Wideo – Żółtaczka u noworodków

Żółtaczka spowodowana jest gromadzeniem się bilirubiny i objawia się żółtym zabarwieniem powłok skórnych, błon śluzowych i białkówki w oku.

Bilirubina jest substancją, która powstaje w wyniku rozpadu krwinek czerwonych, a za usuwanie jej z organizmu odpowiedzialna jest wątroba. Gdy bilirubina wytwarzana jest w nadmiarze może gromadzić się w ośrodkowym układzie nerwowym powodując jego uszkodzenie.

Żółtaczka fizjologiczna noworodków jest procesem adaptacji układu pokarmowego i wątroby do życia pozamacicznego. Występuje u około 50-70% noworodków donoszonych. Osiąga szczyt w 3 – 4 dobie życia, po czym stopniowo słabnie i ustępuje około 7 – 10 doby życia.

W życiu wewnątrzmacicznym dziecko potrzebuje znacznie więcej krwinek czerwonych niż po urodzeniu. Inny jest też rodzaj zawartej w krwinkach hemoglobiny - tzw. hemoglobina płodowa obecna u dziecka wewnątrz macicy, po porodzie ulega rozpadowi. W stosunkowo krótkim czasie powstaje tak dużo żółtego barwnika, że jeszcze niedojrzała wątroba dziecka nie potrafi go sprawnie wychwycić i wydalić. Wątroba nie radzi sobie z uwolnioną substancją i stąd barwnik pojawia się w skórze - jest to główna przyczyna żółtaczki fizjologicznej noworodków.

Stężenie bilirubiny we krwi żyły pępowinowej bezpośrednio po porodzie nie przekracza 2,5 mg%, a jej bezpieczne stężenie dla noworodka zdrowego, donoszonego nie powinno przekraczać 15 mg%. Wysokie stężenia bilirubiny określa się mianem hiperbilirubinemii.

Ogólny stan noworodka w czasie trwania żółtaczki fizjologicznej nie ulega znacznym zmianom. Oprócz żółtego zabarwienia powłok skórnych u dziecka można zaobserwować zmniejszoną ruchliwość, senność, słabsze ssanie i mniejszy przyrost masy ciała.

Żółtaczka fizjologiczna nie wymaga leczenia, noworodka należy jedynie obserwować pod względem zażółcenia powłok skórnych. W przypadku jego nasilenia pobiera się krew do badania w celu oznaczenia poziomu bilirubiny we krwi. Pozwala to rozstrzygnąć charakter żółtaczki – fizjologiczny lub patologiczny.

W celu zmniejszenia stężenia poziomu bilirubiny stosuje się: fototerapię, farmakoterapię lub przetaczanie wymienne krwi.

Fototerapia jest metodą bezpieczną, polegającą na zastosowaniu światła, w której wykorzystuje się lampy fluorescencyjne ze światłem białym lub niebieskim, lampy punktowe albo materacyki fiberooptyczne. Pod wpływem fali światła bilirubina zmienia się w związki rozpuszczalne w wodzie, które z kolei wydalane są z żółcią lub moczem. Na skuteczność fototerapii mają wpływ: rodzaj i natężenia światła oraz powierzchnia naświetlanej skóry. Naświetlanie można stosować w sposób ciągły lub przerywany z jednakową skutecznością.

Do fototerapii noworodka układa się w inkubatorze zamkniętym, otwartym lub w łóżeczku. Dziecku należy zabezpieczyć oczy poprzez założenia specjalnych okularów oraz odsłonić jak największą powierzchnię skóry (u noworodków płci męskiej należy osłonić narządy płciowe). Dziecko powinno być ułożone w odległości 40 – 50 cm od lamp naświetlających. Podczas fototerapii należy regularnie zmieniać pozycję dziecka (co 2 – 3 godziny), sprawdzać czy okulary szczelnie przylegają do twarzy i zabezpieczają oczy. Czas stosowania fototerapii uzależniony jest od stężenia bilirubiny i stanu ogólnego dziecka. Co 2 – 2,5 godziny noworodka powinno przystawiać się do piersi - częste karmienie uzupełnia płyny, przyspiesza perystaltykę i pasaż smółki, dzięki czemu zmniejsza się krążenie jelitowo-wątrobowe bilirubiny.

Farmakoterapia stosowana jest w przypadku nieskutecznej fototerapii i polega na podaniu noworodkowi we wlewie dożylnym preparatu immunoglobulin.

Przetaczanie wymienne krwi wykonuje się w celu natychmiastowego obniżenia poziomu bilirubiny. Jednorazowo wymienia się około 90% krwi krążącej, co zazwyczaj powoduje obniżenie stężenia bilirubiny o 50%. Jest to poważny zabieg leczniczy, który wykonuje się przy ściśle określonych wskazaniach.

Żółtaczka u noworodka zwykle nie wywołuje negatywnych następstw.


Oceń:
4.6