Choroby wątroby u mężczyzn i ich objawy – powiększenie, stłuszczenie, marskość

Czy można uznać, że choroby wątroby u mężczyzn są częstsze? Wiązanie ryzyka zachorowania wyłącznie z nadużywaniem alkoholu jest pewnym uproszczeniem, które nie bierze pod uwagę innych przyczyn prowadzących do pojawienia się pierwszych objawów chorej wątroby. Panowie są bardziej narażeni na uszkodzenie narządu także ze względu na nieprawidłową dietę, nadwagę, ryzykowne zachowania seksualne i skłonność do ozdabiania ciała, co zwiększa ryzyko zarażenia WZW.

Czy i dlaczego mężczyźni chorują częściej?

Choroby wątroby u mężczyzn są częstsze, choć dokładne statystyki dla poszczególnych schorzeń bywają różne. Dlaczego tak się dzieje? Uwagę należy kierować ku potencjalnym czynnikom ryzyka. Ponowie zazwyczaj prowadzą mniej oszczędny tryb życia, rzadziej poddają się kuracjom dietetycznym i badaniom diagnostycznym. Częściej ignorują rozwijającą się nadwagę.

Rzadziej też sięgają po leki, które regenerują wątrobę. Do czynników modyfikowalnych, których eliminacja mogłaby poprawić kondycję komórek wątrobowych, należy zaliczyć nie tylko alkohol, ale także przygodne kontakty seksualne bez zabezpieczenia, piercing, pokrywanie ciała tatuażem. Ważnym czynnikiem prognostycznym jest dieta. Bogata w tłuszcze zwierzęce, mięso, sosy, potrawy smażone obciąża hepatocyty.

W przypadku jednego z najczęściej diagnozowanych schorzeń – niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby – czynnikiem ryzyka jest sama płeć męska. Nie wiadomo do końca skąd bierze się taka zależność. Lekarze podejrzewają, że liczba zachorowań u panów jest większa z powodu męskich hormonów płciowych – androgenów. Zaobserwowano, że hormony te mogą mieć destrukcyjny wpływ na wątrobę. O podobne działanie podejrzewany jest kortyzol i serotonina.

Marskość i stłuszczenie – schorzenia najczęściej funkcjonujące w świadomości pacjentów – również mogą się rozwijać wskutek oddziaływania wirusów hepatotropowych (WZW), ale także przez toksyczne uszkodzenie wątroby wywoływane przez leki (tak się może dziać chociażby przy nadużywaniu paracetamolu – dostępnego bez recepty środka przeciwbólowego i przeciwgorączkowego).

Diagnozowane są także schorzenia, takie jak:

  • alkoholowe stłuszczenie wątroby,
  • wirusowe zapalenie wątroby (WZW); ze względu na możliwe następstwa szczególnie groźne są WZW typu B i WZW typu C,
  • rak wątroby (mogą rozwijać się guzy pierwotne, wywodzące się z komórek tego narządu, ale istnieje także ryzyko przerzutów nowotworowych z innych narządów, np. płuc),
  • choroba Wilsona i hemochromatoza.

Jakie są objawy chorób wątroby u mężczyzn?

Najczęstszym objawem, który pacjenci kojarzą z chorą wątrobą, jest pojawiający się ból z prawej strony brzucha i pod żebrami. Często opisywany jest jako kłujący, promieniujący w kierunku żołądka. Często występuje po posiłku i po alkoholu. Wtedy objawy bólowe mogą pochodzić także od pęcherzyka i przewodów żółciowych.

Nadużywany przez pacjentów termin ból wątroby nie jest określeniem precyzyjnym. Tego typu dolegliwość, ze względu na sposób unerwienia narządu, nie jest możliwa. Bolą tkanki, które go otaczają, a które zostają poddane uciskowi, kiedy wątroba jest powiększona.

Z problemami z wątrobą kojarzone są także wszelkie kłopoty trawienne i tak zwane dolegliwości dyspeptyczne. Na pierwszy plan wysuwają się trudności z przyswajaniem tłuszczów, odbijanie, gazy, uczucie pełności w jamie brzusznej. Zauważany jest brak apetytu i niechęć do konkretnych potraw, zwłaszcza ciężkostrawnych i tłustych.

Innym objawem, równie często przypisywanym chorej wątrobie, jest żółtaczka. Ta występuje jednak u pacjentów przewlekle chorych, w stanach ostrych i chorobach dróg żółciowych.

Podobnie jest z powiększeniem obwodu brzucha spowodowanym wodobrzuszem. Objawy mogą być widoczne także na skórze twarzy i całego ciała. Tworzą się wówczas plamy, przebarwienia i tzw. pajączki naczyniowe. Pacjenci skarżą się na łatwe powstawanie siniaków.

Do monitorowania funkcji narządu służy szereg badań obrazowych. W czasie diagnostyki bardzo istotne są również ewentualne odchylenia w badaniach laboratoryjnych. Jako pierwsze zazwyczaj lekarz zleca badania krwi. Najważniejsze z nich to próby wątrobowe, czyli enzymy wątrobowe, oraz inne wskaźniki biochemiczne. Zazwyczaj podwyższony jest AspAt i AlAt oraz GGTP. Uszkodzenie wątroby można podejrzewać także przy nieprawidłowych wynikach parametrów, takich jak: mocznik, fosfataza zasadowa, bilirubina, amoniak.

Męska wątroba a alkohol

Polska jest w europejskiej czołówce spożycia alkoholu na jednego mieszkańca. Jego nadużywanie jest ściśle związane z występowaniem chorób wątroby. Alkoholowe stłuszczenie i niewydolność w ostateczności prowadzi do marskości i raka.

Wątroba jest narządem, który metabolizuje etanol. Tempo jego usuwania z organizmu jest zależne osobniczo. Okazuje się, że w największym stopniu decyduje o tym nie masa ciała czy rodzaj zjedzonego wcześniej posiłku, ale zależna od genów ilość enzymów rozkładających alkohol.

Warto wspomnieć, że choć choroby wątroby są częstsze u mężczyzn, uszkodzenie komórek szybciej następuje u pań. Jaskrawym przypadkiem jest właśnie opisywany wpływ alkoholu. Takie zjawisko tłumaczone jest tym, że u kobiet enzymy metabolizujące etanol występują w mniejszych stężeniach niż u mężczyzn.

Jaka dawka jest szkodliwa? Czy picie piwa jest gorsze niż czystej wódki? Mówiąc o szkodliwości napojów wysokoprocentowych, warto przybliżyć pojęcie hepatotoksycznej dawki alkoholu, która dla kobiet wynosi od 20 do 40 gramów na dobę (zależnie od masy ciała), a dla mężczyzn odpowiednio 60 do 80 gramów.

Przekładając te liczby na napoje alkoholowe, 20 gramów to jedno półlitrowe piwo, kieliszek wina lub nieco więcej niż 50 ml czystej wódki. Najgorsze dla zdrowia są wszystkie alkohole przetwarzane, sztucznie barwione i smakowe. Zaobserwowano jednak, że problem stłuszczenia dotyczy panów spożywających większe ilości piwa i wspomnianych już kolorowych drinków.

Problemem jest nie tylko picie w dużych ilościach, ale i jego regularność. Dostarczana codziennie odpowiednio duża dawka alkoholu powoduje początkowo niezauważalne dla pacjenta stłuszczenie, następnie rozwija się stan zapalny, a na końcu nieodwracalne uszkodzenie hepatocytów, czyli marskość.

Alkoholowa choroba wątroby występuje częściej u osób, które są predysponowane genetycznie, chorowały na WZW, są wyniszczone i stosują obciążającą dla układu pokarmowego dietę.

Chora wątroba a nadwaga i otyłość

Wraz z wiekiem zwiększa się u mężczyzn ryzyko nadwagi i otyłości. Niebezpieczna dla zdrowia jest zwłaszcza ta typu brzusznego, określana także jako wisceralna. Panowie ze zbędnymi kilogramami zazwyczaj narażeni są na wystąpienie dodatkowych chorób, w tym także niealkoholowego stłuszczenia wątroby.

Nadwaga i otyłość zasadniczo traktowane są już jako epidemia. Problemy te częściej dotyczą mężczyzn: według danych GUS, w 2014 roku nadwagę miało 44 proc. mężczyzn (kobiet 30 proc.), z kolei otyłość występowała u ponad 18 proc. panów (wśród polskich kobiet otyłych jest prawie 16 proc.).

Nadmierna masa ciała częściej jest więc męskim problemem i, biorąc pod uwagę to, że stanowi ona czynnik ryzyka niealkoholowego stłuszczenia wątroby – należy uznać ją za kolejny czynnik wyjaśniający, dlaczego choroby wątroby wśród panów spotykane są częściej.

Stłuszczenie w wielu pacjentach nie wzbudza lęku, ale już inna choroba – rak – zdecydowanie tak. Okazuje się, że nadwaga i otyłość może zwiększać ryzyko nowotworu wątroby.

Przedstawione powiązanie stanowiło istotę wielu badań naukowych. Jednym z ciekawszych jest to, które przeprowadzili szwedzcy naukowcy. Uczonym udało się zauważyć, iż u mężczyzn, którzy w młodości byli otyli, ryzyko wystąpienia chorób wątroby (w tym również raka tego narządu) – w porównaniu do osób, które nie zmagały się z nadmiarem kilogramów w młodych latach życia – było nawet 50-krotnie większe.

Ozdabianie ciała a choroby wątroby u mężczyzn

Do marskości i raka wątroby coraz częściej prowadzą zakażenia wywołane wirusami hepatotropowymi. W Polsce najczęściej diagnozowane są trzy typy wirusowego zapalenia wątroby (WZW) – typu A, B i C.

Pierwszy z nich – A – odpowiada za tzw. żółtaczkę pokarmową, czyli chorobę brudnych rąk. WZW typu B i C można zarazić się w przypadku przerwania ciągłości powłok skórnych, a więc w czasie zabiegu chirurgicznego, u dentysty, ale także w gabinecie kosmetycznym i w czasie wykonywania tatuażu.

W przypadku jednostek służby zdrowia odpowiednie warunki sanitarne sprawiają, że liczba zachorowań nie jest duża. Jednak poddanie się zabiegowi kolczykowania w niesprawdzonym gabinecie może już skutkować zakażeniem wirusem B i C. Na pierwszy z nich część osób jest zaszczepiona. Na typ C nie wynaleziono dotąd szczepionki, a choroba latami rozwija się bezobjawowo. W wielu przypadkach kończy się rozwojem nowotworu złośliwego.

Chociaż tatuaże robią sobie zarówno panie, jak i panowie, to jednak właśnie mężczyźni częściej decydują się na umieszczenie na swojej skórze obszernych wzorów, wymagających kilku wizyt u tatuażysty, co zwiększa ryzyko transmisji wirusa. Zachowanie sterylnych warunków i stosowanie jednorazowego sprzętu jest warunkiem koniecznym, by uniknąć zachorowania.

Choroby wątroby a seks

Ryzyko transmisji wszystkich typów wirusa wzrasta także w czasie stosunku bez zabezpieczenia, zwłaszcza podczas seksu analnego, choć ryzyko istnieje także w czasie miłości francuskiej. Prawdopodobieństwo infekcji jest większe w przypadku powstania mikrourazów w pochwie lub odbycie.

Panowie często zachęcają swoje partnerki lub partnerów do odbycia stosunku bez zabezpieczenia, argumentując to chęcią uzyskania silniejszych doznań w czasie zbliżenia. Okazuje się, że w przypadku przygodnych znajomości ryzykują nie tylko zachorowaniem na AIDS (tu niemal powszechna jest świadomość zagrożenia), ale także na wirusowe zapalenie wątroby ze wszystkimi jego konsekwencjami.

Jakie są sposoby na zdrową wątrobę?

Mężczyźni mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia chorób wątroby. W tym celu powinno się:

  • ograniczać spożycie alkoholu;
  • dbać o odpowiednią dietę – należy unikać potraw ciężkostrawnych, bogatych w tłuszcze (szczególnie zwierzęce), korzystne jest również unikanie potraw smażonych i produktów bogatych w konserwanty;
  • pamiętać o regularnej aktywności fizycznej – nadwaga i otyłość są wrogami zdrowej wątroby, w związku z czym dbałość o odpowiednią masę ciała – zapewniana przez właściwą dietę i sport – może w znaczący sposób zmniejszyć ryzyko wystąpienia choroby wątroby;
  • stosować suplementy wspierające pracę i regenerację wątroby – bez recepty dostępne są środki działające ochronnie, przeciwdziałające gromadzeniu się tłuszczów w komórkach wątrobowych oraz wspomagające oczyszczanie toksyn z organizmu, co sprzyja jednocześnie zachowaniu prawidłowej wagi.

Powyższe wytyczne stanowią oczywiście podstawowe zalecenia, które mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania. Koniecznie trzeba jednak pamiętać i o tym, aby regularnie się badać. Podczas kontrolnych wizyt u lekarza zlecane mogą zostać podstawowe badania na watrobę, umożliwiające wstępną ocenę stanu narządu.

Na ich podstawie można wykryć nieprawidłowości na etapie, na którym jeszcze można je cofnąć. Takimi badaniami są chociażby badania laboratoryjne, np. ocena aktywności enzymów wątrobowych we krwi czy proste i nieinwazyjne badanie obrazowe w postaci USG jamy brzusznej.

Bibliografia:

  • Giard J. M., Terrault N. A., Women with cirrhosis: prevalence, natural history, and management. Gastroenterol. Clin. North Am. 2016, 45, 2: 345–358.
  • Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika 2016/2017. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2016.
  • https://www.medicinenet.com/liver_disease/article.htm
  • https://www.everydayhealth.com/liver-cancer/obesity-youth-tied-higher-odds-liver-cancer-men/
  • https://www.express.co.uk/life-style/health/847712/liver-cancer-risk-symptoms-sex-hormones
  • https://orka.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/E1076D55B37A9603C12580E2002F7655/$file/Infos_227.pdf
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.01.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) – jak można się zarazić, jakie są objawy i jak leczyć?

Wirusowe zapalenia wątroby (A, B, C, D, E, F, G) wywoływane są częściowo przez wirusy ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Choroby wątroby – jakie badania wykonać?

Przewlekłe choroby wątroby wymagają okresowej kontroli parametrów wątrobowych oraz badań obrazowych oceniających strukturę narządu. Dzięki ...

Rak wątroby – przyczyny, pierwsze objawy, rokowanie, leczenie

Rak wątroby jest jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie. Wśród przyczyn raka wątroby należy ...

Jakie objawy wskazują, że wątroba jest chora? Jak rozpoznać problemy z wątrobą?

Wątroba to jeden z najważniejszych narządów w organizmie człowieka. Odgrywa ona istotną rolę między innymi ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Encefalopatia wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Encefalopatia wątrobowa to zaburzenie neurologiczne, które powstaje na skutek chorób wątroby. Przyczyną jest najczęściej niewydolność ...

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania

Marskość wątroby, inaczej zwłóknienie wątroby, to choroba, w której uszkodzeniu ulega miąższ tego narządu. W ...

Wpływ alkoholu na organizm człowieka – czym grozi nadużywanie i picie alkoholu?

Działanie niewielkiej ilości alkoholu spożywanego sporadycznie może mieć pozytywne skutki, ale trzeba pamiętać, że jego ...

Alkoholowe zapalenie wątroby – jak leczyć uszkodzenie wątroby po alkoholu?

Przyczyną niektórych chorób wątroby jest nadmierne spożywanie alkoholu. Takimi schorzeniami są: stłuszczenie wątroby, alkoholowe zapalenie ...

Czy i w jaki sposób alkohol uszkadza wątrobę?

Jedną z najważniejszych funkcji wątroby jest metabolizowanie pokarmu, z którego pozyskiwana jest energia. Ponadto narząd ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon