nie są wskazane u osób cierpiących na nadciśnienie (ruszczyk może podnosić ciśnienie) oraz przerost prostaty. O tym, czy stosować ruszczyk kolczasty u kobiet w ciąży i dzieci powinien zadecydować lekarz. Nie ma badań, które wykazałyby szkodliwe działanie krzew u ciężarnych, matek karmiących piersią i dzieci, jednak warto zachować ostrożność. Przeciwwskazaniem do stosowania jest także uczulenie na ruszczyk.

Gdzie kupić ruszczyk kolczasty?

W aptekach i sklepach zielarskich można dostać preparaty z wyciągiem z ruszczyka kolczastego w postaci maści, tabletek, pastylek, ampułek i czopków. Można też kupić suchy wyciąg z ruszczyka kolczastego czy suszone kłącza ziela. Dostępny jest też herbata z ruszczyka wspierająca krążenie żylne i zmniejszająca uczucie zmęczonych, ciężkich nóg.

Zgodnie z opiniami osób regularnie stosujących preparaty z ekstraktem z ruszczyka, ziele pomaga na szereg dolegliwości, a dodatkową zaletą jest dość niska cena suszu. 50 g mielonego korzenia ruszczyka kosztuje około 10 zł.

Bibliografia

  1.  Boccalon H., Choroby żył i naczyń limfatycznych, Medica Press, Bielsko Biała 2003;
  2. Chudek J., Ziaja D., Farmakoterapia przewlekłej choroby żylnej w świetle medycyny opartej na faktach, Chirurgia Polska 2013, 15, 1;
  3. Senderski M. E., Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie, Warszawa 2004.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.02.2019

Oceń:
4.6


Może cię

Pięciornik gęsi – występowanie, właściwości, zastosowanie lecznicze i przeciwwskazania

Pięciornik gęsi, czyli srebrnik, uważany jest za pospolity chwast, który występuje na łąkach, pastwiskach czy ...

Fiołek trójbarwny (bratek) – właściwości, zastosowanie w leczeniu chorób

Fiołek trójbarwny zwany popularnie bratkiem polnym to roślina należąca do rodziny fiołkowatych. Występuje ona na ...

Bylica piołun – jak wygląda, właściwości, zastosowanie, dawkowanie, przeciwwskazania

Piołun (bylica piołun) to roślina trująca, wykazująca działanie toksyczne. Odpowiednio dawkowana ma jednak zastosowanie lecznicze. ...

Jasnota biała – właściwości i zastosowanie lecznicze, skutki uboczne, przeciwwskazania

Jasnota biała to roślina podobna do pokrzywy, jednak jej liście nie nie parzą (stąd określenie ...

Rozmaryn – właściwości, działanie, zastosowanie

Rozmaryn lekarski jest wiecznie zieloną rośliną. Jego właściwości były docenione już w starożytności. Nie tylko ...

Chmiel zwyczajny – właściwości, zastosowanie, przepisy, działania niepożądane

Chmiel najczęściej kojarzy się z przemysłem piwowarskim, jednak od dawna wykorzystywany jest także w ziołolecznictwie ...

Marzanka wonna (przytulia wonna) – właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania, jak używać

Marzanka wonna, czy też przytulia wonna, to mało znana roślina o cennych właściwościach prozdrowotnych. Ziele ...

Czerwona koniczyna – właściwości, działanie i przeciwwskazania

Koniczyna czerwona występuje pospolicie jako chwast na terenie całego kraju na łąkach, pastwiskach, przydrożach czy ...

Moringa – właściwości, zastosowanie i postacie drzewa chrzanowego

Moringa oleifera, inaczej moringa olejodajna to roślina pochodząca z Indii. Inne jej nazwy to drzewo ...

Kozłek lekarski – waleriana – właściwości, zastosowanie i skutki uboczne

Kozłek lekarski to roślina znana głównie ze swoich właściwości uspokajających i nasennych. Znany jest nawet ...

Kozieradka – właściwości, jak stosować, efekty i skutki uboczne, cena

Kozieradka na włosy stosowana jest dość powszechnie, jako środek na wypadanie czy porost. Właściwości kozieradki ...

Morwa biała – właściwości, przeciwwskazania, zastosowanie

Morwa biała wykazuje wiele właściwości, które pozytywnie wpływają na organizm. Przede wszystkim działa przeciwcukrzycowo i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon