Niealkoholowe stłuszczenie wątroby

Brak zdjęcia

13 stycznia 2015

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) to schorzenie, w którym w komórkach wątroby kumuluje się nadmierna ilość tłuszczu. Jak sama nazwa wskazuje, choroba ta dotyczy osób nienadużywających alkoholu. Szacuje się, że niealkoholowe stłuszczenie wątroby dotyczy około 1/3 ludności świata. Odsetek występowania stłuszczenia wątroby jest szczególnie wysoki u osób otyłych – aż 57–74% spośród nich cierpi na tę chorobę.

Czym jest niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby?

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (ang. nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD) to pojęcie obejmujące szerokie spektrum chorób spowodowanych nadmiernym gromadzeniem się tłuszczu w wątrobie:

  • proste stłuszczenie wątroby – najczęstsza z postaci NAFLD, często nieuświadamiana przez pacjentów ze względu na brak objawów klinicznych; obecność tłuszczu w komórkach wątroby (hepatocytach) to nieprawidłowość, ale niekoniecznie musi przerodzić się w groźniejsze komplikacje;
  • niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (ang. nonalcoholic steatohepatitis, NASH) – rozwija się na podłożu prostego stłuszczenia, kiedy nadmierna ilość tłuszczu wywołuje odczyn zapalny; naciek zapalny zaburza prawidłowe funkcjonowanie narządu oraz zapoczątkowuje powstawanie blizn w wątrobie, ma bardziej gwałtowny przebieg i aż 25% chorych rozwija w późniejszym okresie marskość wątroby;
  • powikłania NASH: włóknienie, marskość i rak wątrobowokomórkowy (ang. hepatocellular carcinoma, HCC) – ciągły odczyn zapalny i powstawanie blizn prowadzi w końcowym stadium choroby do marskości, czyli niewydolności wątroby; na podłożu marskiej wątroby w 25% dochodzi do rozwoju raka wątrobowokomórkowego.

Jakie są przyczyny niealkoholowego stłuszczenia wątroby?

Mechanizm rozwoju niealkoholowego stłuszczenia wątroby wiąże się najbardziej z opornością tkanek obwodowych na insulinę (insulinoopornością) oraz zaburzeniami lipidowymi, szczególnie podwyższonym stężeniem trójglicerydów. Nadmierna ilość glukozy oraz wolnych kwasów tłuszczowych we krwi, spowodowana oporem na działanie insuliny, prowadzi do stresu oksydacyjnego m.in. w wątrobie i gromadzenia tam nieprawidłowych ilości tłuszczu.

NAFLD rozwija się również poprzez stres w obrębie siateczki śródplazmatycznej (miejsca w komórkach człowieka, odpowiedzialnego za produkcję, składanie i transport białek), działalność wolnych rodników tlenu i azotu w mitochondriach (organellach komórkowych odpowiedzialnych za tlenowe oddychania komórkowe), rozwój stanu zapalnego, nieprawidłową ilość adipokin (tzw. „hormonów tkanki tłuszczowej”) oraz zwiększenie przepuszczalności nabłonka jelitowego dla toksyn i drobnoustrojów, co szczególnie często obserwuje się w otyłości.

Patrząc na mechanizm powstawania NAFLD można wyodrębnić grupy chorób, które stanowią istotne czynniki ryzyka rozwoju stłuszczenia wątroby. Najczęstszą przyczyną NAFLD jest tzw. zespół metaboliczny. Zespół metaboliczny definiuje się jako otyłość brzuszną (obwód talii u mężczyzn ≥ 94 cm lub ≥ 80 cm u kobiet) oraz co najmniej dwa z poniższych kryteriów:

  • poziom trójglicerydów we krwi ≥ 150 mg/dL lub leczenie tego zaburzenia lipidowego;
  • obniżony poziom cholesterolu HDL, u mężczyzn < 40 mg/dL, u kobiet < 50 mg/dL lub leczenie tego zaburzenia lipidowego;
  • skurczowe ciśnienie tętnicze ≥ 130 mmHg lub rozkurczowe ciśnienie tętnicze ≥ 85 mmHg lub leczenie nadciśnienia tętniczego;
  • nieprawidłowa glikemia na czczo (≥ 100 mg/dL) lub leczenie cukrzycy typu 2.

Stłuszczenie wątroby a dieta i otyłość

Oprócz zespołu metabolicznego wyróżniamy wiele zaburzeń przemiany materii oraz czynniki żywieniowe odpowiedzialne za NAFLD: cukrzycę typu 2, izolowany, podwyższony cholesterol całkowity lub trójglicerydy we krwi, otyłość i towarzyszące jej bezdechy senne, zespół policystycznych jajników (ze względu na insulinooporność). Do innych czynników ryzyka rozwoju NAFLD zalicza się:

  • zaburzenia hormonalne – niedoczynność tarczycy lub niedoczynność przysadki mózgowej;
  • całkowite żywienie pozajelitowe;
  • specyficzne zaburzenia przemiany lipidów (tłuszczy) – brak lub obniżone stężenie β-lipoproteiny, chorobę Andersen, zespoły uogólnionej lipodystrofii, zespół Webera i Christiana;
  • znaczny spadek masy ciała, spowodowany m.in. operacjami w obrębie układu pokarmowego (zespolenia omijające jelita cienkiego lub żołądka, wycięcie znacznej części jelita) lub długotrwałym głodzeniem i niedożywieniem białkowym;
  • substancje toksyczne – tetrachlorek węgla, chlorowane węglowodory, fosfor, sole baru, dwusiarczek węgla;
  • leki – niektóre antybiotyki (puromycyna, bleomycyna, tetracyklina), wysokie dawki witaminy A, tamoksyfen, warfaryna, walproinian sodu, salicylany, metotreksat, terapia antyretrowirusowa, glikokortykosteroidy, amiodaron, cytostatyki (np. L-asparaginaza), diltiazem.

Stłuszczenie wątroby – objawy i diagnostyka

NAFLD zazwyczaj nie powoduje dolegliwości. Czasami chory może odczuwać zmęczenie, złe samopoczucie, osłabienie, pobolewanie w prawym nadbrzuszu. Może wystąpić spadek masy ciała. Badając, lekarz może wyczuć powiększoną wątrobę lub śledzionę i w zaawansowanych przypadkach zaobserwować cechy nadciśnienia wrotnego (np. wodobrzusze, poszerzone żyły krążenia obocznego na skórze brzucha).

Podczas diagnostyki w kierunku NAFLD lekarz może zlecić badania laboratoryjne, obrazowe oraz histologiczne wycinka wątroby. Badania laboratoryjne obejmują badania dotyczące oceny funkcji wątroby (np. oznaczenie enzymów ALT i AST, czasu protrombinowego oraz stężenia albumin we krwi), zastoju żółci (oznaczenie GGTP i bilirubiny) oraz zaburzeń towarzyszących, które mogły przyczynić się do rozwoju NAFLD (oznaczenie glikemii oraz lipidów we krwi).

Z badań obrazowych może zostać wykonane USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny brzucha. Badania obrazowe ujawniają wzmożoną echogeniczność (jasność) wątroby. Biopsja wątroby wykonywana jest jedynie wtedy, gdy istnieje podejrzenie choroby poważniejszej niż proste stłuszczenie wątroby. Jest to biopsja przezskórna, pod kontrolą USG lub tomografii komputerowej.

Dieta i styl życia a nielakoholowe stłuszczenie wątroby

Mimo powszechności występowania choroby, leczenie niealkoholowego stłuszczenia wątroby wciąż jest trudne i wymaga wiele zaangażowania ze strony pacjenta. Podstawą leczenia jest modyfikacja stylu życia – wprowadzenie zdrowej diety i regularnego wysiłku fizycznego. Utrata masy ciała szczególnie pozytywnie wpływa na poprawę stanu zdrowia pacjentów z zespołem metabolicznym.

Zalecana jest dieta bogata w warzywa, produkty pełnoziarniste, owoce. Wysiłek fizyczny powinien być obecny każdego dnia, po około 30–40 minut. Zaleca się szczególnie spacery, np. nordic walking lub spacery z psem, o dystansie około 5 km. Przed rozpoczęciem intensywnych ćwiczeń należy skonsultować się z lekarzem, aby ocenił możliwości organizmu do podjęcia wysiłku.

Również przed rozpoczęciem diety bardzo pomocna będzie konsultacja z dietetykiem oraz lekarzem, w celu ustalenia listy produktów, które pozytywnie wpłyną na poprawę masy ciała oraz obliczenia ilości kalorii, które należy codziennie spożywać. Aby uniknąć dodatkowego pogorszenia stanu wątroby przez zakażenie wirusem wirusowego zapalenia wątroby typu A i B, lekarz może zalecić szczepienia przeciwko tym wirusom. Póki co nie opracowano szczepionki przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C.

Jak leczyć nielakoholowe stłuszczenie wątroby?

Jeżeli chodzi o leki, w USA lekiem I rzutu w leczeniu NAFLD (potwierdzonego biopsją) u osób z cukrzycą typu 2 jest pioglitazon. Lek ten zmniejsza insulinooporność oraz wpływa pozytywnie na redystrybucję tkanki tłuszczowej (zmniejsza najgroźniejszą otyłość brzuszną). W Polsce pioglitazon jest lekiem przeciwcukrzycowym, stosowanym w cukrzycy typu 2 wtedy, kiedy leczenie metforminą nie odnosi skutku. Nie jest to lek refundowany, opakowanie kosztuje około 50 złotych.

U osób, które nie chorują na cukrzycę typu 2, proponuje się leczenie za pomocą witaminy E, czyli znanego antyoksydantu. W niektórych badaniach wykazano zwiększone ryzyko zgonu oraz, u mężczyzn, zwiększone ryzyko raka prostaty po zastosowaniu wysokich dawek witaminy E. Dlatego przed rozpoczęciem stosowania tego preparatu należy przedyskutować plusy i minusy terapii ze swoim lekarzem.

Znanym lekiem zmniejszającym insulinooporność jest metformina. Jest to lek I rzutu w terapii cukrzycy typu 2. Mimo że w jednym z badań randomizowanych pacjenci stosujący metforminę uzyskiwali większe spadki aktywności enzymów wątrobowych niż pacjenci leczeni dietą lub witaminą E oraz poprawę w badaniu histopatologicznym po 12 miesiącach terapii, póki co samo NAFLD (bez towarzyszącej cukrzycy) nie jest wskazaniem do stosowania metforminy.

Fibraty i statyny wspomagają leczenie dyslipidemii, która jest jedną z głównych przyczyn rozwoju NAFLD. Jednak należy pamiętać, iż jednym ze skutków ubocznych ich stosowania jest uszkodzenie wątroby, dlatego ich podawanie musi odbywać się pod ścisłą kontrolą. Innym lekiem mogącym hamować postęp NAFLD jest ezetymib, zmniejszający wchłanianie cholesterolu.

Wciąż poszukuje się nowych leków mogących powstrzymać rozwój NAFLD, która – tak jak cukrzyca typu 2 – staje się epidemią XXI wieku. Najskuteczniejszą formą uniknięcia NAFLD jest jej zapobieganie w postaci odpowiedniej diety i aktywnego stylu życia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 06.02.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Stłuszczenie wątroby – leczenie i dieta

Stłuszczenie wątroby to stan, który charakteryzuje się gromadzeniem tłuszczu w komórkach wątroby. Leczenie stłuszczenia wątroby ...

Przyczyny stłuszczenia i uszkodzenia wątroby

Do uszkodzenia wątroby może dojść na skutek nadużywania alkoholu, stosowania leków, działania wirusów. Niewłaściwa dieta ...

Co szkodzi wątrobie? Czego unikać w chorobach wątroby?

Wątroba to narząd, który w organizmie człowieka pełni szereg ważnych funkcji. Istnieje wiele jednostek chorobowych, ...

Dieta na trójglicerydy – dieta na podwyższone triglicerydy

Trójglicerydy to połączenia kwasów tłuszczowych i glicerolu. Dla ograniczenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych istotne znaczenia ma ...

Jak wspomagać wątrobę?

Istnieje wiele substancji, które w różnym stopniu wykazują szkodliwy wpływ na komórki wątroby. Do substancji ...

Czy i w jaki sposób alkohol uszkadza wątrobę?

Jedną z najważniejszych funkcji wątroby jest metabolizowanie pokarmu, z którego pozyskiwana jest energia. Ponadto narząd ...

Jakie są objawy stłuszczenia wątroby?

Wyróżnia się niealkoholowe i alkoholowe stłuszczenie wątroby. Przyczyny pierwszego stanowią: dieta bogata w tłuszcze, nadwaga, ...

Czy nadwaga może być przyczyną chorób wątroby?

Problemy z wątrobą kojarzone są najczęściej z nadużywaniem alkoholu. Jednak główną przyczynę chorób wątroby stanowi ...

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Otłuszczona wątroba – jakie leczenie i jaka dieta na otłuszczenie wątroby?

Stłuszczenie wątroby jest uznawane za pierwszy etap przewlekłego jej uszkodzenia. Najczęściej jest związane z nieprawidłową ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Wideo – Dieta w stłuszczeniu wątroby

Przyczyn stłuszczenia wątroby jest wiele. Prosty podział przyczyn schorzenia to czynniki związane z nadmiernym spożyciem ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon