Leczenie zabiegowe choroby wrzodowej

Choroba wrzodowa żołądka i / lub dwunastnicy to występowanie ubytków w błonie śluzowej, powodujących dolegliwości bólowe w nadbrzuszu, pieczenie, uczucie pełności po posiłku i odbijanie się. W skrajnych przypadkach może prowadzić do groźnych powikłań, jak przedziurawienie wrzodu czy krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Kiedy powstają wrzody?

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy występuje u około 5-10% dorosłej populacji. Bezpośrednio za powstanie wrzodów odpowiedzialne jest osłabienie błony śluzowej oraz nadmierna produkcja kwasu solnego, który ją niszczy. Śluzówkę osłabia głównie zakażenie bakterią Helicobacter pylori. Występuje ono u 92% chorych z owrzodzeniem dwunastnicy i 70-75% chorych z owrzodzeniem żołądka.

W powstawaniu wrzodów żołądka bardzo istotną rolę odgrywa przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które uszkadzają śluzówkę żołądka nie tylko bezpośrednio, ale także poprzez swoje działanie ogólne. Jednoczesne przyjmowanie glikokortykosteroidów jeszcze bardziej zwiększa ryzyko powstania wrzodów żołądka.

Objawy i diagnostyka choroby wrzodowej

Typowy jest ból zlokalizowany w nadbrzuszu, pojawiający się po jedzeniu (1-3 godziny) w przypadku wrzodów żołądka. Gdy wrzody dotyczą dwunastnicy, ból może pojawiać się na czczo. Dolegliwości mogą nasilać się wiosną i jesienią. Może wystąpić zgaga, nudności i wymioty, odbijanie się, brak apetytu, wzdęcia czy spadek masy ciała.

Podstawą diagnostyki jest gastroskopia. W czasie badania można dokładnie obejrzeć żołądek i dwunastnicę, a także pobrać wycinki do badania mikroskopowego oraz na obecność bakterii Helicobacter Pylori. Testy na obecność tych bakterii można wykonać również w sposób mniej inwazyjny – chory spożywa znacznik (mocznik znakowany izotopem węgla), a następnie mierzy się jego obecność w postaci dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu. Jest to test urazowy oddechowy. Coraz rzadziej wykonuje się zdjęcie rentgenowskie przewodu pokarmowego z podaniem kontrastu.

Powikłania choroby wrzodowej

Niegdyś powikłania choroby wrzodowej były dość częste. Obecnie, dzięki odpowiednim lekom, zdarzają się dużo rzadziej. Poważnym powikłaniem choroby wrzodowej jest krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, prowadzące do wstrząsu i niedokrwistości. Objawia się krwistymi lub fusowatymi wymiotami i / lub smolistymi stolcami.

Perforacja wrzodu to kolejne, bardzo groźne powikłanie choroby wrzodowej. Występuje silny i nagły ból brzucha, nudności i wymioty. Mięśnie brzucha są napięte (deskowaty brzuch). Rozwija się zapalenie otrzewnej.

Wrzody umiejscowione w okolicy odźwiernika przez włóknienie tkanek mogą prowadzić do jego zwężenia, co będzie się objawiać wymiotami, zaburzeniami elektrolitowymi, utratą masy ciała.

Leczenie choroby wrzodowej

Podstawą jest leczenie farmakologiczne, które w znacznym stopniu zmniejszyło odsetek operacji z powodu choroby wrzodowej. Leki obniżające produkcję kwasu solnego (inhibitory pompy protonowej) i zmniejszające jego kwaśność są bardzo skuteczne. W przypadku zakażenia Helicobacter Pylori konieczna jest antybiotykoterapia.

Dieta powinna być lekkostrawna. Należy ograniczyć tłuste i kwaśne produkty, a także spożycie kawy i palenie papierosów. Ważne jest regularne spożywanie posiłków. Istotne jest również, by unikać nadmiernego przyjmowania niektórych leków, takich jak aspiryna w dawce przeciwbólowej (aspiryna w dawce kardiologicznej jest bezpieczna dla żołądka) czy inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, również te dostępne bez recepty.

Leczenie operacyjne z powodu samej choroby jest dziś dużo rzadsze niż w przeszłości dzięki optymalnej farmakoterapii i obejmuje głównie powikłania choroby wrzodowej. Wskazaniem do leczenia jest oporność na farmakoterapię lub powikłania choroby. Wykonuje się całkowite lub częściowe wycięcie żołądka, pyloroplastykę, czyli przecięcie i zeszycie odźwiernika, by poszerzyć jego zwężone światło oraz przecięcie pni nerwów błędnych (wagotonia), by odnerwić żołądek i zahamować produkcję kwasu solnego. Wybór metody zależy od stanu pacjenta i własnych doświadczeń zespołu leczącego.

Leczenie przedziurawienia wrzodu

Najczęściej stwierdza się przedziurawienie wrzodu dwunastnicy (10-krotnie częściej niż wrzodu żołądka). Treść żołądkowa o kwaśnym pH przedostaje się do jamy otrzewnej i drażni zakończenia nerwowe, co powoduje bardzo gwałtowny ból. Na samym początku dzięki kwasowości treści jest to tylko chemiczne zapalenie otrzewnej, jednak po kilkunastu godzinach z jelit przedostają się bakterie i następuje zakażenie. Do jamy otrzewnej przedostaje się również powietrze z przewodu pokarmowego, co jest wykorzystywane w diagnostyce – w zdjęciu przeglądowym jamy brzusznej widać gaz pod kopułami przepony. Ściana żołądka jest grubsza niż dwunastnicy, dlatego rzadziej dochodzi do perforacji wrzodu, a częściej do jego drążenia, np. do trzustki.

Leczenie perforacji wrzodu dwunastnicy jest operacyjne. Otwiera się jamę brzuszną i odnajduje perforację. Najprostszym sposobem jest zeszycie perforacji, dokładne wypłukanie jamy otrzewnej i pozostawienie drenu. Czasem konieczne jest wycięcie brzegów owrzodzenia i zeszycie perforacji w sposób, który zlikwiduje zwężenie przewodu pokarmowego w tym miejscu. W przypadku wrzodów żołądka częściej występują nawroty, dlatego optymalnym leczeniem jest wycięcie obwodowej części żołądka razem z owrzodzeniem, jednak u chorych obciążonych konieczna jest mniejsza operacja, polegająca na wycięciu brzegów owrzodzenia i zeszyciu perforacji. W przypadku wrzodów żołądka perforacja występuje dość często w przypadku owrzodzeń w przebiegu raka żołądka, co można zdiagnozować badaniem histopatologicznym pobranych podczas operacji wycinków.

Leczenie krwawienia z wrzodu

W przypadku krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego z powodu wrzodu trawiennego standardem jest podanie leków (inhibitorów pompy protonowej) w dużych dawkach. Choremu zakłada się przez nos sondę do żołądka. W przypadku znacznej utraty krwi konieczne jest jej przetaczanie, a gdy wystąpią zaburzenia krzepnięcia, również przetaczanie osocza. Niezbędne jest wykonanie gastroskopii, podczas której można nie tylko zdiagnozować owrzodzenie, ale również zatamować krwawienie. Stosuje się różne metody: ostrzykiwanie okolicy krwawiącej roztworem alkoholu lub adrenaliny w celu jego obkurczenia, koagulację termiczną czy klipsowanie krwawiącego naczynia. Krwotok, którego nie udało się zatamować podczas endoskopii, wymaga pilnego leczenia operacyjnego. W większości przypadków wykonuje się podkłucie krwawiącego naczynia, a następnie wdraża farmakoterapię. Czasem niezbędne jest jednak częściowe wycięcie żołądka.

Dzięki dobrej farmakoterapii leczenie operacyjne wrzodów żołądka i dwunastnicy nie jest już tak często niezbędne i ogranicza się raczej do leczenia powikłań choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy charakteryzuje się powstawaniem ubytków w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy. ...

Wrzody żołądka – leczenie

Podstawowym czynnikiem ryzyka choroby wrzodowej żołądka jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori. Obecnie uznaje się że ...

RTG przełyku i RTG żołądka – rentgen przewodu pokarmowego

Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego obejmuje obrazowanie przełyku, żołądka oraz dwunastnicy. Jest to ważne ...

Wrzody żołądka – przyczyny

Za chorobę wrzodową żołądka odpowiedzialna jest przede wszystkim Gram-ujemna bakteria Helicobacter pylori (znana także pod ...

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Choroba wrzodowa może ujawnić się jako nagłe, ostre owrzodzenie (na przykład w reakcji na stres) ...

Dieta przy wrzodach żołądka i dwunastnicy

Podstawowym celem leczenia choroby wrzodowej jest zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego, gdyż jego nadkwaśność determinuje pojawienie ...

Zaburzenia trawienia

Zaburzenia trawienia są jedną z najbardziej dokuczliwych, a zarazem najczęstszych dolegliwości występujących w podobnym stopniu ...

Wideo – Przyczyny choroby wrzodowej żołądka

Choroba wrzodowa żołądka jest to schorzenie charakteryzujące się powstawaniem ubytków błony śluzowej żołądka. Najczęściej jest ...

Problemy z trawieniem – przyczyny i objawy

Problemy z trawieniem (określane również mianem dyspepsji) są bardzo często występującą dolegliwością. Ocenia się, że ...

Zespół Zollingera-Ellisona

Zespół Zollingera-Ellisona jest chorobą polegającą na nadmiernym wydzielaniu gastryny, czyli substancji odpowiadającej za wydzielanie kwasu ...

Niestrawność – jak się jej pozbyć?

Niestrawność (określana także mianem dyspepsji czy, potocznie przez pacjentów, niestrawnością żołądka) to zespół objawów po ...

Test na Helicobacter pylori

Test na Helicobacter pylori polega na przeprowadzeniu badania kału lub próbki krwi w celu wykrycia ...

Komentarze (0)