Torbiel rzekoma i prawdziwa trzustki

Torbiel to ograniczony zbiornik, najczęściej wypełniony treścią płynną. Torbiele trzustki mogą być pochodzenia wrodzonego lub nabytego. Nabyte torbiele trzustki w większości przypadków są konsekwencją przebytego procesu zapalnego w obszarze trzustki oraz urazu. Torbiele trzustki dzielą się na rzekome oraz prawdziwe. Najgroźniejszą, chociaż na szczęście nie najczęstszą postacią torbieli trzustki są torbiele nowotworowe.

Torbiel prawdziwa trzustki

Torbiele trzustki można zasadniczo podzielić, uwzględniając dwa kryteria. Pierwszym z nich, zarazem najczęściej stosowanym podziałem jest ten, wynikający z budowy histologicznej ściany otaczającej zawartość torbieli. I tak, jeśli ściana zbudowana jest z nabłonka, torbiel nazywamy prawdziwą. Torbiel prawdziwa trzustki najczęściej powstaje na skutek utrudnionego odpływu soku trzustkowego z przewodu trzustkowego do dwunastnicy, czego konsekwencją jest nadmierne poszerzenie tego przewodu.

Ze względu na mechanizm powstawania takich torbieli inną stosowaną nazwą są torbiele trzustki retencyjne. Rzadszym rodzajem torbieli prawdziwych trzustki są torbiele pasożytnicze i torbiele nowotworowe.

Torbiel trzustki a rak trzustki

Nowotwory trzustki występujące pod postacią torbieli są dość rzadkie, stanowią mniej niż 10% wszystkich rodzajów nowotworów tego narządu. Zasadniczo wśród nich wyróżniamy trzy postaci histologiczne, które występują najczęściej. Są to nowotwory śluzowe, surowicze oraz wewnątrzprzewodowe brodawkowo-śluzowe. Największym potencjałem złośliwości charakteryzuje się typ śluzowy. Kolejne dwa typy zwykle rozwijają się powoli, a szansa na zezłośliwienie jest zdecydowanie mniejsza.

Torbiel rzekoma trzustki

Drugim rodzajem torbieli, zarazem najczęściej występujących jest torbiel rzekoma trzustki. Torbiel taka otoczona jest tkanką łączną. Mechanizm ich powstawania jest najczęściej ściśle powiązany z wcześniej przebytym urazem trzustki. Przyczyną powstawania torbieli rzekomych trzustki jest także zapalnie trzustki. Na skutek uszkodzenia miąższu trzustki dochodzi do uwolnienia enzymów trzustkowych oraz uruchomienia reakcji zapalnej w obrębie narządu lub jego bliskiego sąsiedztwa. To doprowadza do tworzenia się łącznotkankowej blizny wokół tego miejsca, aby jak najbardziej ograniczyć toczący się proces zapalny i zahamować dalsze jego rozprzestrzenianie.

Ostra torbiel rzekoma trzustki jest powikłaniem przebytego ostrego zapalenia trzustki. Najczęściej pojawia się 4–6 tygodni od wyleczenia. Jej cechą charakterystyczną jest tendencja do znacznego powiększania i osiągania czasami bardzo dużych rozmiarów. Natomiast przewlekłe torbiele rzekome trzustki są najczęściej konsekwencją schorzenia, jakim jest przewlekłe zapalenie trzustki. Torbiele te narastają powoli. Ze względu na długotrwały proces zapalny i rozległe procesy bliznowacenia, torbiele te mogą mieć nierówne, pozaciągane obrysy lub przybierać formę torbieli wielokomorowych.

Torbiele wrodzone i nabyte

Drugim kryterium podziału torbieli (zdecydowanie rzadziej używanym) jest ich pochodzenie. Torbiele mogą bowiem mieć charakter wrodzony, czyli być konsekwencją anomalii rozwojowych czy defektów genetycznych. Tak dzieje się np. w mukowiscydozie czy wrodzonej torbielowatości wielonarządowej, gdzie oprócz torbieli w trzustce możemy je obserwować także w nerkach czy wątrobie.

Natomiast torbiele trzustki nabyte to wszystkie te, które powstają w trakcie życia człowieka na skutek wcześniej wymienionego urazu, procesu zapalnego czy utrudnionego odpływu soku trzustkowego w wyniku mechanicznej przeszkody.

Torbiel trzustki – objawy

Występowanie objawów klinicznych torbieli uzależnione jest przede wszystkim od wielkości istniejącej torbieli. Małe torbiele trzustki najczęściej przebiegają bezobjawowo i są wykrywane przypadkowo, podczas wykonywanego z innego powodu badania USG jamy brzusznej.

Torbiele większych rozmiarów (w szczególności będące konsekwencją urazu lub przebytego zapalenia trzustki) mogą dawać szereg objawów. Najczęściej są to:

  • osłabienie,
  • uczucie stałego dyskomfortu w śródbrzuszu,
  • ból (często promieniujący do pleców czy lewego podżebrza),
  • nudności,
  • wymioty,
  • utrata łaknienia,
  • chudnięcie.

Dodatkowo, jeśli torbiel zlokalizuje się w obszarze głowy trzustki, może pojawić się zażółcenie śluzówek oraz powłok skórnych. W przypadku wystąpienia gorączki należy podejrzewać, iż zawartość torbieli uległa zakażeniu.

Podczas badania przez lekarza najczęściej wyczuwalny jest bolesny opór w okolicy śródbrzusza. Masa ta jest w stałym położeniu i nie zmienia lokalizacji w czasie oddychania (jest nieruchoma oddechowo).

Torbiele trzustki – diagnostyka i badania

Rozpoznanie torbieli trzustki jedynie na podstawie objawów klinicznych jest trudne. Przybliżyć do tego może uzyskanie informacji od pacjenta o przebytym w niedawnym czasie urazie jamy brzusznej lub zapaleniu trzustki.

Najprostszą metodą uwidocznienia torbieli w obrębie trzustki jest wykonanie badania USG jamy brzusznej. Badanie to pozwoli określić wielkość, kształt, budowę, nie da jednak jednoznacznej odpowiedzi na temat dokładnej lokalizacji w stosunku do innych narządów. Informacja ta jest niezwykle ważna dla lekarza w celu podjęcia właściwej decyzji co do sposobu leczenia. Dlatego też najdokładniejszym badaniem dającym odpowiedź na te pytania jest tomografia komputerowa.

Oprócz badań obrazowych wykonywane jest również laboratoryjne oznaczanie aktywności enzymów trzustkowych we krwi. Przy podejrzeniu nowotworowego charakteru torbieli konieczne może być oznaczenie markerów nowotworowych, takich jak Ca 19-9 czy CEA. Czasami, gdy istnieją wątpliwości diagnostyczne, wykonywane jest diagnostyczne nakłucie torbieli trzustki.

Torbiele trzustki – leczenie

Małe torbiele trzustki będące powikłaniem ostrego zapalenia trzustki mogą wchłonąć się samoistnie. Dlatego też lekarz, stwierdzając u pacjenta torbiel o małych rozmiarach, która nie jest podejrzana o nowotworowy charakter, może zdecydować się jedynie na obserwację zmiany.

Zwykle jednak torbiele te osiągają na tyle duże rozmiary lub są powikłaniem przewlekłego zapalenia trzustki, że wchłonięcie jest niemożliwe. W takim przypadku stosowany jest drenaż zawartości torbieli. Są dwa sposoby wykonania drenażu. Pierwszy z nich to metoda przezskórna – dren zakładany do wnętrza torbieli odbiera stale przez okres około 2 tygodni zawartość, aż do całkowitej eliminacji torbieli.

Drugi sposób to drenowanie torbieli metodą endoskopową, czyli założenie od strony światła przewodu pokarmowego drenu łączącego światło torbieli ze światłem żołądka czy dwunastnicy. Pozwala to na jej odbarczenie, aż do całkowitego zniknięcia.

Leczenie torbieli trzustki może wymagać zastosowania bardziej inwazyjnych metod. Operacja torbieli trzustki znajduje zastosowanie, gdy niemożliwe jest wykonanie zabiegu endoskopowego oraz w każdym przypadku, gdy podejrzewa się nowotworowe pochodzenie torbieli.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.07.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Badanie poziomu lipazy trzustkowej

Badanie poziomu lipazy w surowicy zalecane jest w przypadku podejrzenia m.in. ostrego lub przewlekłego zapalenia ...

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki (łac. pancreatitis), czyli stan zapalny narządu wydzielającego enzymy trawienne i hormony niezbędne do ...

Wideo – Dieta przy zapaleniu trzustki

Zapalenie trzustki może być ostre lub przewlekłe. Pierwszy etap ostrego zapalenia trzustki leczony jest w ...

Badania przy zapaleniu trzustki

Trzustka jest narządem położonym w jamie brzusznej, pełniącym funkcję zarówno wewnątrz- jak i zewnątrzwydzielniczą. W ...

Ból trzustki – kiedy, gdzie jest i jak boli trzustka?

Ból trzustki to ból zlokalizowany w nadbrzuszu. Jest on powszechnie występującym objawem, który często niepokoi ...

Choroby trzustki

Trzustka (łac. pancreas) to niezbyt duży, ale niezwykle ważny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu narząd znajdujący ...

Przewlekłe zapalenie trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki – PZT (łac. pancreatitis chronica) to przewlekły, najczęściej długotrwały proces zapalny toczący ...

Dieta w zapaleniu trzustki

W przebiegu ostrego zapalenia trzustki, podczas pierwszych 3 dób, konieczna jest bezwzględna głodówka, której celem ...

Dieta w chorobach trzustki

Najczęstszymi chorobami trzustki występującymi u osób dorosłych jest ostre zapalenie trzuski, przewlekłe zapalnie trzustki, rak ...

Amylaza w moczu podwyższona – norma, wyniki i cena badania alfa-amylazy trzustkowej w moczu?

Badanie amylazy w moczu wykonywane jest kiedy podejrzewa się przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki, a ...

Test NBT-PABA

Test NBT-PABA to badanie wykonywane w diagnostyce zapalenia trzustki. Test ten jest szczególnie przydatny u ...

Torbiel trzustki – objawy, przyczyny, rokowanie, leczenie, powikłania

Torbiel trzustki to twór wypełniony płynem i zlokalizowany wokół trzustki. Torbiel rzekoma może rozwijać się ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon