Jak u noworodka wykształca się odporność?

Odporność to zespół reakcji obronnych, których celem jest neutralizowanie bądź eliminowanie substancji obcych dla organizmu. Błędnym jest myślenie, że dziecko jest małym-dorosłym. Organizm dziecka charakteryzuje się licznymi odrębnościami i wiele układów oraz organów nie jest w pełni wykształconych. Dotyczy to również układu odpornościowego.

Odporność dziecka kształtuje się już w okresie prenatalnym, na początku ciąży. Mniej więcej w drugim miesiącu życia wewnątrzmacicznego pojawiają się limfocyty krwi płodu, śledzona oraz grasica. Miesiąc później pojawiają się immunokompetentne limfocyty T, limfocyty B, a także przeciwciała. W tym okresie bardzo ważną funkcję pełni właśnie grasica. W późniejszym etapie dochodzi do kształtowania się odpowiedzi humoralnej związanej z wytwarzaniem przeciwciał. W tym czasie odporność płodu zależy przede wszystkim od organizmu matki, ponieważ nie jest w pełni wykształcony.

Skuteczną zaporę, przeciwko wielu szkodliwym organizmom, stanowi łożysko. Przez naczynia pępowinowe płód w ostatnim trymestrze ciąży otrzymuje przeciwciała od matki, które skutecznie będą chronić noworodka po urodzeniu.

Po urodzeniu układ immunologiczny dziecka jest jeszcze niedojrzały. Noworodki nie mają kontaktu z drobnoustrojami, a więc nie potrafią jeszcze z nimi walczyć. Pod wpływem antygenów bakteryjnych i wirusowych, które atakują dziecko układ immunologiczny zaczyna produkować przeciwciała, które zwalczają mikroorganizmy chorobotwórcze. Organizm zapamiętuje ich antygeny w tzw. komórkach pamięci immunologicznej, które przy ponownym ataku tych samych drobnoustrojów bardzo szybko stymulują produkcję przeciwciał neutralizujących.

Po urodzeniu odporność dziecka wzmacnia się poprzez karmienie piersią. Nawet jeśli matka karmiąca jest chora, to w jej mleku znajdują się przeciwciała chroniące dziecko przed patogenami, które u matki wywołały infekcję. Pokarm matki posiada właściwości antybakteryjne. W bierny sposób zabezpiecza przed zakażeniem, promuje rozwój specyficznych mechanizmów odpornościowych, np. poprzez zawarte w mleku, specjalne substancje, m.in. immunoglobuliny w klasie IGA. Przeciwciała zawarte w mleku matki chronią dziecko czasowo, ponieważ zanikają całkowicie ok. 6 miesiąca.

Sam noworodek nie produkuje jeszcze wystarczającej ilości przeciwciał i okres ten, mniej więcej 3-9 miesiąc życia, nazywa się tzw. luką odpornościową. Oznacza to, że niemowlę jest podatne na wiele infekcji. Dlatego ważne jest, aby utrzymać karmienie piersią, jak najdłużej. Jeśli nie jest to możliwe należy stosować karmienie mieszankami modyfikowanymi zawierającymi prebiotyki. Prebiotyki to substancje, które pobudzają wzrost dobroczynnych bakterii w jelicie dziecka i hamują namnażanie się drobnoustrojów chorobotwórczych, dzięki czemu wzmacnia się odporność dziecka.


Oceń:
4.7