Palenie papierosów a nowotwory

Palenie tytoniu, w tym papierosów wywiera niezwykle niekorzystne oddziaływanie na organizm. Przyczynia się do wystąpienia wielu schorzeń układu oddechowego, krwionośnego czy pokarmowego, chorób skóry, zaburzeń płodności czy wad rozwojowych płodu matek palących, w tym również odpowiedzialne jest za rozwój nowotworów o różnej lokalizacji.

Choroby nowotworowe a palenie

Choroby nowotworowe, obok schorzeń układu krążenia, to jedna z głównych przyczyn zgonów w Polsce. Zgodnie z aktualnymi danymi statystycznymi, niemal co czwarta osoba umiera z powodu nowotworu (co stanowi ok. 23% wśród kobiet i ok. 26% wśród mężczyzn). Istotnie niepokojącym zjawiskiem jest dynamiczne zwiększenie liczby zgonów z powodu choroby nowotworowej przy jednoczesnym wzroście ilości nowych przypadków zachorowań. Warto zatem dokładnie przyjrzeć się wszystkim czynnikom, które w istotny sposób zwiększają ryzyko wystąpienia zmian nowotworowych. Palenie tytoniu to właśnie bezsprzecznie jedna z przyczyn rozwoju takich niekorzystnych zaburzeń zagrażających zdrowiu i życiu.

Dlaczego u palacza rozwija się nowotwór?

Powstawanie nowotworów czyli proces karcynogenezy jest niezwykle skomplikowany i pomimo prowadzonych licznych badań nadal nie został całkowicie poznany. Przebiega on wieloetapowo i wykazuje silny związek z obecnością specyficznych czynników ryzyka czyli każdego zachowania bądź zastosowania substancji zwiększającego prawdopodobieństwo, że rozwinie się nowotwór.

Wraz z wiekiem znacznie wzrasta zatem szansa na narażenie na działanie tych czynników ryzyka o negatywnym wpływie na organizm. Nie bez znaczenia pozostają także predyspozycje genetyczne odpowiadające za skłonność do powstania konkretnego typu nowotworu. Obecność specyficznych genów w większości przypadków nie zawsze oznacza 100% pewności rozwoju raka, ale zwiększa ryzyko jego wystąpienia. Wiadomo również, że istnieje grupa determinantów odpowiedzialnych bezpośrednio za inicjowanie (czyli rozpoczynanie) procesu nowotworowego oraz znacznie przyśpieszających jego przebieg. Palenie wyrobów tytoniowych to środowiskowy czynnik ryzyka rozwoju blisko kilkunastu typów nowotworów o różnej lokalizacji. Głównym faktorem decydującym o ich szkodliwym wpływie jest zawartość dymu tytoniowego. W procesie niepełnego spalania tytoniu dochodzi do uwolnienia niemal 40 różnych substancji chemicznych cechujących się działaniem karcynogennym.

Jakie nowotwory wywołuje palenie papierosów?

Palenie wszelkich wyrobów tytoniowych, w tym najpopularniejszych papierosów wywiera niezwykle niekorzystne oddziaływanie na organizm. Przyczynia się do wystąpienia wielu schorzeń układu oddechowego, krwionośnego czy pokarmowego, chorób skóry, zaburzeń płodności czy wad rozwojowych płodu matek palących, w tym również odpowiedzialne jest za rozwój nowotworów o różnej lokalizacji. Zależnie od czasu trwania uzależnienia, ilości wypalanych papierosów oraz osobniczych uwarunkowań genetycznych znacznie wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia następujących chorób nowotworowych:

Jak zmniejszyć ryzyko nowotworu?

Z uwagi na skomplikowany przebieg procesu nowotworowego nie ma konkretnej metody pozwalającej całkowicie ograniczyć szanse jego rozwoju. Oczywistym jest fakt, że nie ma możliwości wyeliminowania wszystkich czynników ryzyka, zwłaszcza obciążenia genetycznego. Można, a nawet należy zdecydowanie modyfikować te, na które mamy wpływ. Zaleca się zatem:

  • rzucić palenie,
  • stosować prawidłową, zbilansowaną dietę,
  • regularnie uprawiać aktywność fizyczną,
  • pamiętać o systematycznych badaniach kontrolnych oraz uważnej samoobserwacji.

Rzucenie palenia

Jest to bezsprzecznie najskuteczniejszy sposób zmniejszającym ryzyko rozwoju wszelkich chorób odtytoniowych, w tym również nowotworowych. W przypadku osób będących uzależnionymi od palenia papierosów istotne jest podjęcie wszelkich działań pozwalających na rzucenie palenia papierosów lub co najmniej ograniczenie ilości wypalanych papierosów. Nie bez znaczenia jest również zmniejszenie lub wyeliminowanie całkowite narażenia osób trzecich z najbliższego otoczenia (np.: partnerów życiowych, dzieci) na oddziaływanie dymu tytoniowego zawierającego substancje karcynogenne. Należy pamiętać, że bierne palenie także wywołuje niekorzystne zaburzenia.

Stosowanie prawidłowej, zbilansowanej diety

W profilaktyce nowotworowej, poza eliminacją głównego czynnika w postaci palenia papierosów zaleca się urozmaicać jadłospis oparty głównie na produktach pochodzenia roślinnego (z dużą ilością produktów zbożowych oraz warzyw i owoców, ograniczoną ilością spożywanego mięsa czerwonego).

Regularna aktywność fizyczna

Korzystne efekty przynosi przynajmniej jedna godzina szybkiego marszu dziennie oraz jedna godzina intensywnych ćwiczeń fizycznych w tygodniu. W świetle ostatnich doniesień naukowych, właściwy sposób żywienia oraz optymalny poziom aktywności fizycznej mogą zapobiec rozwojowi niemal 30% nowotworów.

Badania kontrolne

Należy pamiętać o systematycznych badaniach kontrolnych oraz uważnej samoobserwacji. Wczesne wykrycie oraz prawidłowe zdiagnozowanie niepokojących zmian w ich wczesnym stadium znacznie zwiększa szanse na korzystne rokowanie i tym samym prawdopodobieństwo pełnego wyleczenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 07.09.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Elektroniczny papieros

Elektroniczne papierosy cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem palaczy, którzy uwierzyli, że można palić i nie truć ...

Co jest w dymie papierosowym?

Papierosy to jedna z najczęściej stosowanych i powszechnie dostępnych używek. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) informuje, ...

Nowotwory u kobiet

Spośród wszystkich nowotworów, na które zapadają kobiety, należy wymienić: raka sutka, raka płuc, raka jelita ...

Palenie papierosów a choroby serca

Palenie papierosów jest jednym z czynników nie tylko zagrażającym zdrowiu, ale nawet życiu. Obecnie znanych ...

Czy e-papieros uzależnia?

Elektroniczne papierosy traktowane są często jako potencjalnie mniej szkodliwe od tradycyjnych, ponieważ nie wydzielają substancji ...

POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc to nieuleczalne schorzenie, w przebiegu którego występują problemy z ...

Powikłania antykoncepcji hormonalnej

Powikłania antykoncepcji hormonalnej to m.in. nudności i wymioty, bolesność piersi, bóle głowy, spadek libido ale ...

Dlaczego dym tytoniowy szkodzi?

Dym tytoniowy zawiera substancje o działaniu uzależniającym (nikotyna), szkodliwym, upośledzającym utlenowanie komórek (tlenek węgla), drażniącym ...

Przyczyny i rodzaje nowotworów płuc

Bezsprzecznym i głównym sprawcą odpowiedzialnym za rozwój nowotworu płuc jest palenie papierosów. Inne przyczyny to ...

Dieta po leczeniu onkologicznym

Walka z chorobą nowotworową w zależności od rodzaju wybranego leczenia to proces wiążący się z ...

Palenie a choroby układu oddechowego

Nałóg palenia papierosów należy niewątpliwie do najpoważniejszych wyzwań medycyny w ostatnich latach i jednocześnie jest ...

Co to jest cytyzyna?

Rzucanie palenia staje się modne. Dziś nie zastanawiamy się już, czy to zrobić, ale jak ...

Komentarze (0)