Stłuszczenie wątroby – leczenie i dieta

Stłuszczenie wątroby to stan, który charakteryzuje się gromadzeniem tłuszczu w komórkach wątroby. Leczenie stłuszczenia wątroby uzależnione jest od przyczyny wystąpienia tej choroby. Podstawowym elementem terapii jest wprowadzenie odpowiedniej, lekkostrawnej diety, która pobudzi komórki wątrobowe do regeneracji. Z kolei alkoholowe stłuszczenie wątroby polega na wyeliminowaniu czynnika uszkadzającego wątrobę – alkoholu.

Przyczyny stłuszczenia wątroby

Wyróżnia się dwa zasadnicze typy stłuszczenia wątroby: alkoholowe, związane z nadużywaniem alkoholu oraz niealkoholowe (NASH).

Przyczyny niealkoholowego stłuszczenia wątroby to:

  • długotrwałe stosowanie diety obciążającej wątrobę (nadmiar spożywanych tłuszczów, długotrwały niedobór białek),
  • nadwaga, otyłość,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej,
  • cukrzyca typu 2,
  • czynniki toksyczne – niektóre leki (m.in. sterydy, salicylany, metotreksat), środki chemiczne, używki,
  • uwarunkowania genetyczne.

Leczenie alkoholowego stłuszczenia wątroby

Rodzaj terapii zależy od tego, czy stłuszczenie jest alkoholowe, czy niealkoholowe. W obu rodzajach konieczne jest wdrożenie odpowiedniej diety zwanej dietą wątrobową.

Leczenie stłuszczenia wątroby polega przede wszystkim na eliminacji czynnika wywołującego chorobę. W wypadku stłuszczenia wątroby na podłożu alkoholowym najskuteczniejszym sposobem leczenia jest abstynencja. Pozwala ona nie tylko na zatrzymanie postępu choroby, ale z czasem na kompletne cofnięcie się patologicznych zmian w wątrobie. Terapię należy uzupełnić o dietę lekkostrawną, która nie będzie obciążała komórek wątrobowych i pozwoli na rozpoczęcie procesu regeneracji wątroby.

Leczenie niealkoholowego stłuszczenia wątroby

W przypadku niealkoholowego stłuszczenia wątroby leczenie jest bardziej skomplikowane. Podstawę stanowi redukcja masy ciała, aktywność fizyczna o umiarkowanym nasileniu i odpowiednia dieta wątrobowa.

Przy BMI większym niż 25 kg/m2 kluczowe staje się zmniejszenie masy ciała. Cel stanowi spadek masy ciała nie większy niż około 1 kg/tydzień, gdyż szybsza utrata masy również może przyczynić się do pogorszenia stanu chorej wątroby. Nawet przy braku nadwagi czy otyłości zdrowa dieta wątrobowa i umiarkowana aktywność fizyczna (30-minutowe ćwiczenia 3–5 razy w tygodniu) mogą zmniejszyć stan zapalny w wątrobie, obniżyć poziomy enzymów wątrobowych oraz zwiększyć insulinowrażliwość.

W razie współistniejącego podwyższonego stężenia cholesterolu we krwi ważna jest kontrola jego poziomu poprzez dietę, ćwiczenia oraz leki – statyny. Przy towarzyszącej cukrzycy należy ściśle utrzymywać prawidłowe poziomy glukozy. Toksycznie działające substancje, w tym alkohol, powinny zostać całkowicie wyeliminowane, nawet jeśli nie one stanowią bezpośrednią przyczynę choroby.

Nie istnieją aktualnie leki bezpośrednio zarejestrowane jako leki na leczenie stłuszczenia wątroby. Liczne badania sugerują jednak, że kilka substancji może zmniejszać uszkodzenie wątroby. Zalicza się do nich:

  • witaminę C i E – działają jako antyoksydanty, zapobiegają uszkadzaniu błon komórkowych przez reaktywne formy tlenu;
  • kwas ursodeoksycholowy – stosowany w kamicy żółciowej, zmniejsza wytwarzanie kwasów żółciowych, pomaga obniżyć poziom enzymów wątrobowych;
  • orlistat – lek, który ogranicza wchłanianie tłuszczów; może zmniejszyć ich stężenie docierające do wątroby;
  • leki zmniejszające insulinooporność, w tym leki z grupy biguanidów (metformina) i tiazolidinedionów (rozyglitazon, pioglitazon);
  • zabiegi chirurgii bariatrycznej (odchudzającej), powiązane z umiarkowanym, regularnym spadkiem masy ciała;
  • medycyna naturalna – wiele ziół oraz substancji pochodzenia naturalnego korzystnie działa na wątrobę, np. sylimaryna, kwasy omega-3 i inne, będące składnikami diety wątrobowej.

Dieta na stłuszczenie wątroby (dieta wątrobowa)

Podstawową zasadą diety w stłuszczeniu wątroby jest jej niskokaloryczność i niskotłuszczowość oraz całkowite wyeliminowanie alkoholu. Efektem odpowiedniej kombinacji składników pokarmowych jest oczyszczanie wątroby z nadmiaru toksyn.

  • Poleca się spożywanie 4–5 lżejszych posiłków w ciągu dnia, najlepiej o podobnych porach.
  • Przyjmowanie zwiększonej ilości płynów wspomaga pracę wątroby.
  • Tłuste oraz smażone potrawy muszą ustąpić miejsca tym gotowanym (najlepiej na parze), pieczonym w folii lub grillowanym bez dodatku tłuszczów.
  • Tłuszcze nie powinny stanowić więcej niż 30% dobowego zapotrzebowania kalorycznego. Zaleca się tłuszcze roślinne, gdyż są one źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (oliwa z oliwek, olej rzepakowy).
  • Należy wyeliminować ostre przyprawy, ocet i musztardę.
  • Dozwolone są zioła, jak np. bazylia; do potraw warto dodawać ziarna ostropestu plamistego, który zawiera sylimarynę – substancję korzystnie działającą na wątrobę.
  • Nie ma potrzeby eliminowania z diety białek, które powinny stanowić około 20–25% dziennego zapotrzebowania na energię.
  • Należy unikać produktów o wysokim indeksie glikemicznym. Są to produkty, które szybko zwiększają poziom cukru we krwi. Podwyższony poziom glukozy przyczynia się do zwiększonej produkcji trójglicerydów i zwiększa insulinooporność.

Dieta w stłuszczeniu wątroby – co można jeść, a czego unikać?

Produkty zalecane przy stłuszczeniu wątroby to:

  • jasne, czerstwe pieczywo, sucharki,
  • płatki śniadaniowe zbożowe, kukurydziane, owsiane, biszkopty,
  • mleko oraz przetwory nabiałowe o niewielkiej zawartości tłuszczu (1–2%), chudy ser biały,
  • kawa zbożowa,
  • chude wędliny i mięso, drób, ryby,
  • warzywa gotowane,
  • owoce: jabłka pieczone albo starte w formie musu, arbuz, melon, kiwi, brzoskwinia (raczej bez skórki).

Czego nie jeść przy stłuszczeniu wątroby?

  • pieczywo razowe,
  • grube makarony,
  • wysokotłuszczowe mleko i nabiał, śmietana,
  • tłuste wędliny, pasztety, owoce morza,
  • kapusta, rośliny strączkowe (fasola, groch), czosnek, cebula, por, ostra papryka, rzodkiewka, szpinak,
  • śliwki, winogrona, gruszki, grejpfruty,
  • kremy, torty,
  • słodkie napoje gazowane,
  • kawa.

Dieta w przypadku stłuszczonej wątroby umożliwia stopniową regenerację narządu, a dodatkowo korzystnie wpływa na inne aspekty zdrowia (redukcję masy ciała, poprawę profilu lipidowego).

Opublikowano: ; aktualizacja: 05.11.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Alkoholowe zapalenie wątroby – jak leczyć uszkodzenie wątroby po alkoholu?

Przyczyną niektórych chorób wątroby jest nadmierne spożywanie alkoholu. Takimi schorzeniami są: stłuszczenie wątroby, alkoholowe zapalenie ...

Jak działa alkohol?

Alkohol jest depresantem, co oznacza, że jest substancją psychoaktywną, spowalniającą funkcje układu nerwowego. W tym ...

Otłuszczona wątroba – jakie leczenie i jaka dieta na otłuszczenie wątroby?

Stłuszczenie wątroby jest uznawane za pierwszy etap przewlekłego jej uszkodzenia. Najczęściej jest związane z nieprawidłową ...

Alkohol a seks

Nadmierne spożywanie alkoholu wpływa dosyć istotnie na funkcje seksualne człowieka. Szacuje się, że ok. 72% ...

Wideo – Dieta w stłuszczeniu wątroby

Przyczyn stłuszczenia wątroby jest wiele. Prosty podział przyczyn schorzenia to czynniki związane z nadmiernym spożyciem ...

Czy i w jaki sposób alkohol uszkadza wątrobę?

Jedną z najważniejszych funkcji wątroby jest metabolizowanie pokarmu, z którego pozyskiwana jest energia. Ponadto narząd ...

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) to schorzenie, w którym w komórkach wątroby kumuluje się nadmierna ...

Nieżyt żołądka – przyczyny, objawy, leczenie i dieta na katar żołądka

Katar czy nieżyt żołądka to powszechnie używane określenia zapalenia błony śluzowej narządu. Do najczęstszych przyczyn ...

Jakie są objawy stłuszczenia wątroby?

Wyróżnia się niealkoholowe i alkoholowe stłuszczenie wątroby. Przyczyny pierwszego stanowią: dieta bogata w tłuszcze, nadwaga, ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Nadużywanie alkoholu

Nadużywanie alkoholu prowadzi do uzależnienia, czyli alkoholizmu. Regularne picie wyniszcza inne układy poza nerwowym. Skutki ...

Komentarze (0)