Badania profilaktyczne dla kobiety po 40. roku życia – na co się badać?

Po czterdziestym roku życia organizm kobiety zmienia się. Zachodzące liczne zmiany hormonalne, a w szczególności spadek estradiolu, przyczyniają się do zwiększonego ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, nowotworów czy osteoporozy. Badania profilaktyczne i przesiewowe dla kobiet po 40. roku życia pozwalają na zapobieganie, wczesne wykrycie i wielu chorób – serca, raka jajnika, raka szyjki macicy i innych.

Na co najczęściej chorują kobiety po 40-tce?

Po czterdziestych urodzinach w życiu wielu kobiet zaczyna się szereg zmian w organizmie, związanych ze stopniowym wygasaniem czynności jajników – procesem naturalnym, spowodowanym starzeniem się organizmu. Liczne przemiany hormonalne, a wśród nich spadek stężenia estrogenów, przyczyniają się do wzrostu zagrożenia niektórymi chorobami.

Najczęstszą przyczyną umieralności kobiet po menopauzie jest choroba niedokrwienna serca. Niski poziom estrogenów skutkuje przyrostem masy ciała oraz wzrostem poziomu cholesterolu we krwi. Zwiększona agregacja płytek krwi, zmiany w ścianach naczyń krwionośnych i powstawanie blaszek miażdżycowych przyczyniają się do zwężenia światła tętnic wieńcowych doprowadzających krew do serca. W okresie okołomenopauzalnym zmniejsza się wydzielanie insuliny przez trzustkę, natomiast narasta oporność tkanek na jej działanie, czego konsekwencją są takie schorzenia jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca i hiperlipidemia. Spadek stężenia estrogenów jest także głównym czynnikiem osteoporozy postmenopauzalnej.

Jakie badania po czterdziestce wykonać?

Podstawowymi badaniami nie tylko po czterdziestce są badania laboratoryjne krwi i moczu. O częstotliwości ich wykonywania decyduje lekarz. Zaleca się jednak, aby badania krwi po 40-tce, w tym morfologię wykonywać raz na rok. Podstawowy pakiet badań obejmuje:

  • morfologię krwi z rozmazem – pozwala wykryć między innymi niedokrwistość, choroby rozrostowe układu białokrwinkowego czy zaburzenia odporności;
  • oznaczenie poziomu OB lub CRP – podwyższone świadczą o toczącym się w organizmie procesie zapalnym;
  • kreatyninę, mocznik – pomocne w ocenie czynności nerek;
  • poziom glukozy we krwi – badanie podstawowe w kierunku rozpoznania cukrzycy;
  • poziom elektrolitów, zwłaszcza sodu i potasu – nieprawidłowe stężenia elektrolitów wpływają między innymi na występowanie zaburzeń rytmu serca;
  • oznaczenie poziomu wapnia, fosforu i magnezu;
  • badanie ogólne moczu – pozwala wykryć zarówno problemy z nerkami jak i cukrzycę, a także infekcję w drogach moczowych;
  • próby wątrobowe – jak sama nazwa wskazuje, podwyższony poziom świadczy o chorobach wątroby i dróg żółciowych.

Jednym z ważniejszych badań dla kobiet po 40. roku życia jest lipidogram, czyli oznaczenie poziomu cholesterolu całkowitego, frakcji dobrego cholesterolu HDL, złego LDL oraz trójglicerydów. Badanie szczególnie ważne, ponieważ u kobiet w okresie menopauzy niedobór estrogenów wywiera niekorzystny efekt na profil lipidowy – poprzez wpływ na zwiększenie insulinooporności tkanek zwiększa ryzyko miażdżycy i hiperlipidemii. Lipidogram powinien być wykonywany około dwanaście godzin od ostatniego posiłku.

Badania hormonalne u kobiet po 40. roku życia

Pierwsze objawy menopauzy pojawiają się około 45. roku życia. Zachodzące w organizmie zmiany hormonalne odpowiadają za szereg niekorzystnych zmian. Zwiększa sie także ryzyko rozwoju szeregu różnych schorzeń.

Konieczne jest oznaczenie stężenia estradiolu i gonadotropin (FSH i LH) – obniżający się poziom estradiolu, a wzrost stężenia gonadotropin w organizmie świadczą o rozpoczynającym się okresie przekwitania.

Kobiety częściej od mężczyzn cierpią z powodu chorób tarczycy. Dlatego też konieczne jest wykonanie badania na stężenie TSH. Jest to hormon wydzielany przez przysadkę, którego funkcją jest pobudzanie wytwarzania hormonów tarczycowych. Gdy jego poziom jest obniżony, może to świadczyć o nadczynności tarczycy, a podwyższony to oznaka niedoczynności tarczycy. Niedoczynność gruczołu tarczowego oznacza spadek tempa metabolizmu, a tym samym zwiększa się ryzyko rozwoju nadwagi.

U kobiet w wieku okołomenopauzalnym, w wyniku spadku stężenia estradiolu wzrasta ryzyko zachorowania na osteoporozę, co wynika ze zmniejszenia gęstości mineralnej kości (BMD). Spada wtedy odporność mechaniczna szkieletu, a więc zwiększa się ryzyko złamań. Densytometria to badanie oceniające gęstość mineralną kości, na podstawie pomiaru

BMD szyjki kości udowej lub lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Jest to badanie bezbolesne. Poza niedoborem hormonów płciowych, do czynników ryzyka osteoporozy należy nieprawidłowa dieta (uboga w wapń i witaminę D), predyspozycje rodzinne, choroby jak na przykład nadczynność przytarczyc, cukrzyca typu 1 czy endometrioza, oraz zażywanie niektórych leków (zwłaszcza glikokortykosteroidów, hormonów tarczycy w dużych dawkach, cholestyraminy).

Badania dla kobiet u ginekologa

Cytologia po 40. roku życia jest najważniejszym badaniem profilaktycznym w kierunku wykrycia raka szyjki macicy. Polega na wykonywaniu wymazu cytologicznego podczas corocznej kontroli ginekologicznej. Pierwszy raz badanie powinno być wykonane około 25. roku życia (najpóźniej 3 lata po rozpoczęciu współżycia). Cytologii nie wykonuje się w trakcie trwania miesiączki. Do czynników ryzyka nowotworu szyjki macicy należą między innymi zakażenie wirusem HPV, liczne ciąże i porody, ale także długoletnie stosowanie hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych.

USG ginekologiczne – w wieku około – i pomenopauzalnym, zwłaszcza u otyłych kobiet znacznie wzrasta ryzyko zachorowania na raka endometrium czyli błony śluzowej trzonu macicy. Wynika to z długotrwałej stymulacji endometrium przez estrogeny (produkowane w tkance tłuszczowej), przy jednoczesnym niedoborze progesteronu, którego ilość zmniejsza się w wyniku zahamowania czynności jajników. Czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania jest także nierództwo, które jednocześnie powoduje częstszą zachorowalność na raka jajnika.

Mammografia po czterdziestce – jest to badanie wykorzystujące promienie rentgenowskie do wykrywania zmian w obrębie gruczołów sutkowych. Badanie powinny wykonywać kobiety powyżej 49. roku życia i powtarzać je co dwa lata. Kobiety, u których rak piersi występował w rodzinie powinny rozpocząć profilaktykę odpowiednio wcześniej. W trakcie wizyty u ginekologa, lekarz przeprowadza także badanie przedmiotowe i podmiotowe sutków (i powtarza je raz w roku). Bardzo ważne jest samobadanie piersi, które kobieta powinna wykonywać raz w miesiącu.

Na co się badać po 40-tce?

Ważna jest systematyczna kontrola całego organizmu, dlatego powinny być wykonywane (w odstępach czasu zaleconych przez lekarza) również takie badania jak:

  • RTG klatki piersiowej – pomocne w wykluczeniu chorób nowotworowych układu oddechowego, gruźlicy i POChP;
  • badanie kału na krew utajoną, a po 50. roku życia wykonywanie kolonoskopii – jest to badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego;
  • pomiar ciśnienia w gałce ocznej, wykonywany w trakcie wizyty u okulisty – pozwala na wykrycie i wczesne wdrożenie leczenia jaskry;
  • regularny pomiar ciśnienia tętniczego;
  • EKG – pozwala wykryć wszelkiego rodzaju arytmie i dodatkowe, niebezpieczne dla zdrowia dodatkowe pobudzenia elektryczne w sercu;
  • przegląd uzębienia.

Warto pamiętać, że przy zauważeniu niepokojących objawów nie należy diagnozować się na własną rękę, a udać do lekarza, który dobierze odpowiednie badania i wdroży leczenie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.07.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Biopsja wątroby – wskazania, przebieg, jak wygląda, powikłania

Biopsja wątroby jest badaniem polegającym na pobraniu wycinka miąższu wątroby przez powłoki skórne. Badanie wą ...

Trepanobiopsja – co to jest, wskazania, jak wygląda?

Trepanobiopsja jest zabiegiem polegającym na wycięciu fragmentu kości wraz ze szpikiem kostnym w celu przeprowadzenia ...

Bronchofiberoskopia – co to jest, przygotowanie, przebieg, pozycja, przeciwwskazania i powikłania

Bronchofiberoskopia to zabieg pozwalający na oglądanie od wewnątrz dróg oddechowych, począwszy od strun głosowych i ...

Znieczulenie podpajęczynówkowe – wskazania, przebieg, czy boli, czas działania, skutki uboczne

Znieczulenie podpajęczynówkowe jest jednym z typów znieczuleń przewodowych stosowanych w anestezjologii. Lek znieczulający podaje się ...

Wideo – Spiroergometria

Spiroergometria (lub ergospirometria) jest badaniem polegającym na poddaniu pacjenta próbie wysiłkowej, zwykle wykonywanej na bieżni ...

Mediastinoskopia (wziernikowanie śródpiersia) – jak wygląda badanie, wskazania?

Mediastinoskopia jest inwazyjnym badaniem pozwalającym diagnozować choroby śródpiersia. Badanie mediastinoskopem umożliwia także przeprowadzenie zabiegów, takich ...

Biopsja prostaty – jak wygląda, jak się przygotować, czy boli, jakie są powikłania?

Biopsja prostaty jest zabiegiem diagnostycznym mającym na celu ocenę struktury mikroskopowej prostaty (gruczołu krokowego, stercza). ...

Biopsja ślinianki

Biopsja ślinianek jest to pobranie wycinka z tych gruczołów do badań mikroskopowych. To inwazyjne badanie ...

Amniopunkcja (amniocenteza)

Amniopunkcja polega na pobraniu płynu owodniowego do badania przez powłoki brzuszne odpowiednią cienką igłą punkcyjną ...

Punkcja zagłębienia maciczno-odbytniczego – punkcja zatoki Douglasa

Punkcja zagłębienia maciczno-odbytniczego (punkcja zatoki Douglasa) to nakłucie tylnego sklepienia pochwy i pobranie treści najniżej ...

Biopsja nerki

Biopsja nerki jest badaniem polegającym na pobraniu fragmentu miąższu nerki do analizy mikroskopowej. To badanie ...

Kordocenteza – kiedy, wskazania, co wykrywa, wynik, powikłania

Kordocenteza to inwazyjne badanie prenatalne krwi polegającym na nakłuciu sznura pępowinowego u ciężarnej kobiety przez ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon