Jak szybko rzucić palenie?

Brak zdjęcia

26 października 2018

Nawet najsilniejsza motywacja do rzucenia palenia może okazać się niewystarczająca w starciu z silnym uzależnieniem od nikotyny. Dowodzą tego kolejne, nieudane próby zerwania z nałogiem podejmowane codziennie przez palaczy na całym świecie. Z pomocą przychodzą leki dostępne bez recepty. Większość z nich to leki zawierające nikotynę. Mamy też do wyboru rozwiązanie alternatywne, a jest nim cytyzyna. Próba pozbycia się uzależnienia przy pomocy substancji odpowiedzialnej za jego rozwój nikotyny nie u wszystkich pacjentów jest skuteczna. Dodatkowo warto przyjrzeć się różnicom występującym w przypadku obu tych rozwiązań.

Dlaczego rzucenie palenia jest trudne?

Szacuje się, że zaledwie kilka procent palaczy porzuca nałóg przy pierwszej próbie. Zazwyczaj potrzebnych jest kilka, do nawet kilkunastu prób [1, 2]. Problem z rzuceniem palenia jest wynikiem działania dobrze znanego od lat mechanizmu uzależnienia.

W mózgu człowieka obecne są receptory nikotynowe. Po ich połączeniu z nikotyną dochodzi do pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego (niezależnie od sposobu podania – wraz z wypalanym papierosem, za pomocą plastra, gumy do żucia, inhalacji czy tabletki do ssania). Następczo dochodzi do wyrzutu dopaminy, co przyczynia się do pojawiającego się u palacza uczucia przyjemności i odprężenia. Z tego właśnie powodu nikotynę określa się mianem substancji psychoaktywnej. Procesy, które warunkują uzależnienie od nikotyny, są niezwykle silne i porównywalne do uzależnienia od narkotyków [3].

Dlatego też jedną z największych przeszkód w trwałym pozbyciu się nałogu jest tzw. głód nikotynowy, będący konsekwencją ograniczenia podaży substancji, do której organizm tak silnie się przyzwyczaił. Niemal każdy palacz, także ten, który nigdy nie próbował odzwyczaić się od wyrobów tytoniowych, potrafi jednym tchem wymienić „objawy rzucenia palenia” – drażliwość, spadek nastroju, problemy z koncentracją, zawroty głowy i bezsenność.

Oprócz uzależnienia wynikającego z oddziaływania nikotyny na neurony, możemy mówić także o uzależnieniu behawioralnym. Wielu palaczom przysłowiowy „dymek” kojarzy się z przerwą w pracy, spotkaniem towarzyskim, „chwilą dla siebie”.

---

Jak obecnie leczy się i leczyło uzależnienie?

Pomimo podejmowanych prób zerwania z nikotynizmem, wiele osób pod wpływem siły uzależnienia – chemicznego i behawioralnego – szybko wraca do nałogu. W ostatnich kilkudziesięciu latach powstały tysiące prac na temat metod rzucenia palenia. Specjaliści zalecali między innymi metodę awersyjną, która polegała na nasyceniu się dymem tytoniowym w krótkim czasie. Część stosowała akupunkturę, a jeszcze inni hipnozę i elektrostymulację. Metody te wykazywały różną skuteczność, a na stosunkowo niskie zainteresowanie bez wątpienia wpływała ograniczona dostępność zabiegów, dość wysoka cena i brak możliwości działania na własną rękę.

Dlatego też największa grupa osób chcących rzucić palenie korzystała dotychczas z nikotynowej terapii zastępczej (w skrócie NTZ). Metoda ta polega na dostarczaniu do organizmu określonych dawek nikotyny. Stosuje się gumy do żucia, tabletki do ssania, inhalatory i plastry do naklejania na skórę – dobrze znane wielu palaczom, którzy bezskutecznie chcieli rzucić nałóg. Preparaty te dostępne są pod nazwami handlowymi Nicorette i Niquitin.

Leczenie uzależnienia od nikotyny... nikotyną?

Bez względu na formę fizyczną, produkty te mają za zadanie uwalniać nikotynę, a więc substancję odpowiedzialną za uzależnienie. Istnieją poważne dowody na to, że produkty NTZ są często używane nieprawidłowo [4]. Dowiedziono, że u części osób dochodzi do tzw. przeniesienia uzależnienia [5]. Pacjent podejmuje próbę leczenia nałogu… substancją, od której jest uzależniony.

U niektórych palaczy, niewłaściwie korzystających z gum, pastylek czy inhalatora istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że terapia nie będzie skuteczna. Większość z nich stosuje ją bowiem za krótko, często z powodu ceny preparatów. Mniej niż 1 na 8 osób korzysta z leczenia przez 8 tygodni, co jest zalecanym minimalnym czasem trwania terapii [7].

Zdarzają się także przypadki przedawkowania nikotyny [6], gdyż pacjenci zapominają, że mają do czynienia z lekiem, a nie gumą odświeżającą oddech.

Zgodnie z zaleceniem producentów, dawkowanie gum z nikotyną uzależnione jest od liczby wypalanych dotąd papierosów. Dawki te należy samodzielnie stopniowo zmniejszać w czasie trwania kuracji. Części palaczy trudno jest jednak subiektywnie określić siłę uzależnienia, dodatkowo przed podjęciem leczenia wypalają różną liczbę papierosów.

Co ważne, nikotyna ze wszystkich produktów doustnych jest wchłaniana przez śluzówkę jamy ustnej. Powolna technika żucia i ssania ma zasadnicze znaczenie w przypadku stosowania gumy nikotynowej i pastylek do ssania [8]. Te połknięte i rozgryzane nie niosą za sobą pożądanego efektu terapeutycznego.

Czym jest cytyzyna i czy jest lepsza od nikotyny?

Podejmując (często liczne) próby leczenia uzależnienia od nikotyny przy pomocy tej samej substancji, nie przerywamy mechanizmu, który leży u podstaw nałogu.

Alternatywą dla NTZ są leki zawierające cytyzynę – substancję, która nie prowadzi do rozwoju uzależnienia. W chwili obecnej zarejestrowane są w Polsce dwa takie preparaty – Desmoxan i Tabex. Oba mają status leku dostępnego bez recepty. Cytyzyna jest alkaloidem roślinnym.

Rozpoczęcie terapii jest równoznaczne z nagłym przerwaniem przez palacza toksycznej więzi z substancją odpowiedzialną za nałóg. Cytyzyna, imitując oddziaływanie nikotyny na komórki, sprawia, że nie pojawia się efekt głodu nikotynowego (wiąże się z receptorami nikotynowymi w mózgu i „oszukuje” je). Preparat znosi nieprzyjemne objawy występujące w okresie po odstawieniu nikotyny. Nie powoduje przy tym uzależnienia.

Pełna kuracja trwa 25 dni – znacznie krócej niż leczenie gumami do żucia, tabletkami do ssania czy przy pomocy inhalatora. Schemat stosowania jest prosty, pozbawiony dodatkowych obostrzeń i warunków, jak ma to miejsce choćby w przypadku stosowania gum. Terapia uzależnienia preparatami z nikotyną wymaga czasu i wytrwałości, trwa bowiem od kilku do kilkunastu tygodni (gumy z nikotyną można według ulotki stosować nawet rok).

---

Lek jest najczęściej dobrze tolerowany. Jego skuteczność w rzucaniu palenia wykazywano wielokrotnie w porównaniu z kontrolną grupą badanych, którzy przyjmowali placebo [9]. Tabletki zawierające cytyzynę przyjmuje się na 5 dni przed planowanym całkowitym zaprzestaniem palenia. By osiągnąć zamierzony efekt, po tym czasie nie wolno już sięgnąć po papierosa.

Ważny jest także koszt pełnej terapii. Pojedyncze opakowanie NTZ jest zazwyczaj tańsze od produktów z cytyzyną. Jednak należy wziąć pod uwagę liczbę opakowań niezbędnych w całej terapii. Do rzucenia palenia przy pomocy cytyzyny wystarczy już jedno opakowanie leku, natomiast w przypadku nikotyny potrzeba ich kilku, a nawet kilkunastu. To sprawia, że całkowity koszt terapii cytyzyną jest znacznie niższy.

---

Decydując się na rzucenie palenia przy pomocy środków z nikotyną, zwłaszcza w przypadku, gdy pierwsze próby okazały się nieskuteczne, warto wybrać bezpieczny, dostępny w aptece lek bez recepty na bazie cytyzyny. Jak widać na powyższym zestawieniu, nie trzeba ani dużo czasu ani znacznych inwestycji, aby przekonać się o jego działaniu.

Bibliografia

  • [1] https://www.healthline.com/health-news/quitting-smoking-expect-failure-before-you-succeed#4
  • [2] Raport z ogólnopolskiego badania ankietowego na temat postaw wobec palenia tytoniu. Kantar Public dla Głównego Inspektoratu Sanitarnego.
  • [3] https://www.drugabuse.gov/publications/drugfacts/cigarettes-other-tobacco-products
  • [4] Shiffman S., Ferguson S. G., Rohay J., Gitchell J. G., Perceived safety and efficacy of nicotine replacement therapies among US smokers and ex-smokers: relationship with use and compliance. Addiction, 2008, 103: 1371–1378.
  • [5] Zwar N., Bell J., Peters M., Christie M., Mendelsohn C., Nicotine and nicotine replacement therapy – the facts. Australian Pharmacist, 2006, 25, 12: 969–973.
  • [6] https://www.medicines.org.uk/emc/product/1323/smpc#OVERDOSE
  • [7] Zwar N., Richmond R., Borland R., Supporting smoking cessation: a guide for health professionals. South Melbourne: The Royal Australian College of General Practitioners, 2011.
  • [8] Henningfield J., Radzius A., Cooper T. M., Clayton R. R., Drinking coffee and carbonated beverages blocks absorption of nicotine from nicotine polacrilex gum. J. Am. Med. Assoc., 1990, 264: 1560–1564.
  • [9] https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1102035?query=featured_home
Opublikowano: ; aktualizacja: 26.10.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Elektroniczny papieros

Elektroniczne papierosy cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem palaczy, którzy uwierzyli, że można palić i nie truć ...

Tabletki na rzucenie palenia bez recepty i na receptę

Specjaliści polecają wiele metod na rzucenie palenia. Skutecznym sposobem na walkę z nałogiem nikotynowym są ...

Objawy zatrucia nikotyną – czy paląc papierosy można się zatruć?

Palenie papierosów to nie tylko niezwykle silny i trudny do zwalczenia nałóg, ale także przyczyna ...

Cytyzyna a rzucenie palenia

Leczenie uzależnienia od papierosów i tytoniu polega na zmniejszeniu głodu nikotynowego oraz łagodzeniu objawów odstawienia ...

Cytyzyna czy nikotyna – co jest lepsze na rzucanie palenia?

Cytyzyna to skuteczny sposób na rzucanie palenia. W przeciwieństwie do nikotyny, od której uzależnieni są ...

Czy e-papieros uzależnia?

Elektroniczne papierosy traktowane są często jako potencjalnie mniej szkodliwe od tradycyjnych, ponieważ nie wydzielają substancji ...

Głód nikotynowy

Uzależnienie od nikotyny powoduje, że każdy, kto chce rzucić palenie, może odczuwać głód nikotynowy. Nałóg ...

Czy i jak palenie papierosów wpływa na seks?

Większość palaczy ma świadomość niekorzystnego wpływu palenia papierosów na zdrowie. Rzadko dostrzegany jest jednak inny ...

Metody na rzucenie palenia

Uzależnienie od nikotyny prowadzi do rozwoju szeregu groźnych dla zdrowia i życia zaburzeń, które zagrażają ...

Jak rzucić palenie?

Sposobów na to, jak rzucić palenie, jest wiele. Podstawą jest motywacja – by skutecznie zerwać ...

Jakie są objawy uzależnienia od nikotyny?

Nikotyna jest najczęściej i najbardziej rozpowszechnionym narkotykiem. Silnie uzależnia, a przy próbie rzucenia palenia odpowiada ...

Desmoxan – działanie, ulotka, skład, dawkowanie, szkodliwość, opinie, cena

Desmoxan to lek na rzucenie palenia z cytyzyną. Dzięki wspomnianej substancji skutecznie pomaga zwalczać głód ...

Komentarze (0)