Cząber – działanie, właściwości lecznicze i zastosowanie w kuchni

Cząber jest powszechnie używany jako przyprawa. Uważa się, że zioło to wykazuje właściwości przeciwskurczowe, przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwbiegunkowe oraz przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Do czego używać cząber? Czy ma jakieś przeciwwskazania?

Cząber – co to jest?

Cząber jest to roślina należąca do rodziny jasnotowatych. Rośnie przede wszystkim w Europie oraz Turcji, ale jest również uprawiana w innych rejonach świata. Jego wysokość wynosi około 25 cm. Do wywarzania suplementów wykorzystywane są głównie liście i łodygi cząbru. Najpopularniejszymi gatunkami są cząber górski i cząber ogrodowy.

Cząber zawiera od 1 do 3 proc. olejku eterycznego. Dominującym olejkiem jest karwakrol. Największą jego zawartość posiada ziele zebrane na początku kwietnia. Dodatkowo cząber zawiera garbniki, flawonoidy oraz składniki mineralne, takie jak potas, cynk i magnez.

Uprawa cząbru nie jest skomplikowana. Warto pamiętać, że roślina ta lubi miejsca słoneczne i osłonięte od wiatru. Nie wymaga nawożenia i rośnie praktycznie na każdym podłożu. Cząber ogrodowy najlepiej wysiewać bezpośrednio do gruntu i przykryć cienką warstwą ziemi.

Cząber – zastosowanie i właściwości lecznicze

W medycynie ludowej napar zcząbru stosowano w postaci okładów na skórę w celu łagodzenia dolegliwości związanych z ukąszeniem przez owady.

W badaniach na zwierzętach wykazano, że cząber może wykazywać działanie przeciwzapalne. Działanie to zaobserwowano podczas podawania szczurom oleju z cząbru w ilości 225 mg na kilogram masy ciała przez 28 dni. Niestety nie ma na chwilę badań klinicznych z udziałem ludzi, który potwierdzałyby omawiane właściwości cząbru.

Z kolei niewielkie badanie kliniczne z udziałem ludzi wykazało, że cząber może wykazywać działanie antyoksydacyjne u pacjentów z podwyższonym cholesterolem we krwi i cukrzycą typu drugiego. Dodatkowo roślina ta może nieznacznie zmniejszać stężenie glukozy we krwi u tych osób.

Ponadto badania wykazały, że olej z cząbru może działać przeciwdrobnoustrojowo, w tym przeciwgrzybiczo i przeciwwirusowo. Zaobserwowano, również że olejek eteryczny z cząbru ogrodowego, w postaci jednoprocentowego żelu stosownego dwa razy dziennie przez dwa tygodnie zmniejszył liczbę patogennych drobnoustrojów w jamie ustnej.

Istnieją również pewne przesłanki, że cząber może mieć zastosowanie w przypadku:

Na chwilę obecną ilość dowodów naukowych na potwierdzenie powyższych właściwości leczniczych cząbru jest niewystarczająca.

Niestety, cząber na odchudzanie nie jest skuteczny. W przypadku redukcji masy ciała zalecana jest zmiana nawyków żywieniowych oraz utrzymanie ujemnego bilansu kalorycznego.

Cząber w kosmetyce znalazł również szerokie zastosowanie. Jest składnikiem maseczek ściągających oraz kosmetyków pielęgnujących do cery tłustej. Dodatkowo cząber dzięki swojemu intensywnemu zapachowi, może być skuteczny w walce ze szkodnikami, szczególnie mszycami.

Do jakich potraw dodawać cząber?

Cząber znalazł szerokie zastosowanie w kuchni jako przyprawa do wielu dań. W tym przypadku szczególną popularnością cieszy się suszony. Zioło to ma nieco pieprzny smak oraz korzenny zapach. W związku z czym idealnie komponuje się z mięsem, szczególnie z dziczyzną oraz drobiem. Doskonale podkreśla również smak warzyw, szczególnie roślin strączkowych oraz grzybów. Nierzadko jest składnikiem pieprzu ziołowego i ziół prowansalskich.

Z dodatkiem cząbru można przygotować duszoną wątróbkę. W tym celu potrzebne będą następujące składniki:

  • 3 drobiowe wątróbki,
  • 1 cebula,
  • 2 szczypty soli,
  • szczypta pieprzu,
  • 2 ząbek czosnku,
  • ¼ łyżeczki cząbru suszonego,
  • mąka kukurydziana do obtoczenia wątróbki,
  • łyżka oleju.

Wątróbkę należy oczyścić, umyć i osuszyć, a następnie obtoczyć w mące kukurydzianej. Cebulę pokroić w piórka i podsmażyć na rozgrzanym oleju. Następnie do cebuli dodać wątróbkę. Należy zwrócić uwagę, aby mięso nie przywarło do patelni. Po kilku minutach smażenia należy dodać około pół szklanki wody oraz cząber i dusić na niewielkim ogniu, najlepiej pod przykryciem. Po chwili należy dodać pozostałe przyprawy i dusić do miękkości mięsa.

Cząber podkreśla również smak bardzo popularnej w Polsce potrawy – fasolki szparagowej z bułka tartą. W tym celu fasolkę szparagową należy przyciąć na końcach i przełożyć do garnka z zimna wodą. Dodać sól, odrobinę cukru oraz łyżeczkę cząbru. Gotować na małym ogniu do miękkości. Następnie ugotowaną fasolkę posypać podsmażoną na maśle bułką tartą.

Cząber – przeciwwskazania i skutki uboczne

Cząber jest bezpieczny jeśli używany jest jako przyprawa do żywności. Prawdopodobnie nie wykazuje również skutków ubocznych, jeśli używany jest jako środek leczniczy w zalecanych ilościach. Olejek z cząbru może jednak powodować problemy skórne. Skoncentrowany i nierozcieńczony olejek jest bardzo drażniący i nie powinien być stosowany w tej postaci.

Cząber w ciąży w postaci suplementów nie jest zalecany. Nie ma wystarczających dowodów na temat bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w ciąży i w czasie karmienia piersią – w związku z czym zaleca się jego unikanie. Dodatkowo roślina ta może spowolnić procesy krzepnięcie krwi i zwiększyć ryzyko krwawienia.

Należy pamiętać, iż zioła i suplementy ziołowe nie zawsze są bezpieczne. Dlatego przed ich zastosowaniem należy skonsultować się z lekarzem w celu zminimalizowania ryzyka ewentualnych skutków ubocznych oraz wystąpienia interakcji z lekami.

Bibliografia

  1. Ciani M, Menghini L, Mariani F, Pagiotti R, Menghini A, Fatichenti F. Antimicrobial properties of essential oil of Satureja montana L. on pathogenic and spoilage yeasts. Biotechnol Lett. 2000;22:1007-1010.
  2. Vosough-Ghanbari S, Rahimi R, Kharabaf S, et al. Effects of Satureja khuzestanica on serum glucose, lipids and markers of oxidative stress in patients with type 2 diabetes mellitus: a double-blind randomized controlled trial. Evid Based Complement Alternat Med. 2010;7(4):465-470.18955324.
  3. https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-684/summer-savory.
Opublikowano: ; aktualizacja: 04.07.2019

Oceń:
4.4


Może cię

Różeniec górski – właściwości, przeciwwskazania, preparaty i opinie

) to roślina o szerokim zastosowaniu w medycynie niekonwencjonalnej. Zaliczana jest do adaptogenów, które poprawiają ...

Jeżówka purpurowa – właściwości, działanie, zastosowanie i preparaty

Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) to różowo-fioletowy kwiat występujący naturalnie w Ameryce Północnej. Już amerykańscy Indianie ...

Ruta zwyczajna – właściwości, zastosowanie i działanie ziela ruty

Ruta zwyczajna zastosowań ma wiele. Warto po nią sięgnąć przy problemach z przewodem pokarmowym oraz ...

Eukaliptus – właściwości lecznicze, zastosowanie, cena

Eukaliptus to wiecznie zielona roślina pochodząca z Australii. W okresie jesienno-zimowym sprawdza się zwalczaniu przeziębienia, ...

Rutwica lekarska – właściwości, zastosowanie, preparaty

Rutwica lekarska to roślina dziko występująca w południowej Europie, Azji oraz północnej Afryce. Jako zioło ...

Kruszyna pospolita – właściwości i przeciwwskazania do stosowania kory kruszyny

Kruszyna pospolita (Frangula alnus) to krzew obecny na terenie całej Polski. Występuje też w innych ...

Zioła na apetyt

Problem braku apetytu dotyczy osób praktycznie w każdym wieku – często dzieci, ale także dorosłych ...

Dieta przy chorym woreczku

Dieta przy chorym woreczku opiera się na podobnych zasadach jak dieta wątrobowa. Chory woreczek wymaga ...

Złocień maruna – działanie, preparaty, skutki uboczne, przeciwwskazania

Złocień maruna (łac. tanacetum parthenium) to wieloletnia roślina z grupy astrowatych pochodząca z Azji Mniejszej ...

Trędownik bulwiasty – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Trędownik bulwiasty jest roślina powszechnie występującą na wilgotnych terenach Polski. Jednak jego właściwości lecznicze nie ...

Kalina koralowa – właściwości, zastosowanie, przetwory i cena

Kalina koralowa to krzew, który znajduje zastosowanie jako roślina ozdobna, jadalna, ale i lecznicza. Jest ...

Cytryniec chiński – właściwości, działanie, opinie i przeciwwskazania

Cytryniec chiński (łac. Schisandra chinensis) to pochodzący z Chin i Japonii leczniczy pnący krzew. To ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon