Metoda awersyjna na rzucenie palenia

Zgodnie z teorią behawioralną palenie papierosów jest zachowaniem wyuczonym. Aby je pokonać, niezbędna jest zmiana przyzwyczajeń, w czym może pomóc zastosowanie metody pozytywnego wzmocnienia lub metody awersyjnej. O ile pierwsza z nich nie budzi większych wątpliwości, gdyż opiera się na nagradzaniu prawidłowych zachowań, rozwiązania stosowane w terapii awersyjnej są dość kontrowersyjne.

Metody behawioralne rzucenia palenia

W przypadku terapii antynikotynowej palacz dowiaduje się, jak radzić sobie z brakiem możliwości sięgnięcia po papierosa. W tym celu musi zmienić swój sposób myślenia, przekonania i skojarzenia dotyczące papierosów, które wpłyną na jego sposób zachowania. Zadaniem terapeuty jest zniechęcenie pacjenta do zapalenia w chwilach, kiedy zwykle to robił, np. podczas przerwy w pracy czy do porannej kawy.

Wśród dostępnych sposobów na rzucenie palenia wyróżnia się metody behawioralne. Ich celem jest zmiana wzorca zachowania osoby uzależnionej. Opierają się na tezie, że to proces uczenia jest odpowiedzialny za nałóg, aby więc go pokonać, człowiek musi nauczyć się nowych zachowań.

Metody behawioralne dzieli się na dwa znacznie różniące się od siebie rodzaje terapii – metodę pozytywnego wzmocnienia oraz metodę awersyjną. Pierwsza z nich polega na nagradzaniu prawidłowych zachowań. Palacz ma wyznaczone zadania, np. powstrzymać się od palenia podczas spotkania towarzyskiego, za co jest przewidziana nagroda. Dla wielu osób taka dodatkowa gratyfikacja stanowi silną motywację do rzucenia palenia.

Metoda awersyjna oparta jest raczej na karaniu niż nagradzaniu. I choć uchodzi za kontrowersyjną metodę na rzucenie palenia, to w przypadku wielu pacjentów przynosi zadowalające efekty.

Jak rzucić palenie z metodą awersyjną?

Metoda awersyjna rzucenia palenia na tle innych sposobów walki z uzależnieniem sprawia wrażenie nieprzyjemnej, wręcz drastycznej. Polega ona na zniechęceniu do papierosów poprzez obrzydzenie palenia. Aby to osiągnąć, stosuje się rozwiązania, takie jak:

  • nasycenie papierosami – wypalenie w krótkim czasie dużej liczby papierosów (od razu po zakończeniu jednego, zapala się kolejnego), co skutkuje nudnościami lub wymiotami;
  • długotrwała ekspozycja na dym tytoniowy (np. zamknięcie w zadymionym pomieszczeniu);
  • zatrzymywanie oddechu po zaciągnięciu się dymem papierosowym;
  • wywołanie nieprzyjemnych skojarzeń z pozostałościami wypalonych papierosów (z ich wyglądem i zapachem).

Terapeuci zajmujący się terapią awersyjną budują u palacza związek skojarzeniowy pomiędzy widokiem lub zapachem papierosów a negatywnymi odczuciami. Aranżują również sytuacje, które w przyszłości będą wywoływać negatywne wspomnienia z paleniem. Specyfika tego sposobu rzucenia palenia sprawia, że musi być ono prowadzone pod okiem specjalisty, który oceni, czy ten ten sposób wali z uzależnieniem nie zagrozi zdrowiu.

W ramach terapii awersyjnej stosuje się również podawanie azotanu srebra. Po wszczepieniu związku do organizmu, wypalany papieros wywołuje niesmak, nieprzyjemny zapach, nudności i wymioty, ostatecznie odbierając ochotę na palenie i pomagając wyjść z uzależnienia.

Czy metoda awersyjna na rzucenie palenia jest skuteczna?

Wyniki dotychczasowych badań wskazują, że rzucenie palenia przy pomocy terapii awersyjnej może być skuteczne. Osoby palące nałogowo dobrze znają mechanizm tak zwanego przepalenia, kiedy po wypaleniu większej ilość papierosów odczuwają niechęć do zapalenia kolejnego.

Jest pewna grupa specjalistów, która zniechęca do korzystania z metody awersyjnej, ponieważ naraża palacza na przykre dolegliwości i konsekwencje zdrowotne. Długotrwała ekspozycja na dym tytoniowy skutkuje wchłonięciem dużych dawek substancji toksycznych i rakotwórczych.

Co ciekawe, do metody awersyjnej odwołuje się również hipnoza charakteryzująca się 80 proc. skutecznością w rzuceniu palenia. W ramach hipnozy, terapeuta wprowadza palacza w stan transu. Osoba poddawana terapii jest wtedy bardziej podatna na sugestie i wszystkie argumenty trafiają bezpośrednio do jej podświadomości. Wykorzystuje to hipnoterapeuta, który zniechęca do palenia m. in. poprzez skojarzenie zapachu dymu tytoniowego z nieprzyjemną wonią tak, by każdorazowe poczucie dymu wywołało nudności lub nawet wymioty.

Jak rzucić palenie?

Badania wskazują na skuteczność rzucenia palenia poprzez zastosowanie połączenia metody behawioralnej (np. pozytywnego wzmocnienia) i farmakologicznej. Obecnie palacz ma do dyspozycji wiele rodzajów środków ułatwiających zerwanie z nałogiem. Dużą popularnością cieszy się m.in. nikotynowa terapia zastępcza, polegająca na stosowaniu tabletek, gum i plastrów dostarczających zmniejszonej dawki nikotyny. I choć po kilku, czy kilkunastu tygodniach palacz może zaobserwować pozytywne efekty kuracji, to do jego organizmu w dalszym ciągu wprowadzana jest nikotyna – substancja będąca przyczyną uzależniania. Przyjmując preparaty nikotynowe należy unikać stosowania metody awersyjnej w postaci nasycenia papierosami, gdyż istnieje ryzyko zatrucia nikotyną.

Alternatywą dla terapii nikotynowej jest przyjmowanie preparatów zawierających cytyzynę, która działa podobnie jak nikotyna, jednak nie uzależnia, a dodatkowo skutecznie zmniejsza dokuczliwe objawy odstawienia nikotyny. Warto zaznaczyć, że jest to substancja pochodzenia naturalnego, pozyskiwana z nasion złotokapu pospolitego. Rzucenie palenia trwa 25 dni, podczas których stopniowo zmniejsza się chęć sięgnięcia po papierosa. Do zalet zażywania cytyzyny zalicza się również brak dodatkowych substancji toksycznych i rakotwórczych. Jest ona szybko wchłaniana, a jej nadmiar wydalony zostaje wraz z moczem.

Opublikowano: ; aktualizacja: 30.03.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Czy e-papieros to dobry sposób na rzucanie palenia?

Czy elektroniczny papieros pomaga w rzuceniu palenia? Niezależnie od czasu trwania nałogu nikotynowego, u każdego ...

Objawy zatrucia nikotyną – czy paląc papierosy można się zatruć?

Palenie papierosów to nie tylko niezwykle silny i trudny do zwalczenia nałóg, ale także przyczyna ...

Dieta na rzucenie palenia – co jeść w trakcie rzucania palenia?

W trakcie rzucania palenia wiele osób obawia się, że głód nikotynowy spowoduje nadmierny apetyt i ...

Czy i jak palenie papierosów wpływa na seks?

Większość palaczy ma świadomość niekorzystnego wpływu palenia papierosów na zdrowie. Rzadko dostrzegany jest jednak inny ...

Jak rzucić palenie w 25 dni?

Czy można szybko rzucić palenie? Uzależnienie od nikotyny jest niezwykle silne, uwarunkowane wpływem tej substancji ...

Rzucanie palenia – sposoby, korzyści i skutki, objawy

Rzucenie palenia to dla wielu osób zmagających się z nałogiem nikotynowym bardzo trudne wyzwanie, często ...

Co to jest cytyzyna?

Rzucanie palenia staje się modne. Dziś nie zastanawiamy się już, czy to zrobić, ale jak ...

Podjadanie po rzuceniu palenia

Duży odsetek osób rzucających palenie ma problem z przyrostem masy ciała. Pojawia się pytanie – ...

Dlaczego jednoczesne picie alkoholu i palenie tytoniu jest bardzo szkodliwe?

Jednoczesne picie alkoholu i palenie tytoniu znacząco zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów w obrębie jamy ustnej ...

Dlaczego trudno rzucić palenie?

Nie każda próba rzucenia palenia kończy się sukcesem. Trudność w zerwaniu z nałogiem wynika z ...

Tycie po rzuceniu palenia – fakt czy mit

Czy po rzuceniu palenia się tyje? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna, ponieważ wiele ...

Kaszel po papierosach

Kaszel związany z nałogiem nikotynowym może być objawem poważnego schorzenia. Wśród najczęstszych chorób występujących u ...

Komentarze (0)