Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie

Przetoka okołoodbytnicza to krępujące i uciążliwe da chorego schorzenie powstające w wyniku szerzącego się zakażenia odbytu, któremu towarzyszy wyciek ropnej treści. Powstaje przeważnie po nacięciu ropnia lub po samoistnym jego przebiciu. Obecnie dostępnych jest wiele metod leczenia chirurgicznego tej jednostki chorobowej.

Co to jest przetoka okołoodbytnicza?

Przetoka okołoodbytnicza (przetoka odbytu) to nieprawidłowe połączenie pomiędzy skórą a kanałem odbytu. Jest to wąski kanał wysłany ziarniną (bogato unaczyniona tkanka łączna, która wypełnia ubytek po uszkodzeniu skóry). Istnieją różne rodzaje kanałów: proste i kręte, jednotorowe lub rozwidlone, z jednym bądź wieloma otworami skórnymi.

Zwykle otwory te znajdują się w okolicy odbytu, ale mogą występować także nad kością guziczną, w pachwinach i na pośladkach. Przetoki okołoodbytnicze częściej występują u mężczyzn, a szczyt zapadalności przypada między 40. a 50. rokiem życia.

Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny

Istnieje wiele możliwych przyczyn powstawania przetok. Najczęściej występują u chorych, u których wcześniej występował ropień odbytu – powstające w wyniku zakażenia krypt i gruczołów okołoodbytowych schorzenie, któremu towarzyszy gorączka i dreszcze oraz silny ból w okolicy odbytu. W wyniku samoistnego przebicia się przez skórę na zewnątrz lub nacięcia tego typu ropnia powstaje przetoka odbytu.

Do schorzeń, w przebiegu których występują przetoki odbytu, należą między innymi nieswoiste zapalenia jelit – choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. U około 30% pacjentów przetoka odbytu może być pierwszą manifestacją tej choroby. W przypadku stanu zapalnego odbytnicy zmiany te występują u około 50, a nawet do 80% chorych.

Przetoki okołoodbytnicze mogą się również pojawiać w przebiegu gruźlicy, nowotworów, zapalenia uchyłków jelita grubego (uwypuklenia błony śluzowej lub całej ściany jelita przez jego warstwę mięśniową), a także po operacjach ginekologicznych oraz proktologicznych (obejmujących jelito grube i odbytnicę).

Rodzaje przetok odbytu

Rodzaj przetoki zależny jest od jej występowania w stosunku do zwieracza zewnętrznego odbytu (mięśnia zamykającego odbyt).

Występują następujące przetoki:

  • międzyzwieraczowa – przechodzi tylko przez mięsień zwieracz wewnętrzny odbytu;
  • przezzwieraczowa – penetruje przez zwieracz zewnętrzny oraz wewnętrzny odbytu;
  • nadzwieraczowa;
  • pozazwieraczowa – często w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna oraz w zapaleniu uchyłków, biegnie bocznie w stosunku do mięśni zwieraczy odbytu.

Przetoki międzyzwieraczowa oraz przezzwieraczowa stanowią ponad 95% wszystkich przetok występujących w okolicy odbytu.

Jakie są objawy i jak rozpoznać przetokę okołoodbytniczą?

Chory z przetoką uskarża się na silny ból w okolicy odbytu, nasilający się w trakcie defekacji oraz kaszlu, a także wydobywanie się treści śluzowo-ropnej z otworu w skórze – stałe bądź okresowe. Dolegliwościom tym towarzyszy uczucie przykrej wilgoci w okolicy krocza oraz uporczywy świąd. Po samoistnym zamknięciu zewnętrznego ujścia przetoki może dojść do zaostrzenia stanu zapalnego, co potęguje dolegliwości bólowe.

W rozpoznaniu bardzo ważny jest dokładnie zebrany wywiad z pacjentem – dolegliwość ta przeważnie występuje po przebyciu ropnia okołoodbytniczego, który został nacięty lub samoistnie się przebił.

W badaniu fizykalnym lekarz odnajduje ujście przetoki oraz wyczuwa zgrubienie, które odpowiada jej przebiegowi. Bardzo ważne jest badanie per rectum (przez odbyt), które pozwala wyczuć kanał przetoki oraz jej ujście wewnętrzne.

Aby potwierdzić rozpoznanie, przez ujście zewnętrzne przetoki wstrzykuje się wodę utlenioną lub błękit metylenowy – ułatwia to znalezienie ujścia wewnętrznego w czasie anoskopii. Jest to badanie, w czasie którego za pomocą wziernika ogląda się kanał odbytu oraz bańkę odbytnicy, do głębokości około 10 cm. Badanie to nie wymaga od pacjenta specjalnego przygotowania. Pomocne jest również wykonanie rezonansu magnetycznego, natomiast tomografia komputerowa ma niewielkie znaczenie w diagnostyce tego typu przetok.

