Esica – choroby – objawy, badania, rokowania i leczenie chorób esicy

Esica stanowi końcowy odcinek przewodu pokarmowego. Do najczęstszych schorzeń tej części jelita grubego zalicza się chorobę uchyłkową, nowotwory łagodne i złośliwe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Objawy zależne są od występujących dolegliwości, do których należą: uporczywe zaparcia, spadek wagi czy puste odbijanie. Wśród badań najważniejsze stanowi endoskopia. Jak wygląda leczenie i rokowanie w przypadku chorób esicy?

Esica – co to jest?

Esica (okrężnica esowata; sigmoideum) to odcinek jelita grubego, który jest końcowym fragmentem przewodu pokarmowego przed odbytnicą.

Przebiega ona naturalnie nad lewym talerzem biodrowym, zawieszona jest na długiej krezce jelita grubego i wyścielona nabłonkiem jelitowym ze znaczną ilością komórek śluzowych. Zagięcie esicy przypomina kształtem literę „S” i jest unaczynione przez żyły i tętnice krezkowe dolne.

Do częstych chorób tego odcinka jelita zaliczamy: chorobę uchyłkową, nowotwory łagodne i złośliwe, schorzenia zapalne nieswoiste – wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Zwężenie esicy spowodowane jest np. przez kamienie kałowe, guzy, obrzęk śluzówki w chorobach zapalnych.

Choroby esicy – jakie są objawy?

Do spotykanych w praktyce klinicznej chorób esicy zalicza się: uchyłki esicy, zapalenie uchyłków esicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, chorobę Leśniowskiego-Crohna, nowotwór esicy (guz łagodny i złośliwy) – raka jelita grubego, polipy esicy (hiperplastyczne, kosmkowe i adenomatyczne).

Choroby okrężnicy esowatej przebiegają często z dolegliwościami bólowymi w jamie brzusznej zlokalizowanymi nad lewym talerzem biodrowym i występują częściej wraz z wiekiem. Do spotykanych objawów patologii esicy zalicza się zaburzenia rytmu wypróżnień i spadek wagi ciała.

Chorzy skarżą się na uporczywe zaparcia, wzdęcia, puste odbijanie, okresowe biegunki lub oddawanie stolca porcjami. Jeżeli rozwija się guz esicy, może z czasem dojść do zwężenia światła jelita grubego, co powoduje problemy z wypróżnianiem.

Nadmierna produkcja śluzu przez guzy tej okolicy może powodować również utratę białka i następcze obrzęki lub schudnięcie, jak również zaburzenia elektrolitowe – hipokaliemię (niedobór potasu w surowicy krwi).

Zapalenie esicy może powodować zaburzenia ukrwienia śluzówki – przekrwienie i łatwość pękania naczyń krwionośnych, co objawia się krwawieniami z przewodu pokarmowego. To częsta przypadłość – zwłaszcza u chorych przyjmujących leki przeciwkrzepliwe.

Uchyłki esicy to dość powszechne schorzenie, które wiąże się z osłabieniem tkanki łącznej w ścianie jelita, spotykane częściej u osób starszych.

Uchyłki esicy (uchyłkowatość esicy)

Istotą choroby uchyłkowej jelita grubego jest tworzenie się drobnych uwypukleń na zewnętrznej ścianie jelita. Jest to spowodowane upośledzeniem elastyczności kolagenu w ścianie jelita. Zapalenie uchyłków polega na zaleganiu mas kałowych w uchyłkach oraz zapaleniu błony śluzowej uchyłka. Są to niewielkie twory, kształtem przypominające woreczek. W nim gromadzić się mogą masy kłowe, a tym samym bakterie, prowadząc do powstania stanu zapalnego. Uchyłki esicy występują pojedynczo lub w grupach. Częstość występowania uchyłków wzrasta wraz z wiekiem, tak jak w przypadku większości chorób jelit (zwłaszcza po 50, 60. roku życia).

Większość przypadków nie daje jakichkolwiek objawów, a pacjenci o swojej chorobie dowiadują się przypadkowo w czasie kolonoskopii. Warto wspominieć, że diagnozę można postawić także po wykonaniu USG jamy brzusznej lub tomografii. Objawem choroby może być ból brzucha, wzdęcia, problemy z wypróznieniem (zarówno zaparcia jak i biegunka). Częściej zdarzają się jednak przypadki zatrzymania stolca).

Przyczyną powstawania tych zmian jest brak aktywności fizycznej, ale także dieta uboga w błonnik, która jest przyczyną zalegania mas kałowych i zaparć. Częściej chorują osoby otyłe. Jeżeli zapalenie uchyłków jest niepowikłane, leczy się je przy pomocy antybiotyku.

W skrajnym przypadku dochodzi do ostrego zapalenia uchyłków esicy i perforacji (przedziurawienia ściany jelita, a następnie do zapalenie otrzewnej, co jest bezpośrednim zagrożeniem życia i wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Pojawiają się wówczas objawy tzw. ostrego brzucha – bolesność przy dotyku i ucisku (po oderwaniu ręki od powłok brzusznych), leukocytoza, gorączka, silny ból brzucha po lewej, prawej stronie lub rozlany. Oprócz perforacji, pojawiają się także inne powikłania uchyłków jelita grubego – ropień, przetoka, niedrożność.

Polipy esicy

Polipy to jedna z najczęściej diagnozowanych chorób jelita grubego. Ich wykrycie nie jest równoznaczne z tym, że jest to rak, choć twierdzono, że polipy zapoczątkowują proces nowotworowy. Polipy to wypuklenia ponad powierzchnię ściany jelita (do jego wnętrza, dlatego zmiany widoczne są podczas kolonoskopii jako np. polipy uszypułowane). Tego typu zmiany dzielą się na nowotworowe i nienowotworowe (częstsze).

Najczęściej nie dają żadnych objawów i są wykrywane przypadkowo. Po pobraniu wycinka poddawane są badaniu histopatologicznemu. Pacjenci ze stwierdzonymi zmianami powinny zgodnie z zaleceniami lekarza, najczęściej co kilka lat, wykonywać badanie z pobraniem wycinków.

U dorosłych stwierdza się najczęściej gruczolaki esicy (zmiany bezpieczne) oraz dysplazję komórek jelitowych (zmiany nowotworowe w różnych fazach rozwoju). Na opisach badań często odnaleźć można termin – polip rzekomy. To zmiana, która powstaje w wyniku miejscowego zniszczenia błony śluzowej z oszczędzeniem jej fragmentu, który wystaje w kierunku światła jelita. Pseudopolipy rozwijają się u chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Z kolei polip młodzieńczy esicy to zmiana, która jest jedna z przyczyn krwawienia z odbytu u dzieci i młodzieży. Jest to zmiana nienowotworowa. Zazwyczaj jest to pojedynczy twór. Usunięcie polipów esicy to standardowa procedura i wykonywana z wyboru (polipektomia) kleszczykami lub pętlą.

Z kolei polipowatość rodzinna to choroba genetyczna. Oznacza wystepowanie jednocześnie nawet kilkuset polipów. Choroba rozija się już u dzieci, stawi spore ryzyko rozwoju raka jelita grubego.

Zapalenie esicy

Zapalne choroby esicy to tzw. IBD – wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Mają one charakter autoimmunologiczny i często występują u młodych pacjentów. Ich przyczyny nie są do końca poznane, a dobre efekty terapii uzyskuje się za pomocą leków immunosupresyjnych.

Rak esicy (guz esicy)

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów. Guz może być zlokalizowany na różnych odcinkach jelita, także na esicy. Nowotwory esicy są częstym problemem, zwłaszcza w starszym wieku. Łagodne zmiany to polipy, które można usunąć zabiegowo w czasie kolonoskopii. Większe polipy i guzy złośliwe (rak esicy) trzeba natomiast operować. Rokowanie zależy zawsze od stopnia rozwoju zmiany, te wcześniej wykryte przy radykalnym leczeniu (wycięciu wraz z marginesem zdrowych tkanek), dają największe szanse na wyzdrowienie.

Rak esicy latami może rozwijać się bez żadnych objawów lub też te zauważane przez pacjenta traktowane są jako zaburzenia czynności układu pokarmowego (wzdęcia, bóle brzucha i podbrzusza). Sygnałem alarmowym zawsze powinna być obecność świeżej krwi w stolcu. I ten objaw bywa ignorowany, zwłaszcza wtedy, gdy pacjent dodatkowo ma stwierdzane hemoroidy. Inne objawy raka esicy to: problemy z oddawaniem stolca, zatrzymanie gazów. Warto zwracać uwagę na częste zaparcia, które nie ustępują pomimo zmiany diety i stosowania farmakologicznych sposób na poprawę pasażu jelitowego. Pacjenci zgłaszają dyskomfort w jamie brzusznej, ogólne osłabienie. Charakterystyczne dla chorób nowotworowych może być chudnięcie bez wyraźnej przyczyny.

Choroby esicy – jakie badania jelita grubego wykonać?

Esicę można badać na wiele sposobów – przeprowadza się badania laboratoryjne, obrazujące i endoskopowe. Endoskopia przewodu pokarmowego polega na wziernikowaniu jelita poprzez kolonoskop – urządzenie o wyglądzie sondy, na końcu której znajduje się mikrokamera do filmowania światła jelita – pozwala ona znaleźć zwężenie esicy.

Zaletą tej metody jest dokładność badania i możliwość leczenia zabiegowego zmian chorobowych, np. polipektomia, czyli usuwanie pętlą uszypułowanych fragmentów jelita – polipów. Wadą jest natomiast konieczność dokładnego przygotowania się chorego – stosowanie wlewów czyszczących i środków zapobiegających gromadzeniu się gazów jelitowych. Czasem potrzebne jest znieczulenie ogólne w asyście anestezjologa.

Badanie esicy jest nieprzyjemne, a czasem uciążliwe dla chorego. Enteroskopia kapsułkowa wymaga połknięcia małej kamery, za pomocą której można bardzo dokładnie zbadać jelito. Wadą jest natomiast cena i mała dostępność – tylko w wybranych ośrodkach akademickich.

Badanie obrazujące to USG jamy brzusznej, które jest ograniczone przez gazy jelitowe i służy jedynie do przesiewu. Tomografia komputerowa może znacznie pomóc w rozpoznaniu chorób nowotworowych i choroby uchyłkowej. Badania laboratoryjne to m.in.: posiew kału i badanie kału na krew utajoną – mają one raczej pomocnicze znaczenie.

Okrężnica esowata – choroby – jak leczyć?

Jeżeli chodzi o chorobę uchyłkową, nie istnieje efektywny sposób na jej usunięcie. Należy natomiast zapobiegać zapaleniom poprzez stosowanie diety ubogoresztkowej i środków rozluźniających stolce w nawracających zaparciach.

Zapalenie jelita w chorobie uchyłkowej leczymy antybiotykiem – rifaksyminą, która działa w świetle przewodu pokarmowego i nie wchłania się do krwi. Przedziurawienie uchyłka wymaga interwencji chirurgicznej.

Leczeniu chorób esicy, takich jak zapalenie nieswoiste (np. wrzodziejące) wymaga zastosowania środków zmniejszających odporność i immunomodulujących.

Polipy jelita grubego można usunąć endoskopowo i wykonać dokładne badanie histopatologiczne. Większe guzy trzeba usunąć operacyjne i diagnozować ewentualne cechy rozsiewu nowotworowego.

Zaparcia czynnościowe z zaleganiem mas kałowych w esicy należy leczyć zachowawczo z wykorzystaniem: wlewów czyszczących, laktulozy, czopków i makrogoli.

Choroby okrężnicy esicy a rokowanie

Choroba uchyłkowa występuje częściej wśród osób starszych – do 40 proc. przypadków u pacjentów powyżej 60. roku życia. Najczęściej nie daje objawów. Zapalenie uchyłków może wikłać się niedokrwieniem fragmentu jelita i krwawieniem z przewodu pokarmowego, co skutkuje anemią wtórną.

Przedziurawienie uchyłka jest potencjalnie groźne, gdyż wiąże się z zapaleniem otrzewnej. Rokowanie może być wtedy niepomyślne i taką sytuację kliniczną należy leczyć chirurgicznie.

Polipy hiperplastyczne jelita grubego rokują pomyślnie co do wyleczenia (polipektomia), część polipów ma większy potencjał do zezłośliwienia po wielu latach i mogą być źródłem raka jelita grubego.

Aby określić rokowanie w raku jelita grubego, należy wykorzystać skalę TNM. Istnieją znaczne różnice co do przeżycia, w zależności od stopnia zaawansowania w skali TNM – w przypadku wczesnego rozpoznania 5-letnie przeżycia sięga nawet 90 proc.

W sytuacji przerzutów do wątroby rokowanie znacznie pogarsza się, a leczenie ogranicza się do paliatywnego.

Przewlekłe zapalenia esicy we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego rokują różnie i zależą od indywidualnych czynników. Są to choroby przewlekłe i leczenie systematyczne znacznie poprawia rokowanie.

Piśmiennictwo:

  • Hobson K. G., Roberts P. L., Ethiology and pathogenesis of diverticular disease. Clin. Colon Rectal Surg., 2004, 17, 3: 147–153.
  • Interna Szczeklika 2015, Medycyna Praktyczna, Kraków 2015.
  • Amersi F., Agustin M., Colorectal cancer: epidemiology, risk factors, and health services, Clin. Colon Rectal Surg., 2005, 18, 3: 133–140.
  • Bartnik W., Choroby przewodu pokarmowego – postępy 2014/2015. Med. Prakt., 2015, 6: 42–52.
Opublikowano: ; aktualizacja: 05.01.2018

Oceń:
4.1


Może cię

Krwawienia z odbytu podczas wypróżniania – co może znaczyć?

Świeża krew na papierze toaletowym powinna być powodem do zmartwień i skłonić pacjenta do wizyty ...

Zaburzenia trawienia

Zaburzenia trawienia są jedną z najbardziej dokuczliwych, a zarazem najczęstszych dolegliwości występujących w podobnym stopniu ...

Suchość jamy ustnej – jak sobie radzić z suchością w ustach?

Suchość w ustach i w gardle to najczęściej objaw odwodnienia. Sucho w ustach robi się ...

Ból w prawym podbrzuszu – jakie są przyczyny bólu z prawej strony podbrzusza?

Ból brzucha po prawej stronie może występować jako objaw niegroźnych schorzeń, ale bywa też manifestacją ...

Wideo – Wzdęcia

Wzdęciem nazywamy powiększenie obwodu brzucha spowodowane nadmiernym gromadzeniem się gazów powstałych w procesie trawienie pokarmu. ...

Jak chronić wątrobę? Jak zapobiegać chorobie i uszkodzeniu wątroby?

Ze względu na szereg ważnych funkcji, jakie spełnia wątroba, należy szczególnie zatroszczyć się o jej ...

Brak apetytu u dorosłych

Utrata apetytu może być spowodowana infekcją, stresem, niegroźnym zatruciem pokarmowym. Utrata łaknienia może być jednak ...

Hemoroidy a aktywność fizyczna – jak wysiłek wpływa na hemoroidy?

Regularnie uprawiany sport jest jednym z ważniejszych czynników zarówno w leczeniu, jak i zapobieganiu hemoroidom. ...

Zespół Lyncha (HNPCC) – objawy, rozpoznanie, leczenie

Zespół Lyncha to dziedziczny rak jelita grubego, nie związany z polipowatością (HNPCC). Przyjmuje się, że ...

Trzustka objawy – jakie są objawy chorej trzustki?

Na choroby, takie jak ostre czy przewlekłe zapalenie trzustki, są narażone osoby: nadużywające alkoholu, palące, ...

Ból brzucha w okolicy pępka – jakie przyczyny są możliwe?

Ból brzucha w okolicy pępka to dość częsty objaw. Przyczynami bólu brzucha w okolicy pępka ...

Leczenie niestrawności – domowe sposoby na niestrawność

Objawy niestrawności pojawiają się najczęściej po zjedzeniu ciężkostrawnych i tłustych posiłków. Leczenie warto rozpocząć od ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon