Jakie są objawy zapalenia otrzewnej?

Zapalenie otrzewnej to stan zagrażający życiu. W wyniku toczącego się stanu zapalnego w obrębie jamy brzusznej dochodzi do rozwoju szeregu charakterystycznych objawów, z których charakterystyczny jest tak zwany „deskowaty brzuch” – twardy, napięty, bolesny. To ostry stan chirurgiczny. Niezbędne jest szybkie i profesjonalne wdrożenia postępowania leczniczego. Chory jest niezwłocznie przyjmowany do szpitala.

Co to jest otrzewna?

Otrzewna to cienka błona surowicza zbudowana z tkanki łącznej włóknistej, wysłanej nabłonkiem, pokrywającą narządy jamy brzusznej (część trzewna), oraz od wewnątrz ścianę jamy brzusznej (część ścienna). U mężczyzn szczelnie pokrywa narządy, natomiast u kobiet posiada połączenie z przestrzenią zewnętrzną przez ujścia jajowodów. Ze względu na pokrycie narządów otrzewną, można wyróżnić ich położenie wewnątrzotrzewnowe i zewnątrzotrzewnowe. Podział ten ma znaczenia dla powstania i szerzenia się zapaleń otrzewnej. Krezka okrężnicy dzieli jamę otrzewną na dwa piętra.

Unerwienie otrzewnej ściennej jest bardzo obfite, co umożliwia bardzo dokładne wskazanie lokalizacji bólu, część trzewna jest unerwiona przez układ wegetatywny co nie daje możliwości konkretnego wskazania bólu. Objawy zapalenia otrzewnej są dość charakterystyczne, dla doświadczonego lekarza, rozpoznanie takie nie stanowi problemu.

Otrzewna jest błoną bardzo aktywną fizjologicznie. Charakteryzuje się dużą odpornością na zakażania, w przypadku działania niektórych czynników, może dojść do jej zakażenia i zapalenia.

Rodzaje zapalenia otrzewnej

Lekarze, ze względu na przyczynę dokonują podziału zapaleń otrzewnej na:

  • ostre zapalenie otrzewnej,
  • przewlekłe zapalenie otrzewnej,

Ze względu na zajęty obszar możemy wyróżnić:

  • ograniczone zapalenie otrzewnej,
  • rozlane zapalenie otrzewnej,

Ze względu na rodzaj wysięku zapalenie otrzewnej można określić jako:

  • surowicze,
  • włóknikowe,
  • żółciowe,
  • kałowe,
  • ropne.

Przyczyny zapalenia otrzewnej

Co może przyczynić się do zapalenia otrzewnej?

Na pierwszy plan wysuwają się schorzenia przewodu pokarmowego:

  • Przyczyną może być perforacja (przedziurawienie) ściany przewodu pokarmowego i przedostanie się treści do otrzewnej. W przewodzie pokarmowym notujemy bogatą florę bakteryjną dlatego przedostanie się do jałowej jamy otrzewnej spowoduję ostry stan zapalny – mówimy wtedy o tzw. „ostrym brzuchu”, może on powstać w skutek perforacji wrzodu żołądka, uchyłka okrężnicy. Jednym z częściej diagnozowanych przyczyn ostrego brzucha jest zapalenie wyrostka robaczkowego, ale może to być także np. pęknięcie torbieli jajnika.
  • Do zapalenia otrzewnej doprowadza również zakażenie zewnątrzpochodne, powstające w wyniku urazu przenikającego, np. w wyniku ciosu zadanego ostrym narzędziem, w wyniku operacji, i pozostawienia w otrzewnej drenów, zakażenie dróg rodnych u kobiety (zapalenie przydatków).
  • Do zakażania może dojść również poprzez przemieszczenie bakterii bez przedziurawienia narządu miąższowego np. we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego, niedokrwieniu krezki jelita.
  • Rzadziej notuje się zakażenie krwiopochodną, np. w przypadku posocznicy.

Jakie są objawy zapalenia otrzewnej?

 

Zapalenie otrzewnej może przebiegać gwałtownie, wówczas objawy zapalenia otrzewnej zaostrzają się z godziny na godzinę, a w przypadku, gdy leczenie nie zostanie podjęte, może nastąpić zgon.

Objawy każdego przypadku rozlanego zapalenia otrzewnej to:

  • znaczny wysięk płynu do jamy otrzewnej – płyn ten może być ropny albo surowiczy, może wytrącać się włóknik, może też być zabarwiony żółcią lub kałem;
  • niedrożność porażenna jelit – wzdęcia jelit, niesłyszalna perystaltyka jelit;
  • wchłanianie toksyn bakteryjnych – do ich wytworzenia dochodzi w zakażonym płynie otrzewnowym i w świetle porażonych pętli jelit.

Objawy ostrego, rozlanego zapalenia otrzewnej to:

  • silny ból brzucha;
  • obrona mięśniowa – w badaniu stwierdza się tak zwany „deskowaty brzuch” – mięśnie brzucha są bardzo napięte, lekarz nie może swobodnie uciskać brzucha;
  • objaw Blumberga – badający przykłada dłoń do powłok skórnych jamy brzucha, uciska wybrane miejsce, po czym nagłe odrywa dłoń, wywołując u chorego znaczny ból w okolicy badanej;
  • cisza w brzuchu – nie wysłuchuje się perystaltyki, następuje zatrzymanie stolca i gazów;
  • powiększenie obwodu brzucha – późny objaw – spowodowane wzdęciem jelita gazami oraz wysiękiem płynu do jamy otrzewnej;
  • wymioty i mdłości;
  • suchy język – ustanie tworzenia śliny.

Do rozpoznania zapalenia otrzewnej nie jest konieczne rozpoznanie wszystkich objawów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 02.06.2017

Oceń:
4.3


Może cię

Zapalenie przydatków – objawy, przyczyny, badania, leczenie stanu zapalnego

Zapalenie przydatków definiuje się jako stan zapalny jajnika i jajowodów. Objawy w ostrej odmianie choroby ...

Ból brzucha u dziecka

Ból brzucha u dziecka jest jednym z najczęściej zgłaszanych objawów. Wymaga on szerokiej diagnostyki różnicowej, ...

Ostry brzuch

Częste wśród lekarzy, zwłaszcza chirurgów określenie ostry brzuch odnosi się w głównej mierze do ostrych ...

Jak uniknąć grypy żołądkowej? Co na jelitówkę?

Grypa żołądkowa, określana także jako grypa jelitowa czy jelitówka, to choroba typowa dla wakacyjnych wyjazdów, ...

Ból brzucha w okolicy pępka – jakie przyczyny są możliwe?

Ból brzucha w okolicy pępka to dość częsty objaw. Przyczynami bólu brzucha w okolicy pępka ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Ból podbrzusza u kobiet – przyczyny ginekologiczne

Bóle podbrzusza to częsta dolegliwość na jaką skarżą się kobiety. Podczas stawiania diagnozy wymagana jest ...

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest jednym z najczęstszych powodów operacji brzusznych, wykonywanych na oddziałach chirurgii ...

Niedrożność jelit – przyczyny, objawy, badania, leczenie, dieta, powikłania

Wyróżnia się czynnościową i mechaniczną niedrożność jelit. W chorobie treść jelitowa nie może swobodnie przedostawać ...

Zapalenie otrzewnej

Zapalenie otrzewnej jest ciężkim stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Rozwija się w wyniku przedostania się do ...

Ból brzucha u dziecka – co oznacza?

Ból brzucha u dziecka ma bardzo wiele przyczyn. Ból może obejmować cały brzuch, być ostry, ...

Śmierdzące i cuchnące gazy – domowe sposoby na gazy w jelitach

Wzdęcia i nadmierne oddawanie gazów jelitowych to uciążliwe objawy występujące u wielu osób. Część pacjentów ...

Komentarze (0)