Wychowywanie dziecka bez ojca

Wychowywanie dziecka bez ojca, czyli samotne macierzyństwo, to trudne zadanie: obciążenie codziennymi obowiązkami, ból po rozstaniu, a do tego dziecko, które co jakiś czas pyta o ojca. W tych warunkach ważnym zadaniem matki jest dawanie dziecku okazji do kontaktu ze światem mężczyzn oraz umożliwianie mu poznawania tego świata.

Wychowywanie dziecka bez ojca – co traci dziecko?

Rozstanie rodziców zawsze jest dla dziecka ogromną stratą. Gdy zostaje z matką, traci możliwość pełnego doświadczania ojcowskiej miłości. Jeśli matka nie wchodzi w kolejny związek i nie zabiega o bliskie kontakty z mężczyznami (kuzynami, dziadkami, kolegami), dziecko traci kontakt z męską stroną życia. Jest to szczególnie groźne dla chłopców – w przyszłości mogą mieć trudność z zaakceptowaniem siebie jako mężczyzn oraz z odnalezieniem się w rolach społecznych przypisywanych mężczyznom.

Groźne dla chłopców jest także to, że zranione przez mężczyzn matki często źle się o nich wypowiadają. Zarówno o byłym partnerze, jak i o mężczyznach w ogóle. Taki przekaz w przyszłości może poważnie utrudnić chłopcom wchodzenie w dorosłość.

Zdarza się, że po rozstaniu rodziców dziecko w pewnym sensie traci również matkę. Musi ona radzić sobie z wykonywaniem wszystkich obowiązków domowych w pojedynkę, co sprawia, że na uważne macierzyństwo nieraz brakuje jej czasu i sił. Bywa, że matki przez dłuższy czas nie radzą sobie z rozstaniem z partnerem. Rozpacz, złość i poczucie osamotnienia dodatkowo oddzielają je wtedy od dziecka.

To, co samotne matki mogą zrobić dla swoich dzieci, to zapewnienie im męskich wzorców: utrzymywanie bliskich i serdecznych kontaktów z bratem, ojcem, dziadkiem czy kuzynami, zapisywanie dzieci na zajęcia prowadzone przez mężczyzn, itd. Przede wszystkim jednak matki powinny domagać się od swoich byłych partnerów regularnego spotykania się z dziećmi.

Wychowywanie dziecka bez ojca – jak mówić o ojcu?

Trudnym aspektem samotnego macierzyństwa są pytania dziecka o ojca. To temat bolesny dla zranionych rozstaniem kobiet i nic dziwnego, że trudno im mówić dobrze o ojcu dziecka. Warto jednak pamiętać, że rozstanie jest sprawą dorosłych – dziecko nie ma z nim nic wspólnego. Zranione uczucia matki wobec ojca są jej prywatną sprawą i nie powinna ona przekazywać ich dziecku. Dziecko ma prawo kochać ojca i ma prawo samodzielnie budować swoją opinię o nim.

Pytania i opowieści o ojcu są niezwykle ważne dla rozwoju i kształtującej się tożsamości dziecka. Dlatego też jeśli pyta ono o ojca, matka powinna uważnie i możliwie jak najbardziej racjonalnie podejść do tematu. Nie powinna ojca krytykować i opowiadać, jak podle zachował się wobec niej. Powinna raczej powiedzieć: „My się rozstaliśmy, ale ciebie tata na pewno bardzo kocha”, „My już nie jesteśmy małżeństwem, ale ty dla taty zawsze będziesz kochaną córeczką/synkiem”. Zadaniem matki jest, by wizerunek ojca nie był wyidealizowany, ale też nie został przesiąknięty jej bólem i urazą.

Na pytania dzieci o to, dlaczego rodzice nie żyją razem, najlepiej odpowiadać uczciwie, ale bez wdawania się w bolesne szczegóły. Prosta odpowiedź typu: „Przestaliśmy się kochać” w zupełności wystarczy. Ważne jest, by matka mówiła o rozstaniu w sposób odpowiedzialny, by potrafiła wziąć odpowiedzialność za swój udział w nim i nie przerzucała całej winy na byłego partnera.

Wychowywanie dziecka bez ojca a nadopiekuńczość

Z samotnym macierzyństwem związane jest ryzyko wykształcenia się nadopiekuńczej postawy wychowawczej, bardzo groźnej dla rozwoju dziecka. Wśród źródeł nadopiekuńczości można wymienić kilka mechanizmów:

  • związana z samotnością nadmierna koncentracja na dziecku (często wyrażająca się w zdaniu „On/a jest całym moim życiem”). Zbyt silne skupienie na dziecku prowadzi do nadmiernej kontroli, chronienia i wyręczania;
  • nadopiekuńczość jako ukryta agresja – dotyczy matek, które nie pogodziły się z rozstaniem z partnerem, a w dziecku mniej lub bardziej świadomie widzą żywe wspomnienie nieudanego związku. Nadopiekuńczość jest wtedy formą upokarzania i niszczenia dziecka w zastępstwie za ojca;
  • trzeci mechanizm związany jest z sytuacją, gdy kobieta samotnie wychowuje syna. Zdarza się, że matka (często nieświadomie) upatruje w nim „tego jedynego mężczyznę, który, w przeciwieństwie do ojca, nigdy jej nie opuści”. Matka związuje syna ze sobą, czyni go odpowiedzialnym za swoje szczęście i nastrój. Jednocześnie utrudnia mu usamodzielnienie się. Jego wszelkie próby wyrwania się spod kontroli spotykają się ze sprzeciwem: „Chyba nie zrobisz mi tego, co ojciec?”.

Dobrze jest zdawać sobie sprawę z istnienia tych mechanizmów, a także uważne przyglądać się swojemu macierzyństwu oraz sygnałom płynącym od dziecka.

Jak zastępować dziecku ojca?

Dziecko wychowywane bez ojca pozbawione jest jeszcze jednej istotnej rzeczy: możliwości obserwowania i uczenia się, na czym polega związek kobiety i mężczyzny i kim partnerzy są dla siebie nawzajem. Niestety, zanim rodzice się rozstaną, dzieci widzą wiele bardzo smutnych scen: ostrych, pozbawionych wzajemnego szacunku kłótni, awantur, czasem rękoczynów. Ważnym zadaniem samotnej matki jest przekazanie dziecku, jak może wyglądać udany związek. Opowieści o tym, czym jest miłość, jak się ją daje i jak przyjmuje, są bardzo ważne dla dziecka. Dobrze jest też umożliwiać mu obserwowanie par, które żyją w udanych związkach. Pozwalanie, by nocowało ono u kolegów, których rodzice żyją razem, wspólne wyjazdy z zaprzyjaźnionymi małżeństwami i rodziną – to wszystko są bardzo ważne gesty, które mogą pomóc dziecku wejść w szczęśliwą relację z drugim człowiekiem w przyszłości.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Integracja sensoryczna

Pojęcie integracja sensoryczna (SI) zostało spopularyzowane przez dr Annę Jean Ayres, która zainteresowała się zaburzeniem ...

Czy można kłócić się przy dzieciach?

Według obiegowej opinii, sprzeczki między rodzicami mają negatywny wpływ na dzieci, dlatego należy je ukrywać. ...

Moczenie nocne u dzieci – jak sobie radzić?

Moczenie nocne jest problemem, z którym każdej nocy boryka się wiele milionów rodzin. Jest to ...

Co wpływa na zachowanie dzieci?

Na zachowanie dzieci wpływa wiele różnych czynników. Należą do nich nie tylko oddziaływania rodziców. Równie ...

Wykorzystywanie seksualne dzieci

Molestowanie seksualne jest w przeważającej części dziełem kogoś znanego rodzinie. Coraz częstsze i liczniejsze doniesienia ...

Role i postawy rodzicielskie

Rola rodziców w życiu dzieci zmienia się wraz z ich wiekiem. Najważniejsza jest miłość i ...

Jak zachęcić dziecko do jedzenia?

Rzadko zdarza się, że brak apetytu u najmłodszych jest objawem choroby. Wszystkie dzieci chcą jeść ...

Dziecko i jego dieta

Problem nadwagi i otyłości dotyczy coraz to młodszych osób. Dzieci i młodzież cierpią z powodu ...

Rodzicielstwo zastępcze

Rodzicielstwo zastępcze to forma całkowitej i okresowej opieki nad dzieckiem osieroconym, lub z innego powodu ...

Jak wychowywać dziecko w okresie dojrzewania?

Wychowanie dziecka, które wkracza w okres dojrzewania jest sporym wyzwaniem. Bunt nastolatka, walka o wpływy, ...

Rozwój dziecka w wieku wczesnoszkolnym

Dzieci w wieku wczesnoszkolnym intensywnie rozwijają się zarówno pod względem intelektualnym, jak i fizycznym oraz ...

Jak wspierać talent u dziecka

Jak rozpoznać i rozwijać talent u dzieci by w przyszłości mogły osiągać wyżyny swoich możliwości? ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon