Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki

Większość przypadków przewlekłego zapalenia trzustki (PZT) spowodowanych jest nadmiernym spożyciem alkoholu. Wśród innych przyczyn wymienia się idiopatyczne zapalenia trzustki o nieznanej przyczynie, nawracające ostre zapalenie trzustki, przyczyny idiopatyczne, palenie papierosów, przyczyny autoimmunologiczne, hiperkalcemię, niektóre leki (np. fenacetynę), uwarunkowania genetyczne i niedrożność przewodu trzustkowego.

Funkcje trzustki

Trzustka jest narządem pełniącym funkcje zewnątrz- i wewnątrzwydzielnicze. Funkcja zewnątrzwydzielnicza trzustki polega na wydzielaniu soku trzustkowego zawierającego enzymy – lipazę i amylazę – biorące udział w trawieniu tłuszczów i cukru. Sok trzustkowy poprzez przewody trzustkowe jest wydzielany do dwunastnicy, czyli pierwszego odcinka jelita cienkiego.

Funkcja wewnątrzwydzielnicza polega na wydzielaniu przez narząd hormonów, takich jak glukagon i insulina. Glukagon powoduje wzrost poziomu cukru we krwi, a insulina powoduje obniżenie poziomu cukru.

Jeśli przez długi czas w trzustce będzie toczył się proces zapalny, może dojść do włóknienia jej miąższu. Zaburzone zostaje wydzielanie insuliny i glukagonu oraz enzymów trzustkowych biorących udział w trawieniu pokarmów. Przewlekłe zapalenie trzustki jest chorobą polegającą na postępującym i nieodwracalnym włóknieniu miąższu narządu w wyniku przewlekłego procesu zapalnego.

Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki

Wśród przyczyn przewlekłego zapalenia trzustki wyróżnia się:

  • alkohol,
  • nawracające ostre zapalenie trzustki,
  • przyczyny idiopatyczne,
  • palenie tytoniu,
  • przyczyny autoimmunologiczne,
  • hiperkalcemię,
  • niektóre leki (np. fenacetynę),
  • uwarunkowania genetyczne,
  • niedrożność przewodu trzustkowego.

Trzustka a alkohol

Większość, bo aż 80% przypadków przewlekłego zapalenia trzustki jest spowodowanych nadużywaniem alkoholu. Może ono doprowadzić do rozwoju ostrego zapalenia trzustki, które jest jedną z przyczyn przewlekłego zapalenia tego narządu. Osoby nadużywające alkoholu mają tendencję do nawracających epizodów ostrego zapalenia i w konsekwencji rozwijają przewlekłe zapalenie tego trzustki.

U osób spożywających alkohol w ilości umiarkowanej ryzyko wystąpienia przewlekłego zapalenia trzustki jest niskie. Choroba rozwija się u tych, którzy spożywają alkohol średnio przez 10–15 lat i codziennie wypijają co najmniej 10 jednostek alkoholu (1 butelka wina o objętości 750 ml to około 9 jednostek alkoholu). Jednakże wśród osób z chorobą alkoholową przewlekłe zapalenie trzustki rozwinie tylko 5–10%. Jest to najprawdopodobniej spowodowane uwarunkowaniami genetycznymi powodującymi, że niektóre osoby są bardziej podatne na działanie alkoholu. Przewlekłe zapalenia trzustki występuje też częściej u palaczy niż u osób, które nigdy nie paliły papierosów.

Inne przyczyny zapalenia trzustki

Idiopatyczne zapalenie trzustki stanowi dużą część spośród pozostałych 20% przypadków przewlekłego zapalenia trzustki. Kiedy choroba jest idiopatyczna, oznacza to, że przyczyna choroby jest nieznana albo nie ma wyjaśnienia czemu powstała i w jaki sposób się rozwinęła. Większość przypadków idiopatycznego przewlekłego zapalenia trzustki rozwija się między 10 a 20 rokiem życia oraz u osób powyżej 50 roku życia.

Nie wiadomo dokładnie, czemu idiopatyczne zapalenie trzustki nie dotyka osób w innych grupach wiekowych niż wymienione. U około połowy pacjentów z idiopatycznym zapaleniem trzustki stwierdza się mutację w genach SPINK-1 i CFTR, co może wskazywać na rolę mutacji w osłabieniu funkcjonowania trzustki.

Czynnikiem przyczyniającym się do wystąpienia przewlekłego zapalenia trzustki są choroby autoimmunologiczne, w których własny system odpornościowy pacjenta atakuje trzustkę. Są to choroby takie, jak zespół Sjögrena, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, pierwotna marskość żółciowa wątroby.

Zapalenie trzustki a mukowiscydoza

Ważną rolę w wystąpieniu przewlekłego zapalenia trzustki odgrywają uwarunkowania genetyczne. PZT częściej występuje u osób z niedoborem alfa1-antytrypsyny oraz u chorych na mukowiscydozę. Mukowiscydoza jest nieuleczalną chorobą dziedziczną, która dotyka narządy układu oddechowego i pokarmowego. Osoby z tą chorobą przeżywają średnio 30 lat. Choroba wykrywana jest u dzieci po urodzeniu na podstawie objawów, specjalnych testów i badań genetycznych.

Mukowiscydoza powoduje niewydolność trzustki objawiającą się niedostatecznym wydzielaniem przez nią enzymów, czyli substancji chemicznych biorących udział w procesie trawienia tłuszczów i białek zawartych w pokarmie. Przy braku tych enzymów, tłuszcze i białka nie mogą być rozkładane i wchłaniane do krwi z przewodu pokarmowego. Organizmowi brakuje składników odżywczych oraz witamin A, D, E i K, które są rozpuszczalne w tłuszczach.

Guz w obrębie trzustki, który uciska przewód trzustkowy lub urazy przewodu trzustkowego również należą do przyczyn przewlekłego zapalenia trzustki, ponieważ utrudniają odpływ soku trzustkowego do dwunastnicy.

Objawy przewlekłego zapalenia trzustki

U większości pacjentów z przewlekłym zapaleniem trzustki występuje ból zlokalizowany tuż pod żebrami, który może się rozprzestrzeniać i być odczuwany także w okolicy pleców. Pojawia się on po spożyciu alkoholu i po jedzeniu. Ból ma tendencje do utrzymywania się cały czas na stałym poziomie, z okresami nasilenia. Może być także początkowo łagodny, a potem stać się ostry.

Chory mogą skarżyć się na wzdęcia, uczucie pełności, wymioty, biegunkę tłuszczową. Zmniejszona ilość przyjmowanego pożywienia (z powodu dolegliwości bólowych po posiłku) i zaburzenia trawienne współistniejące z PZT powodują spadek masy ciała.

Objawem związanym z zaburzeniem czynności wewnątrzwydzielniczej trzustki jest cukrzyca, która jest następstwem zniszczenia miąższu trzustki, w którym specjalne komórki produkują insulinę, która obniża poziom cukru we krwi. Początkowo może objawiać się to większą niż zazwyczaj potrzebą przyjmowania płynów, większą ilością oddawanego moczu i utratą masy ciała. Przewlekłe zapalenie trzustki nie jest jednak często przyczyną cukrzycy.

Innymi objawami przewlekłego zapalenia trzustki może być żółtaczka, pojawiająca się gdy powiększona w wyniku obrzęku trzustka uciska na przewód żółciowy wspólny. W przebiegu choroby obniża się produkcja enzymów trzustkowych potrzebnych m.in. do trawienia tłuszczu zawartego w pokarmie. Niestrawione tłuszcze z pożywienia mogą zalegać w jelitach i powodować następnie biegunkę tłuszczową, która charakteryzuje się jasnym kolorem.

Opublikowano: ; aktualizacja: 01.05.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Dieta w zapaleniu trzustki

W przebiegu ostrego zapalenia trzustki, podczas pierwszych 3 dób, konieczna jest bezwzględna głodówka, której celem ...

Amylaza w moczu podwyższona – norma, wyniki i cena badania alfa-amylazy trzustkowej w moczu?

Badanie amylazy w moczu wykonywane jest kiedy podejrzewa się przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki, a ...

Przewlekłe zapalenie trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki – PZT (łac. pancreatitis chronica) to przewlekły, najczęściej długotrwały proces zapalny toczący ...

Test NBT-PABA

Test NBT-PABA to badanie wykonywane w diagnostyce zapalenia trzustki. Test ten jest szczególnie przydatny u ...

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki (łac. pancreatitis), czyli stan zapalny narządu wydzielającego enzymy trawienne i hormony niezbędne do ...

Badanie poziomu lipazy trzustkowej

Badanie poziomu lipazy w surowicy zalecane jest w przypadku podejrzenia m.in. ostrego lub przewlekłego zapalenia ...

Ból trzustki – kiedy, gdzie jest i jak boli trzustka?

Ból trzustki to ból zlokalizowany w nadbrzuszu. Jest on powszechnie występującym objawem, który często niepokoi ...

Wideo – Przewlekłe zapalenie trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki, czyli, tzw. PZT jest to przewlekły, długotrwały proces uszkadzający nieodwracalnie miąższ trzustki, ...

Choroby trzustki

Trzustka (łac. pancreas) to niezbyt duży, ale niezwykle ważny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu narząd znajdujący ...

Torbiel rzekoma i prawdziwa trzustki

Torbiel to ograniczony zbiornik, najczęściej wypełniony treścią płynną. Torbiele trzustki mogą być pochodzenia wrodzonego lub ...

Rak trzustki – objawy, rokowanie i leczenie raka trzustki

Objawy raka trzustki pojawiają się w zaawansowanym stadium choroby, dlatego diagnostyka nowotworu jest znacznie utrudniona. ...

Dieta w chorobach trzustki

Najczęstszymi chorobami trzustki występującymi u osób dorosłych jest ostre zapalenie trzuski, przewlekłe zapalnie trzustki, rak ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon