Diagnostyka WZW

Brak zdjęcia

20 lutego 2014

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW, łac. Hepatitis) jest wywoływane przez różne wirusy, określane literami od A do E. W Polsce najczęściej spotykany jest HBV, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby typu B. Objawy choroby nie muszą być widoczne, jednak przewlekłe WZW B prowadzi do martwicy, a także raka wątroby. Z kolei najgroźniejszy wirus HCV, wywołujący WZW typu C powoduje trwałą infekcję oraz marskość wątroby.

Czym jest wirusowe zapalenie wątroby?

Wbrew pozorom wirusowe zapalenie wątroby nie jest jedną chorobą, choć najczęściej nie precyzując rodzaju ma się na myśli wirusowe zapalenie wątroby typu B (HBV, dawniej WZWB). Poznanych do tej pory wirusów zapalenia wątroby jest jednak więcej. Określane są one literami od A do E, a różnią się przebiegiem choroby.

W diagnostyce WZW do wykrywania wirusowych zapaleń wątroby wykorzystuje się m.in. metody immunologiczne – reakcje antygenów i przeciwciał. Warto wiedzieć, że antygeny to białka produkowane przez wirusa, a przeciwciała wytwarza zakażony organizm. Obecność obu świadczy o obecności wirusa w organizmie.

Do stwierdzenia obecności wirusa w osoczu wykorzystuje się też metody badające obecność materiału genetycznego wirusów (DNA lub RNA).

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (HAV)

Czym jest WZW typu A?

WZW typu A to tzw. „choroba brudnych rąk”. Najwięcej zachorowań odnotowuje się w rejonie basenu Morza Śródziemnego, w Rosji i Europie Wschodniej, w Afryce, Ameryce Środkowej.

Wirus HAV jest szeroko rozpowszechniony ze względu na wysoką zakaźność w okresie przedobjawowym oraz bezobjawowy przebieg infekcji (u dzieci poniżej 6 roku życia sięga nawet 70%). W Polsce zdarzają się przypadki zachorowania na wirusowe zapalenie wątroby typu A, ale są rzadkie i często są to osoby, które zaraziły się podczas wycieczek w wyżej wymienione miejsca.

Od zakażenia do wystąpienia objawów mija zwykle 15 do 50 dni. Klinicznie wirusowe zapalenie wątroby typu A może objawiać się w postaci:

  • bezżółtaczkowej,
  • żółtaczkowej,
  • cholestatycznej.

Jakie badania wykonuje się by wykryć zakażenie WZW typu A?

Aby w diagnostyce WZW wykryć zakażenie wirusem HAV, wykonuje się przede wszystkim pomiar aktywności enzymów wątrobowych – zwiększenie ich aktywności świadczy o uszkodzeniu wątroby. Enzymami takimi są:

  • ALT,
  • AST,
  • ALP,
  • GGTP.

Bada się też poziom bilirubiny. Jednakże rozstrzygające znaczenie mają badania serologiczne – test na specyficzne dla wirusowego zapalenia wątroby typu A markery:

  • HAV przeciwciała IgM – ich obecność świadczy o ostrym WZW A; pojawiają się około 18–41 dni od zakażenia i można je wykrywać nawet przez okres 3–8 miesięcy; zanikają w okresie rekonwalescencji;
  • HAV przeciwciała całkowite IgG – mogą występować równocześnie z objawami choroby, występują też równolegle z IgM, ale utrzymują się do końca życia, co jest dowodem nabycia odporności.

W wątpliwych przypadkach można też wykonywać biopsję wątroby, ale nie jest to rutynowa praktyka.

Po wykryciu wirusa zwykle rozpoczyna się długotrwałe leczenie. Podczas leczenia wykonujemy monitorowanie czasu protrombinowego (PT). Jest to czas określający czas krzepnięcia osocza, w związku z tym, że czynniki krzepnięcia krwi produkowane są w wątrobie, ich brak lub niedobór (wynikający z uszkodzenia wątroby) powoduje jego wydłużenie. Gdy minie ostra faza choroby, w diagnostyce WZW co miesiąc badamy enzymy wątrobowe, aż do normalizacji wyników.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Czym jest WZW typu B?

Wirusowe zapalenie typu B jest rozpowszechnione na całym świecie. Dzieje się tak, ponieważ do zakażenia dochodzi za pośrednictwem krwi (z matki na dziecko) oraz drogą płciową. Największe ryzyko zakażenia występuje w Europie Wschodniej, Azji Południowo-Wschodniej, Afryce, Ameryce Środkowej i Południowej.

Infekcja HBV może przybierać:

  • postać ostrą, przewlekłą prowadzącą do rozwoju martwicy lub raka wątroby;
  • postać bezobjawową (zależy to od wieku, płci i stanu odporności narażonego).

Wirus zaczyna się namnażać po 3 dniach od zakażenia, a objawy pojawiają się po około 45 dniach. Choroba przebiega następująco:

  • faza początkowa: gorączka, złe samopoczucie, brak łaknienia, nudności i wymioty;
  • faza zaawansowana: żółtaczka, ciemny mocz;
  • przebieg nadostry: silne uszkodzenie wątroby objawiające się krwawieniem, śmiertelność około 1%.

Jakie badania wykonuje się by wykryć zakażenie WZW typu B?

W diagnostyce WZW do rozpoznania wirusowego zapalenia wątroby typu B wykorzystuje się metody laboratoryjne i serologiczne. Podobnie jak w wypadku HAV zwiększa się aktywność enzymu wątrobowego: ALT, ASPAT oraz pojawia się zwiększona zawartość bilirubiny w krwi. W tym przypadku również badania serologiczne są najważniejsze – pozwalają one na precyzyjną diagnozę i określenie stadium, w jakim jest choroba.

  • HBsAg – pojawiają się już w 1 miesiącu po zakażeniu i utrzymują w ostrym przebiegu, potem zanikają;
  • HBeAg – pojawia się w 2 miesiącu po zakażeniu; u osób zdrowiejących zanika po około 3–9 tygodniach – antygen e jest więc pierwszym markerem mogącym wskazywać na eliminację wirusa;
  • przeciwciała anty-HBs – pojawiają się po około 3–4 miesiącach po ustąpieniu objawów chorobowych;
  • przeciwciała anty-HBc – pojawiają się tuż przed lub w okresie wystąpienia biochemicznych oznak zapalenia wątroby (tzn. wzrostu aktywności enzymów), przeciwciała anty-HBc klasy IgM utrzymują się przez wiele lat;
  • HBsAb – marker rekonwalescencji i nabycia odporności;
  • HBV-DNA – wskaźnik aktywnej replikacji wirusa; metoda dokładniejsza niż oznaczanie HBeAg, stosowana w monitorowaniu terapii.

W przypadku WZW B nie ma wskazań do wykonywania biopsji wątroby.

Wirusowe zapalenie typu C (HCV)

Czym jest WZW typu C?

Kolejnym wirusem powodującym zapalenie wątroby jest wirus zapalenia wątroby typu C. Mimo że szacuje się, iż tylko 1,75% ludności Polski zakażonych jest wirusem, nie należy go bagatelizować, gdyż uszkadzając komórki, powoduje on marskość oraz raka wątroby.

Wirus HCV pojawia się we krwi po 1–3 tygodniach od zakażenia i utrzymuje się przez 4–6 miesięcy w ostrym przebiegu. Możliwa jest też trwała infekcja, w której wirus utrzymuje się we krwi przez wiele lat.

Do zakażenia wirusem HCV może dojść poprzez kontakt z krwią i jej pochodnymi (np. osocze), drogą płciową oraz przy porodzie (z matki na dziecko). Największe zagrożenie zakażeniem występuje u:

  • narkomanów przyjmujących narkotyki dożylnie,
  • pacjentów hemodializowanych,
  • osób często zmieniających partnerów seksualnych.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo lub przypominać łagodne zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu A. Zwykle jednak od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów mija około 2–26 tygodni (średnio 6–7 tygodni). Kolejnym etapem jest:

  • żółtaczka (u 30–40% chorych),
  • następnie przewlekłe zapalenie wątroby (u 70–80% pacjentów),
  • trwała infekcja (u 85–100% badanych).

Jakie badania wykonuje się, aby wykryć zakażenie WZW C?

W diagnostyce WZW badaniami służącymi do wykrycia HCV są:

  • przeciwciała anty-HCV – najpopularniejsza metoda wykrywania zakażenia HCV; nieprzydatna w fazie ostrej, gdyż przeciwciała pojawiają się dopiero po około 4 tygodniach;
  • antygen HCV – używane są gotowe testy, jest to test szybki i łatwy do wykonania;
  • HCV RNA – detekcja RNA wirusa znajduje zastosowanie już w fazie ostrej choroby, jednak jest najczęściej używana do sprawdzania skuteczności terapii;
  • badania laboratoryjne jak przy wirusowym zapaleniu wątroby typu A – monitorowanie czasu protrombinowego (PT);

Nie ma wskazań do wykonywania biopsji wątroby, chyba że przypadek jest wątpliwy.

Wirusowe zapalenie wątroby typu D

Wirusowe zapalenie wątroby typu D występuje tylko u osób, które wcześniej zostały zakażone wirusem zapalenia wątroby typu B. Wirus B umożliwia namnażanie się tego wirusa. Możliwe jest zarówno równoczesne zakażenie wirusem typu D i B, jak i późniejsze zakażenie HDV nosiciela HBV. HDV zakazić się można poprzez kontakt z:

  • krwią,
  • wydzieliną z pochwy,
  • nasieniem.

Zakażenie może przebiegać łagodnie lub przemienić się w postać piorunującą zapalenia wątroby lub jej ostrej niewydolności. Do diagnostyki używa się metod immunologicznych – wykorzystujących reakcję antygen + przeciwciało:

  • detekcja antygenu delta (związanego z cząsteczką wirusa);
  • detekcja przeciwciał anty-Ag delta.

Wirusowe zapalenie wątroby typu E

HEV jest to jeden z wielu wirusów, które przedostają się do naszego organizmu przez układ pokarmowy (przede wszystkim picie skażonej wody, ewentualnie bardzo rzadko przez kontakt z chorym) i tam się namnażają.

Występuje jedynie endemicznie w Południowo-Wschodniej i Środkowej Azji, dlatego jest zagrożeniem tylko dla turystów odwiedzających te tereny. Do tej pory w Polsce odnotowano kilka przypadków, a każdy kolejny chory musi być zgłoszony do powiatowej stacji SANEPID. Objawy zachorowania na HEV są bardzo podobne do zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A.

Wykrywanie WZW typu E:

  • badanie poziomu ALT w surowicy,
  • badanie na obecność przeciwciał anty-HEV w krwi.

Badania wątroby

Istnieją skuteczne szczepionki przeciwko wirusom zapalenia wątroby typu A i B, co stanowi fundament zapobiegania zachorowaniom na wirusowe zapalenia wątroby.

Dodatkowo badania takie, jak pomiar aktywności enzymów ASP, ALT, ALP oraz badanie na obecność antygenu HBs-AgHBs są bezpłatne, tak samo jak szczepionki na wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Należy pamiętać, że monitorowanie tylko i wyłącznie obecności wirusa nie jest wystarczające. Równocześnie trzeba podkreślać, iż wirusy te niszczą wątrobę, dlatego tak ważna jest kontrola jej stanu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 29.06.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Test potwierdzający HBsAg – czym jest i jak interpretować wyniki?

Test potwierdzający HBsAg (antygen powierzchniowy wirusa HBV) wykonuje się, by potwierdzić obecność antygenu HBs lub ...

Choroby wątroby

Wśród chorób wątroby dominują ostre zapalenia wątroby typu B i C. Wiele uszkodzeń wątroby jest ...

Kolczykowanie ciała (piercing)

Kolczykowanie, zwane inaczej piercingiem, w ciągu ostatnich lat zyskało na popularności. Przekłuwanie dotyczy nie tylko ...

Badanie HBV (wirus WZW typu B)

Badanie na obecność wirusa HBV wykonuje się podejrzewając wirusowe zapalenie wątroby typu B (np. na ...

Badanie HCV (wirus WZW typu C)

Badanie HCV wykonywane jest zazwyczaj, gdy zachodzi podejrzenie wirusowego zapalenia wątroby typu C. Objawy zakażenia ...

Czy wirusy mogą powodować raka? Które wirusy powodują raka?

Zakażenie niektórymi wirusami wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia nowotworu złośliwego. Powszechnie znana jest korelacja: ...

Anty HCV – badanie przeciwciał na wirusowe zapalenie wątroby typu C

Badanie przeciwciał anty HCV ma na celu potwierdzenie bądź wykluczenie zakażenia wirusem HCV, a więc ...

Wideo – Wirusowe zapalenie wątroby typu C

Wirus wywołujący zapalenie wątroby typu C przenosi się głównie przez kontakt z zakażoną krwią, nie ...

Choroby weneryczne – objawy, badania, leczenie i rodzaje

Choroby weneryczne, czyli przenoszone podczas stosunków seksualnych, obejmują coraz to większą grupę ludzi, co może ...

WZW – rodzaje wirusowych zapaleń wątroby

Zapalenia wątroby jest to grupa różnych chorób, których wspólnym mianownikiem jest stan zapalny tego narządu, ...

Wirusowe zapalenie wątroby C (WZW typu C)

Wirusowe zapalenie wątroby tupu C określane jest cichym zabójcom. Początkowo bezobjawowe, prowadzi do marskości i ...

Zapalenie wątroby

Zapalenie wątroby może rozwinąć się z wielu różnych przyczyn. Przyczyną stanu zapalnego w obrębie komórek ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon