Rywalizacja wśród dzieci

Niektórzy rodzice nastawiają dzieci rywalizacyjnie w obawie przed brakiem ambicji, niechęcią przed rozwojem. Tymczasem maluchy mają wewnętrzny pęd do poznawania i uczenia się. Od rodziców potrzebują wsparcia i docenienia.

Jak dzieci rywalizują?

Niektórzy rodzice nastawiają dzieci rywalizacyjnie w obawie przed brakiem ambicji, niechęcią przed rozwojem. Tymczasem maluchy mają wewnętrzny pęd do poznawania i uczenia się. Od rodziców potrzebują wsparcia i docenienia. Według psychologa Dolińskiego ludzie wolą ze sobą rywalizować niż współpracować. Badania dowodzą, że rywalizacja wzmaga się z wiekiem pod wpływem działań dorosłych. Rodzice wywierają nacisk na dzieciach by konkurowała z rówieśnikami. Niektórzy eksperci tłumaczą zachowania rywalizacyjne przynależnością do grupy. Grupa nieufnie podchodząca do innych ludzi oczekuje od nich agresywnych zachowań a tym samym podatna jest na rywalizację.

Negatywne strony rywalizacji

Warto zdać sobie sprawę, że dziecko nastawiane rywalizacyjnie wobec innych, także przyjmuje taką postawę wobec rodzica. Typowe zachowania wynikające z postawy rywalizacyjnej można sprowadzić do kilku punktów:

- Fałszywa komunikacja

Polega na wprowadzaniu drugą osobę w błąd, składaniu fałszywych obietnic, stosowaniu pochlebstw i dezinformacji by zyskać przewagę nad nią. Dziecko kłamie i oszukuje by lepiej zaprezentować się przed innymi.

- Utrudniona współpraca

Brak zaufania powoduje powielanie tych samych zadań, nieustanne sprawdzanie drugiej strony, odrzucanie pomysłów przeciwnika i nasiloną krytykę wobec jego działań. Dziecko ma problem z zaistnieniem w grupie, jest konfliktowe i nie potrafi współpracować.

-Negatywne postrzeganie

Krytycyzm i przygotowywanie pułapek czy snucie podejrzliwości osłabia pewność siebie i samozadowolenie. Nie tylko partner zabawy postrzegany jest jako głupi, mały czy mało bystry ale także dziecko widzi siebie w krzywym lustrze.

- Demonizowanie własnej porażki

Dziecko, które postrzega kolegę jako przeciwnika panicznie boi się być gorsze dlatego każdy błąd jest nieakceptowany a nawet poniżający.

- Powielanie błędów

Zaślepienie wygraną tylko po to by pokonać przeciwnika powoduje, że dziecko nie dostatecznie koncentruje się na zadaniu. Nie potrafi przewidzieć oczywistych konsekwencji swoich działań i popełnia więcej błędów

- Mniejsza kreatywność i blokady w swobodnym uczeniu się

Nadmierna rywalizacja utrudnia uczenia się i oryginalność myślenia bo dziecko zamiast na celu skupione jest na pokonaniu kolegi.

- Odrzucenie ze strony rówieśników

Dzieci, które ciągle się porównują się i mierzą są odpychane przez grupę.

- Obniżanie się motywacji wewnętrznej

Dziecko przy wyborach kieruje się tym co wybierają inni, nie potrafi się skupić na tym co dla niego jest ważne często w ogóle tego nie wie. Podejmuje działania tylko wtedy gdy inni je wykonują.

- Przeżywanie silnego lęku

Dziecko obawia się przegranej ze względu na reakcję innych. Brak osiągnięcia zamierzonego celu wzmaga poczucie zawiedzenia innych i zwątpienia we własne możliwości. U dziecka mogą pojawić się lęki przed wstydem, upokorzeniem, straconą szansą, utrata zaufania u innych.

- Problemy ze zdrowiem

Nadmierna rywalizacja może osłabić nie tylko psychiczna odporność dziecka ale zakłócić jego fizyczne funkcjonowanie. Przyrównać można ją do przewlekłego stresu, który zakłóca system odporności i przyczynia się do przewlekłych przeziębień, chorób serca, nastrojów depresyjnych, zachowań neurotycznych itd.

Pozytywne strony konkurowania

Umiarkowanie dozowana rywalizacja oparta o zasady szacunki do drugiej osoby przyczynia się do rozwoju. Bez niej nie było wielu osiągnięć w sztuce, nauce czy sporcie. Przyczynia się do ożywianie, radości i jest sposobem na nudę. Cel który jest osiągany nabiera na atrakcyjności.

Wskazówki dla rodzica:

- Baw się w gry

Pozwalają oswajać się z przegraną. Chińczyk czy węże pokazują, że wygrana nie zależy od umiejętności gracza lecz szczęścia w rzutach kostką. Przegrana, remis, wygrana pozwala daje poczucie równowagi w sytuacjach z przeciwnikiem.

- Trafnie dobieraj porównania

Jeśli maluch płacze, że nie umie wiązać butów jak Ty, uświadom mu jak jego rozwój ewaluuje. Pół roku temu maluch miał problem z wkładaniem bucików, teraz mierzy się z wiązaniem sznurowadeł, które za kolejne pól roku nie będą sprawiały mu trudności.

- Unikaj etykietek

Unikaj dosadnego komentowania. Etykiety mogą obniżać wartość dziecka lub zobowiązywać do kolejnych wyników.

- Nie stosuj przymusu

jeśli perspektywa wygrania jest niewielka nie zmuszaj malca do udziału w konkursach, szczególnie gdy dziecko nie jest chętne.

- Nie porównuj do innych dzieci

- Nie stawiaj zbyt wygórowanych oczekiwań

- Pozwól wyrazić dziecku emocje

W przypadku przegranej daj upust złości i żalu malucha. Nie pocieszaj lecz bądź blisko, przytulając. Gdy ochłonie możecie na spokojnie porozmawiać co się stało i co na przyszłość można zmienić.

- Ucz współpracy

Pokazuj jak maluch może wykorzystywać własne umiejętności i dogadywać się z innymi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Rozwój dziecka w 2 roku życia

Drugi rok życia dziecko rozpoczyna w postawie stojącej i z biegiem czasu doskonali umiejętności poruszania ...

Jak odzwyczaić dziecko od komputera?

Gry edukacyjne czy programy graficzne, zręcznościowe lub przygodowe mogą rozwijać wyobraźnię dziecka poszerzając jego zdolności ...

Rozwój dziecka (3 – 5 lat)

Rozwój dziecka nie przebiega w harmonijny sposób. Okresy równowagi co około pół roku przeplatają się ...

Szkoła podstawowa – wybór szkoły podstawowej

Teraz, gdy szkoły zabiegają o uczniów, rodzice mają możliwość wyboru szkoły podstawowej dla dziecka. Tzw. ...

Brak apetytu u dziecka

Szacuje się, że pogorszenie łaknienia i niechęć do jedzenia zgłasza aż 25-40% opiekunów dzieci w ...

Jak pomóc dziecku, które się jąka?

Jąkanie może być wywołane zarówno przez czynniki psychiczne jak i fizyczne. Różne są też metody ...

Jak uniknąć złego towarzystwa?

Niewłaściwe grono znajomych dziecka spędza niejednym rodzicom sen z powiek. Nie tylko charakter dziecka ale ...

Adopcja dziecka

Od momentu powzięcia decyzji o adopcji do pojawienia się dziecka w domu, mija wiele czasu. ...

Szkoła czy edukacja domowa?

Edukacja domowa, czyli nauczanie dzieci w domu, ma coraz więcej zwolenników. Wciąż jest to jednak ...

Przemoc seksualna wśród rówieśników

Trudno jest oszacować, kiedy zostaje przełamana granica między przemocą a znęcaniem się, szczególnie jeżeli chodzi ...

Grooming – uwodzenie dzieci w Internecie

Internet sprzyja szybkiemu nawiązywaniu kontaktów i pozornej anonimowości. Dlatego pedofile coraz częściej przenoszą swoją działalność ...

Nauka korzystania z nocnika

Nauka korzystania z nocnika w wielu rodzinach budzi wiele emocji i wątpliwości. Rodzice zadają sobie ...

Komentarze (0)