Leczenie uzależnień

W leczeniu uzależnień najważniejsze są oddziaływania psychologiczne – szeroko rozumiana psychoterapia, treningi umiejętności społecznych, eliminacja nawyków związanych z uzależnieniem i wypracowywanie nowych sposobów radzenia sobie, a także edukacja i pomoc dla rodzin osób uzależnionych.

Kogo dotyczy leczenie uzależnień?

Programy terapeutyczne leczenia uzależnień są proponowane pacjentom z problemami wynikającymi z używania szkodliwych i powodujących uzależnienie substancji:

  • alkoholu,
  • nielegalnych narkotyków,
  • niektórych leków (dostępnych na podstawie recepty albo bez recepty),
  • lotnych związków chemicznych (przede wszystkim niektóre rozpuszczalniki i kleje).

Leczenie uzależnień jest związane z wynikającymi z używania tych substancji problemami, którymi są:

  • choroby psychiczne,
  • choroby somatyczne,
  • problemy rodzinne i społeczne, w tym związane z możliwością utrzymania lub podjęcia pracy,
  • problemy prawne.

Największą liczbę uzależnionych pacjentów spotykają w swoich praktykach lekarze pierwszego kontaktu. Ich zadaniem jest rozpoznanie problemu i skierowanie osoby uzależnionej do specjalistycznego ośrodka leczenia uzależnień.

Bardzo ważna jest również rola środowisk pozamedycznych, przede wszystkim samopomocowych grup wsparcia, z których większość bazuje na doświadczeniach programu dwunastu kroków wspólnoty Anonimowych Alkoholików.

Leczenie uzależnień

Leczenie farmakologiczne jest drugoplanowe: jest stosowane wtedy, gdy zachodzi konieczność odtrucia, szczególnie gdy odstawianie dotychczas używanej substancji zagraża niebezpiecznymi powikłaniami i jako leczenie substytucyjne w uzależnieniach od niektórych narkotyków (dotyczy to przede wszystkim uzależnienia od opiatów, np. heroiny, gdzie zastąpienie narkotyku podawanego dożylnie lekiem doustnym, podawanym pod kontrolą, zmniejsza ilość szkód związanych z uzależnieniem, np. ilość zakażeń wirusem HIV).

Podstawowych warunkiem rozpoczęcia leczenia uzależnień jest motywacja pacjenta – człowiek uzależniony musi po prostu tego chcieć, w innym wypadku jakiekolwiek próby terapii nie będą skuteczne. Oczywiście wiele osób uzależnionych nie chce podejmować leczenia (albo jeszcze nie zdaje sobie sprawy z tego, że dobrze byłoby na leczenie się zdecydować), jednak nie oznacza to, że nic z tym nie można zrobić i pozostaje jedynie biernie czekać, aż motywacja sama z siebie się pojawi.

Waga motywacji w leczeniu osoby uzależnionej

Proces wzrastania motywacji do leczenia u osoby uzależnionej można przedstawić następująco:

  • na początku problem widzą przede wszystkim osoby z otoczenia człowieka uzależnionego,
  • osoba uzależniona zaczyna zdawać sobie sprawę z tego, że coś jest nie tak, podejmuje decyzję, w której rozpatruje zarówno „dobre”, związane z jakąś przyjemnością, jak i niekorzystne strony zażywania uzależniającej substancji,
  • podjęcie działania – na przykład zgłoszenie się na pierwszą konsultację do lekarza rodzinnego, psychiatry albo od razu do ośrodka zajmującego się leczeniem uzależnień; jest to próba wprowadzenia w swoje „uzależnione” życie zmiany,
  • utrzymanie zmiany – rozpoczęcie i kontynuacja terapii, odbudowywanie i naprawianie zaniedbanych obszarów życia,
  • nawrót uzależnienia – o większości uzależnień można powiedzieć, że są to choroby przewlekłe i nieuleczalne; ryzyko nawrotów jest bardzo wysokie, dlatego istotną częścią programów terapeutycznych jest nauka rozpoznawania sygnałów zwiastujących nawrót i wypracowanie umiejętności pozwalających im zapobiegać.

Na każdym z wyżej wymienionych etapów możliwa jest pomoc psychologiczna:

  • pomoc i edukacja dla rodziny i osób z otoczenie pacjenta (albo przyszłego pacjenta); postawa zbyt uległa, tuszująca uzależnienie, jak i zbyt restrykcyjna nie są skuteczne w budowaniu motywacji do leczenia; dobrym przykładem może być postawa pracodawcy, który nie wyrzuca od razu z pracy, ale stawia jednoznaczny warunek: podjęcie leczenia to możliwość utrzymania zatrudnienia,
  • wahania pacjenta mogą być omówione w czasie konsultacji z lekarzem psychiatrą lub terapeutą uzależnień,
  • po podjęciu decyzji terapia powinna być prowadzona w specjalistycznych ośrodkach odwykowych. Pacjenci powinni również uczestniczyć w spotkaniach grup samopomocowych.

U osób uzależnionych powrót do picia kontrolowanego albo do jedynie okazjonalnego używania narkotyku nie jest możliwy. Warunkiem powodzenia leczenia uzależnienia jest utrzymanie całkowitej abstynencji. W przypadku uzależnienia od alkoholu, niektórych narkotyków i leków z grupy benzodiazepin konieczne jest tak zwane odtrucie – często prowadzone w warunkach szpitalnych z uwagi na ryzyko powikłań zespołu abstynencyjnego (jest to zespół objawów, które pojawiają się w momencie zaprzestania używania danej substancji), takich jak napady padaczkowe albo majaczenie drżenne.

Terapia i farmakoterapia osób uzależnionych

Główne elementy terapii uzależnień to:

  • nauka nowych zachowań pozwalających utrzymywać abstynencję,
  • często zalecenia dotyczące zmian w trybie życia,
  • terapia grupowa, w której można uzyskać bardzo szczere informacje zwrotne od innych uzależnionych osób,
  • terapia indywidualna, w której można omówić bardziej osobiste, intymne sprawy,
  • trening umiejętności społecznych, na przykład trening asertywności – jak mówić „nie”,
  • nauka umiejętności rozwiązywania problemów,
  • nauka kontroli gniewu oraz rozpoznawania innych emocji,
  • rozpoznawanie sygnałów nawrotu i zdobycie umiejętności zapobiegania nawrotom.

Farmakoterapia uzależnień – oprócz leków stosowanych w czasie odtrucia, farmakoterapia w leczeniu uzależnień znajduje się na drugim planie. W leczeniu uzależnienia od alkoholu coraz rzadziej wykorzystywany jest disulfiram – rodzaj „straszaka”, który powoduje bardzo nieprzyjemne, a nieraz bardzo niebezpieczne objawy w razie wypicia alkoholu.

Akamprozat, naltrekson i nalmefen są lekami mogącymi wpływać na zmniejszenie ilości wypijanego alkoholu, jednak ich stosowanie nie rozwiązuje problemu i nie powinny być oferowane pacjentom bez jednoczesnego zaproponowania terapii.

Metadon i naltrekson są lekami stosowanymi u osób z uzależnieniem od opiatów, przede wszystkim od heroiny. Ten sposób działania jest nastawiony głównie na redukcję szkód spowodowanych dożylnym używaniem narkotyków. Przykładem może być zmniejszenie ilości zakażeń wirusem HIV.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Dlaczego kobieta powinna rzucić palenie?

Palenie tytoniu wciąż stanowi powszechny problemem współczesnego społeczeństwa. Szczególnie destrukcyjnie nikotynizm wpływa na organizm kobiety, ...

Wideo – Uzależnienia

Uzależnienia bardzo często na pierwszą myśl przywodzą alkohol bądź narkotyki. Mogą one jednak dotyczyć również ...

Uzależnienie od tytoniu

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Zaburzeń Psychicznych uzależnienie od tytoniu jest wymienione obok innych, spowodowanych ...

Tabletki na rzucenie palenia bez recepty i na receptę

Specjaliści polecają wiele metod na rzucenie palenia. Skutecznym sposobem na walkę z nałogiem nikotynowym są ...

Jak szybko rzucić palenie?

Nawet najsilniejsza motywacja do rzucenia palenia może okazać się niewystarczająca w starciu z silnym uzależnieniem ...

Alkohol a depresja

Alkohol i depresja występują najczęściej obok siebie. Czasami za stany depresyjne odpowiedzialny jest alkoholizm, innym ...

Choroba alkoholowa

Choroba alkoholowa (czyli alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, zespół zależności alkoholowej) to niezwykle istotny problem społeczny ...

Wideo – Leczenie uzależnień

O uzależnieniach można powiedzieć, że są to choroby przewlekłe, postępujące oraz śmiertelne. Brzmi to bardzo ...

Dziecko a alkohol i narkotyki

Duża część młodych ludzi w okresie dorastania eksperymentuje z substancjami psychoaktywnymi. Narkotyki i dopalacze, a ...

DDA (dorosłe dzieci alkoholików) – objawy, cechy, test, leczenie, jak pomóc

Alkoholizm to bardzo poważne uzależnienie, które według szacunków może dotyczyć nawet 4,5 proc. Polaków powyżej ...

Co to jest cytyzyna?

Rzucanie palenia staje się modne. Dziś nie zastanawiamy się już, czy to zrobić, ale jak ...

DDA (dorosłe dzieci alkoholików) – objawy, cechy, test, leczenie, jak pomóc

Alkoholizm to bardzo poważne uzależnienie, które według szacunków może dotyczyć nawet 4,5 proc. Polaków powyżej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon