Uzależnienie od jedzenia, czyli kompulsywne objadanie się – przyczyny, objawy, skutki

Wiele osób podejmujących próby odchudzania miewa problemy z konsekwentnym stosowaniem ograniczeń żywieniowych. Trudności w kontrolowaniu ilości spożywanego pokarmu nie muszą jednak wynikać z braku tak zwanej silnej woli. Mogą być objawem jednego z najczęściej rozpoznawanych, obok anoreksji i bulimii, zaburzeń odżywiania, czyli zespołu kompulsywnego jedzenia, określanego jako uzależnienie od jedzenia.

Czym jest uzależnienie od jedzenia? Przyczyny objadania się

Wielu pacjentów zgłaszających się do dietetyka z nadmierną masą ciała określa swój problem jako uzależnienie od jedzenia.

Zgodnie z definicją, uzależnienie to stan charakteryzujący się przymusem używania określonej substancji w celu uzyskania zamierzonego efektu z obecnością objawów odstawienia, gdy dostęp do tej substancji jest ograniczony lub niemożliwy. Problem braku kontroli nad jedzeniem może dotyczyć zarówno aspektu ilościowego, jak i jakościowego.

Uzależnienie od słodyczy, podjadanie pomiędzy posiłkami, trudności w racjonalnym określeniu porcji prowadzą zwykle do wzrostu masy ciała i pogorszenia stanu zdrowia oraz samopoczucia. Warto wiedzieć, że obżarstwo nie musi być wcale wynikiem łakomstwa i braku tak zwanej silnej woli. Przyjmowanie zbyt dużych ilości pokarmu mieć podłoże psychogenne i wiązać się z różnymi czynnikami, takimi jak:

Doświadczanie epizodów objadania się z określoną częstotliwością, niezwiązanych z fizjologicznym uczuciem głodu, którym towarzyszy poczucie utraty kontroli, może sugerować występowanie zaburzenia zwanego kompulsywnym jedzeniem lub zespołem kompulsywnego jedzenia (w skrócie BED). Jest to jedna z najczęściej diagnozowanych, obok anoreksji i bulimii, jednostek chorobowych z zakresu zaburzeń odżywiania.

Jak objawia się uzależnienie od jedzenia?

Przyjmowanie nadmiernych ilości pokarmów samo w sobie nie musi oznaczać występowania zjawiska kompulsywnego jedzenia. Istnieje jednak lista zachowań oraz uczuć, których obecność powinna niepokoić. Należą do nich:

  • objadanie się w samotności,
  • przyjmowanie obiektywnie dużych porcji pożywienia w krótkim czasie,
  • poczucie braku kontroli nad występowaniem zjawiska objadania się, także w zakresie jakości wybieranych produktów (np. uzależnienie od słodyczy),
  • jedzenie dużej ilości pożywienia pomimo braku głodu,
  • kończenie posiłku w momencie pojawienia się nieprzyjemnego poczucia pełności, mdłości, bólów brzucha,
  • poczucie winy związane z objadaniem się,
  • nocne podjadanie.

Objawy jedzenia kompulsywnego w pewnej części pokrywają się z objawami innego zaburzenia odżywiania, czyli bulimii. Nie towarzyszą im jednak zachowania kompensacyjne, takie jak wymioty, przeczyszczenia czy dysfunkcjonalna aktywność fizyczna. Nieleczone uzależnienie od jedzenia niesie za sobą poważne konsekwencje dla zdrowia psychofizycznego.

Skutki jedzenia kompulsywnego

Przyjmowanie dużych ilości pożywienia, często niskiej jakości, prowadzi do wielu poważnych konsekwencji zdrowotnych. Najbardziej widocznym skutkiem kompulsywnego jedzenia jest nadmierna masa ciała.

Dodatni bilans energetyczny skutkuje gromadzeniem się energii w postaci tkanki tłuszczowej. Rozwijające się w ten sposób nadwaga lub otyłość znacząco podnoszą ryzyko wystąpienia innych poważnych schorzeń, takich jak np.:

Powracające epizody kompulsywnego jedzenia wpływają na zachwianie równowagi hormonalnej organizmu i utrudniają kontrolę mechanizmów przyjmowania pokarmów.

Występujące po nich wyrzuty sumienia mogą być przyczyną stosowania restrykcyjnych diet, co dodatkowo utrudnia zapanowanie nad codziennym jadłospisem i uregulowanie pór posiłków oraz wielkości porcji. W dłuższej perspektywie może także prowadzić do niedoborów pokarmowych.

Zmiany fizjologiczne, które towarzyszą zespołowi kompulsywnego jedzenia, mogą również sprzyjać występowaniu wahań nastroju oraz depresji. Leczenie tego zaburzenia wymaga kontaktu z lekarzem psychiatrą lub psychoterapeutą i dietetykiem. Obejmuje najczęściej psychoterapię, doradztwo żywieniowe, a także, w razie potrzeby, farmakoterapię.

Opublikowano: ; aktualizacja: 30.03.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Cytyzyna a rzucenie palenia

Leczenie uzależnienia od papierosów i tytoniu polega na zmniejszeniu głodu nikotynowego oraz łagodzeniu objawów odstawienia ...

Czy e-papieros to dobry sposób na rzucanie palenia?

Czy elektroniczny papieros pomaga w rzuceniu palenia? Niezależnie od czasu trwania nałogu nikotynowego, u każdego ...

Wpływ alkoholu na psychikę

Zarówno długotrwałe, jak i krótkie, intensywne spożywanie alkoholu wywołuje zmiany w psychice człowieka. Alkoholizm może ...

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc?

Objadanie się to częsta reakcja na stres czy smutek. Jednorazowy występek nie stanowi problemu, jednak ...

Metoda awersyjna na rzucenie palenia

Zgodnie z teorią behawioralną palenie papierosów jest zachowaniem wyuczonym. Aby je pokonać, niezbędna jest zmiana ...

Zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania to niezwykle poważny problem, który dotyczy nie tylko osoby chorej, ale również wszystkich ...

Co pomaga na kaca?

Typowe objawy kaca to: ból głowy, światłowstręt, silne pragnienie, wrażliwość na hałas, nudności i rozdrażnienie. ...

Co jest w dymie papierosowym?

Papierosy to jedna z najczęściej stosowanych i powszechnie dostępnych używek. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) informuje, ...

Cytyzyna czy nikotyna – co jest lepsze na rzucanie palenia?

Cytyzyna to skuteczny sposób na rzucanie palenia. W przeciwieństwie do nikotyny, od której uzależnieni są ...

Korzyści z rzucenia palenia

Palenie papierosów to nałóg powszechnie uznany za niezwykle szkodliwy dla organizmu. Mimo wszystko, niemal 1/3 ...

Jak nie przytyć?

Nadwaga i otyłość są do pokonania, pod warunkiem, że do stylu życia zostanie wprowadzone skuteczne ...

Czy palenie przyspiesza menopauzę?

Palenie tytoniu wywiera negatywny wpływ na funkcje wielu narządów i sprzyja występowaniu licznych chorób. Negatywny ...

Komentarze (0)