Wideo – Gospodarka wapniowa organizmu

Skutkiem działania parathormonu jest podwyższenie stężenia wapnia w osoczu i podwyższenie stężenia fosforanów. Dzieję się to przez nasilenie resorpcji wapnia z kości i powoduje rozpad kolagenu, co sprzyja obniżeniu gęstości mineralnej kości. Nadmierne wydzielanie parathormonu, np. w pierwotnej nadczynności przytarczyc, powoduje osteopenię lub osteoporozę. Parathormon pobudza także syntezę kalcytriolu, czyli aktywnego metabolitu witaminy D.

Antagonistycznie do parathormonu działa kalcytonina, która działając na poziomie kości, nasila aktywność osteoblastów, co sprzyja kościotworzeniu. Obniża ona stężenie wapnia w surowicy. Działanie witaminy D, a ścisłej jej aktywnego metabolitu - kalcytriolu, polega na dostarczaniu wapnia i fosforanów w odpowiednich proporcjach, potrzebnych do budowy kości. Zwiększa wchłanianie wapnia i fosforanów z przewodu pokarmowego, z drugiej jednak strony działa resorbującą na kość, pobudzając osteolizę. Działanie tych hormonów jest ścisłe ze sobą związane i ma za zadanie zapewnienie odpowiedniego stężenia wapnia i fosforanów w surowicy.

Hiperkalcemia, czyli podwyższone stężenie wapnia, hamuje syntezę parathormonu i kalcytriolu, a zwiększa produkcję kalcytoniny. Kalcytriol hamuje syntezę parathormonu, a także swoją własną syntezę w nerkach. Fosforany z kolei hamują syntezę nerkową kalcytriolu, powodując obniżenie stężenia wapnia, co jest bodźcem do wydzielania parathormonu i hamującym wydzielanie kalcytoniny. Są to tylko niektóre zależności, obrazujące to jak bardzo złożony jest mechanizm homeostazy wapnia.

Na homeostazę wapnia działają również hormony takie jak estrogeny, które odgrywają istotną rolę w utrzymaniu prawidłowej masy kostnej. W okresie menopauzy na skutek zmniejszonej ilości estradiolu może dochodzić do osteoporozy pomenopauzalnej. Protekcyjnie na kość działa hormon wzrostu. Hormony tarczycy w nadmiarze, przyspieszając metabolizm kostny, zmniejszają gęstość mineralną kości - tak dzieję się np. w nadczynności tarczyc. Nadmiar glikokortykosteroidów także prowadzi do osteoporozy.


Oceń:
4.6