W rozpoznaniu przetoki okołoodbytniczej wykonuje się również przezodbytnicze badanie ultrasonograficzne (EAUS, TRUS). Jest ono pomocne w ocenie położenia zmian, a w szczególności w diagnostyce przetok złożonych.

Leczenie przetoki okołoodbytniczej

Leczenie tego typu schorzenia jest przeważnie chirurgiczne. Do najczęstszych sposobów należą:

  • fistulotomia – rozcięcie kanału przetoki,
  • fistulektomia – wycięcie przetoki okołoodbytniczej,
  • wstrzykiwanie kleju tkankowego do kanału przetoki,
  • powolne przecinanie mięśnia zwieracza zewnętrznego odbytu za pomocą specjalnej nitki lub gumki, którą przeprowadza się przez kanał przetoki i stopniowo zaciska.

Wybór metody zależy od rodzaju przetoki, jej umiejscowienia w stosunku do zwieracza zewnętrznego odbytu, a także doświadczenia lekarza.

Ryzyko nawrotu po leczeniu chirurgicznym wynosi ponad 50%, a wstrzykiwanie kleju tkankowego umożliwia zamknięcie około 15–30% przetok. U części pacjentów po leczeniu chirurgicznym może dojść do powikłania, jakim jest nietrzymanie stolca.

Jak dbać o okolicę odbytu?

Zarówno przy występowaniu przetok okołoodbytniczych, jak i w profilaktyce schorzeń tego regionu bardzo ważna jest prawidłowa pielęgnacja okolicy odbytu. Odpowiednia dieta bogata w błonnik oraz wypijanie co najmniej 2 litrów płynów dziennie chroni przed występowaniem zaparć.

Noszenie bawełnianej bielizny, która przepuszcza powietrze i umożliwia wchłanianie potu, zapobiega zaczerwienieniom i podrażnieniom okolicy odbytu. Wskazane jest codzienne mycie ciepłą wodą oraz zapewnienie prawidłowego natłuszczenia i wilgotności odbytu poprzez stosowanie odpowiednich do tego celu kremów i maści. Ważne jest, aby były one bezzapachowe, nie zawierały środków drażniących i barwników.

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.12.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Problemy z wypróżnianiem – przyczyny i sposoby na kłopoty z wypróżnieniem

Mówiąc o problemach z wypróżnianiem, przeważnie mamy na myśli zaparcia. Jest to problem bardzo powszechny, ...

Ropień okołoodbytniczy

Ropień okołoodbytniczy, czyli zgromadzenie się ropy w okolicy odbytu, stanowi istotny problem leczniczy. Jest to ...

Krwawienia z odbytu podczas wypróżniania – co może znaczyć?

Świeża krew na papierze toaletowym powinna być powodem do zmartwień i skłonić pacjenta do wizyty ...

Wodobrzusze – puchlina brzuszna, płyn w otrzewnej – objawy i leczenie

Zazwyczaj pierwszym objawem wodobrzusza (łac. ascites) obserwowanym przez pacjentów są za ciasne ubrania opinające brzuch, ...

Polipy żołądka – przyczyny, objawy, leczenie

Polipy żołądka powstają wskutek uwypuklenia się błony śluzowej do światła żołądka. Zwykle nie wywołują charakterystycznych ...

Przetoka jelitowa – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Przetoka jelitowa to inaczej kanał łączący dwie pętle jelitowe jelita cienkiego lub grubego. Może powstawać ...

Ropień odbytu – przyczyny, objawy i leczenie ropni w okolicy odbytu

Ropień odbytu to wstydliwe i nadzwyczaj przykre schorzenie, które może dotyczyć osób w każdym wieku. ...

Wrzód odbytu – jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Wrzód odbytu może występować pod postacią przetoki lub wrzodu samotnego czy nawracającego. Najczęściej jednak manifestuje ...

Przetoka odbytu

Uczucie dyskomfortu, bólu i świądu odbytu wraz z wypływem wydzieliny na skórę wokół odbytu mogą ...

Diagnostyka WZW

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW, łac. Hepatitis) jest wywoływane przez różne wirusy, określane literami od A ...

Choroby jelit

Choroby jelit obejmują dużą grupę schorzeń, które jako jedne z najczęstszych powodują nieprzyjemne dla pacjenta ...

Kokcygodynia

Kokcygodynia (ang. coccydynia, coccygodynia) to zespół bólowy kości guzicznej. Jest schorzeniem charakteryzującym się występowaniem przewlekłego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon