Badanie ciemiączka u noworodka

Ciemiączko to takie miejsce na głowie dziecka, gdzie nie ma kości czaszki, a jedynie twarda, wytrzymała i jednocześnie elastyczna błona, która doskonale chroni mózg. W czasie wędrówki przez kanał rodny, głowa dziecka jest mocno ściskana — nie szkodzi to jednak dziecku, ponieważ kości czaszki dopasowują się do kształtu kanału rodnego, a czasami nawet zachodzą na siebie. Jest to możliwe właśnie dzięki ciemiączkom — jest ich kilka, ok. sześciu, ale tak naprawdę ważne są dwa z nich — przednie i tylne.

Ciemiączko przednie kształtem przypomina romb. Można je wyczuć na czubku głowy. Jego wielkość to zazwyczaj 2:2 cm, ale zdarzają się też większe lub mniejsze i nie świadczy to o nieprawidłowości. Wielkość ciemiączek zmniejsza się wraz ze wzrostem niemowlęcia. Ostatecznie zarasta wieku od 9-18 miesięcy.

Tylne ciemiączko jest zdecydowanie mniejsze i znajduje się z tylu głowy. Zarasta wcześniej niż ciemiączko przednie miedzy 6 tygodniem a 4 miesiącem życia. Lekarz w czasie badania noworodka sprawdza wielkość ciemiączek oraz fakt czy tętnią lub są zapadnięte. Ważne jest również to, czy ciemiączka nie zarastają zbyt wcześnie. Konsekwencją zbyt szybkiego zarastania ciemiączka może być choroba zwana małogłowiem. Opóźnione zarastanie ciemiączka może być powodem do niepokoju, ale czasami zdarza się też u niektórych zdrowych noworodków. Może świadczyć o takich chorobach takich jak niedobór witaminy B3 czy pewnych uwarunkowanych genetycznie zaburzeniach kostnienia, zaburzeniach hormonalnych, w tym niedoczynność tarczycy bądź może świadczyć o podwyższonym ciśnieniu śródczaszkowym w następstwie wodogłowia.

Ważne jest, aby w przedwczesnym, jak i opóźnionym zarastaniu ciemiączek, dokonywać regularnych pomiarów głowy oraz badania neurologicznego dziecka. Czasami obserwuje się pulsowanie ciemiączka, szczególnie podczas płaczu czy zdenerwowania dziecka. Jest to całkowicie normalny objaw. Niepojące może być natomiast silne pulsowanie ciemiączek, kiedy dziecko ma gorączkę, drgawki, jest nienaturalnie spokojne lub senne. Może to wówczas świadczyć o poważniej infekcji. Kiedy ciemiączko jest zapadnięte, np. w okresie upałów, gorączki, wymiotów lub biegunki, może to wskazywać na odwodnienie — zwłaszcza jeśli dziecko ma suche śluzówki i oddaje bardzo mało moczu.

Przez ciemiączko, przednie lub tylne, można zajrzeć do wnętrza główki i ocenić mózg dziecka — wykonuje się wtedy specjalne badanie ultrasonograficzne — badanie przezciemiączkowe. Przeprowadza się je w przypadku dzieci po trudnych porodach, po porodach zabiegowych (w tym porodach kleszczowych), po porodach z użyciem vacuum, u wcześniaków, u noworodków z niską masą ciała lub też przy podejrzeniu nieprawidłowości w układzie nerwowym.


Oceń:
4.1