Kiedy dziecko się jąka

Jąkanie to zaburzenie płynności mówienia częściej spotykające chłopców, niż dziewczynki. Najczęściej pojawia się w istotnych momentach rozwojowych, gdy dziecko zaczyna mówić, osiągać wiek szkolny lub, gdy rozpoczyna się u niego okres dojrzewania.

Czym jest jąkanie?

Jąkanie polega na niezamierzonym przerywaniu, powtarzaniu i zniekształcaniu sylab i słów wskutek nieprawidłowej koordynacji ruchowej mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych.

W wieku dziecięcym często jest przejściowe. Pojawia się w okresie opanowywania przez dziecko systemu językowego, czyli pomiędzy drugim a szósty rokiem życia.

Rodzaje zaburzeń płynności mówienia

Niepłynność semantyczna

Dziecko ma trudność przejścia z jednej informacji do drugiej, często stosuje pauzy, powtórzenia czy rozpoczyna zdanie od samogłoski lub dźwięku pośredniego między

„e”, „a”, „y”, czyli tzw. embolofazji (np. „jechaliśmy do babci autobusem, a potem aaa tlą... tramwajem”).

Niepłynność syntaktyczna

Dziecko ma problem ze składnią wyrazów, powtarza przyimki, spójniki (np. „ja się nie boja... bojałam...nie bałam”).

Niepłynność artykulacyjna

Dziecko ma trudność w swobodnym przechodzeniu od jednej artykulacji do drugiej. Objawia się to powtarzaniem, przeciąganiem, blokowaniem i dysrytmiami, czyli zmianami tempa mówienia w obrębie wypowiedzi (np. „byliśmy w eeprzeeeczkolu”).

Przyczyny jąkania u dzieci

Wiele czynników może spowodować jąkanie się u dzieci. Przy natłoku myśli i chęci powiedzenia wiele dziecko może zacząć się zacinać.W wieku dwóch lat następuje gwałtowny wzrost słownictwa i częstości porozumiewania się przy ciągle jeszcze mniejszej sprawności aparatu mowy. To okres krytyczny dla płynności mowy. Rozwojowa niepłynność mówienia najczęściej samoistnie zanika.

Prócz rozwojowej niepłynności mówienia, niektórzy specjaliści doszukują się występowania jąkania u niektórych członków rodziny i wpływu na zachowania dziecka. Jednym z nich są także opóźnienie rozwoju mowy lub artykulacji. Niekiedy zaś wpływ wielu sytuacji przynoszących stres emocjonalny (pierwszy zastrzyk, przestrach, odseparowanie od rodziców, konflikty domowe, śmierć któregoś z domowników).

Jąkanie może zaniżać samoocenę dziecka

Niekiedy przy jąkaniu mogą współwystępować nerwowe ruchy ciała zwane tikami. Przyczyny tego stanu rzeczy mogą być różne. Często nieprzychylność i nieprawidłowa postawa najbliższego otoczenia przyczynia się do pogłębienia jąkania i znerwicowania u dziecka. Niekiedy taki stan ma związek z silnym wstrząsem lub zdarzeniem, które przeciążyło emocjonalnie dziecko.

Taka postać jąkania wymaga współpracy nie tylko z logopedą, ale i psychologiem dziecięcym. Psychika dziecka wymaga wzmocnienia. Dziecko z czasem może zacząć się obawiać własnego jąkania, unika sytuacji, w którym musiałoby zabierać głos. Kilkulatek, któremu starsi zwrócą uwagę na to, że w jakiś sposób to, jak mówi nie spełnia ich oczekiwań czy różni się od ich sposobu mówienia może przesadnie zacząć koncentrować się i denerwować utrwalając jąkanie się.

Psychoterapia skupiona jest na umiejętnościach radzenia sobie w sytuacjach stresujących, pokonywaniu lęku przed mówieniem, odzyskaniu wiary we własne siły i możliwości. Mając takie zaplecze psychiczne można skutecznie pracować logopedycznie z dzieckiem.

Relacje z dzieckiem jąkającym się

Należy panować nad nerwami i nie okazywać zniecierpliwienia, gdy maluch się jąka.

Nie powinno rozmawiać się przy dziecku o jąkaniu.

Dobrze jest wpłynąć na inne osoby zajmujące się dzieckiem by nie zwracały uwagi na zdarzające się malucha potknięcia, nie poprawiali czy nakłaniali dziecko do poprawnego i płynnego mówienia, zawstydzając go.

Nie należy uświadamiać dziecku, że się jąka, gdy o tym nie wie. Maluch mógłby mieć poczucie mniejszej wartości i lęk przed mówieniem

Trzeba cierpliwie wysłuchać dziecko do końca, nie kazać mu powtarzać słów, na których się zacina. Dobrze jest zadbać o spokojną atmosferę mówienia, odczekać chwilę zanim odpowie się dziecku. Uspokaja się tym dziecko i spowalnia tempo jego wypowiedzi. Poza tym jednocześnie nie powinno się zadawać większej ilości pytań naraz.

Metodą pozwalającą na uniknięcie jąkania jest wspólne z nim recytowanie wierszy i śpiewanie piosenek. Podczas tego zajęcia jąkanie nie występuje. Przy okazji trzeba chwalić dziecko i podkreślać jego mocne strony dobre strony dziecka, jak również dbać o jego spokój i bezpieczeństwo.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Praca domowa – jak pomóc dziecku?

Celem pracy domowej jest powtórzenie materiału przestawionego w klasie oraz trening poznanych umiejętności. Dzięki codziennemu ...

Powtarzanie klasy w szkole podstawowej

Dzieci, które zostają na drugi rok w tej samej klasie, nie muszą postrzegać tego jako ...

Integracja sensoryczna

Pojęcie integracja sensoryczna (SI) zostało spopularyzowane przez dr Annę Jean Ayres, która zainteresowała się zaburzeniem ...

Przemoc seksualna wśród rówieśników

Trudno jest oszacować, kiedy zostaje przełamana granica między przemocą a znęcaniem się, szczególnie jeżeli chodzi ...

Lęk u dziecka

Odczuwanie strachu jest częścią rozwoju emocjonalnego u dziecka. Potworki wyłażące spod szafy, pies sąsiada czy ...

Niepokojące nawyki u małego dziecka

Uderzanie główką o podłogę, bicie innych czy gryzienie to niepokojące nawyki, które rodzice mogą zauważyć ...

Jak pomóc dziecku, które się jąka?

Jąkanie może być wywołane zarówno przez czynniki psychiczne jak i fizyczne. Różne są też metody ...

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci

Nadpobudliwość psychoruchowa to zaburzenie zachowania w sferach: motorycznej oraz psychiczno – emocjonalnej. Często mylnie stawia ...

Agresja u dziecka

Wychowanie dzieci powinno prowadzić do kształtowania ich osobowości w taki sposób, aby świadomie umiały hamować ...

Prostytucja dziecięca

Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat bardzo wiele się zmieniło jeżeli chodzi o prostytucję, a w ...

Cyberprzemoc

Cyberprzemoc to umyślne, powtarzające się prześladowanie innych osób za pomocą tekstu lub zdjęć z wykorzystaniem ...

Dziecko a rozwód rodziców

Coraz więcej dzieci w pewnym momencie swojego życia musi zmierzyć się z rozwodem rodziców. Rozpad ...

Komentarze (0)