Choroby wątroby a żylaki przełyku

Brak zdjęcia

17 października 2013

Żylaki przełyku (łac. varices oesophagi) są jedną z częstszych przyczyn krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Świeża krew w kale jest dowodem krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego (to znaczy poniżej więzadła Treitza), natomiast smoliste stolce świadczą o krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego (powyżej więzadła Treitza).

Żylaki to miejsca połączeń między krążeniem trzewnym a żylnym krążeniem układowym. Kiedy ma miejsce utrudniony przepływ przez wątrobę (najczęściej w przypadku marskości), rozwija się nadciśnienie wrotne, które indukuje tworzenie się kanałów krążenia obocznego. Krew, która tam płynie, ma odwrotny kierunek przepływu. Najczęstszymi miejscami powstawania krążenia obocznego są przełyk oraz odbyt.

Żylaki przełyku są poszerzeniami żył błony podśluzowej, najczęściej lokalizującymi się w 1/3 dolnej części przełyku. Kierunek przepływu krwi jest tutaj dogłowowy. Żyły okołoprzełykowe są połączeniem między żyłą wrotną a żyłą nieparzystą.

Przyczyny powstawania żylaków przełyku

Żylaki przełyku i odbytu powstają jako rezultat masywnego uszkodzenia wątroby. Jedną z najczęstszych przyczyn uszkodzenia wątroby jest marskość wątroby, która charakteryzuje się przebudową architektoniki wątroby. Najczęstszymi przyczynami marskości wątroby są alkohol i zakażenia wirusami HCV i HBV.

Czynniki te powodują szereg zmian w wątrobie, prowadząc w konsekwencji do jej niewydolności. Zmiany w przebiegu marskości wpływają także na naczynia, które znajdują się w wątrobie. Powoduje to wzrost oporu wątrobowego oraz wzrost przepływu krwi w żyle wrotnej, co doprowadza do wzrostu ciśnienia wrotnego.

Rezultat tego jest taki, że rozwija się wrotno-układowe krążenie oboczne. Krążenie to polega na tworzeniu się nowych szlaków naczyniowych na skutek działania różnych czynników wzrostu. W rezultacie duża część krwi z trzewi trafia do krążenia systemowego z pominięciem wątroby. Pozwala to nieco zmniejszyć nadciśnienie wrotne, jednak ma to niestety poważne skutki uboczne.

Marskość wątroby

Jest to jedna z częstszych przyczyn zgonów, szczególnie w krajach rozwiniętych. Marskość wątroby rozwija się głównie na skutek przewlekłego nadużywania alkoholu, wirusowych zapaleń wątroby oraz chorób dróg żółciowych. Nie są to jedyne, ale najczęstsze przyczyny, prowadzące do marskości. Jeśli chodzi o patomechanizm, na marskość składają się trzy główne procesy: śmierć hepatocytów, ich regeneracja, postępujące włóknienie.

Wszystkie te procesy sprawiają, że miąższ wątroby przestaje pełnić swoje fizjologiczne funkcje, a układ naczyń w obrębie miąższu ulega przemianom, w konsekwencji których wytwarza się nadciśnienie wrotne. Marskość jest końcowym, schyłkowym etapem przemian w wątrobie.

Objawy marskości wątroby

Istnieje grupa pacjentów (około 30%), u których nie występują objawy marskości wątroby. Jednak u większości się one pojawiają, ale nie wszystkie u wszystkich. Do najczęstszych zaliczamy:

  • objawy ogólne: męczliwość, zmniejszenie masy ciała na skutek utraty łaknienia, powiększenie obwodu brzucha przy szczupłych kończynach;
  • objawy z układu pokarmowego: nudności, wymioty, powiększenie wątroby, wodobrzusze;
  • zmiany skórne: świąd skóry, żółtaczka, rumień dłoniowy.

Badania krwi wykazują podwyższony poziom ALAT, AspAT, ALP, GGTP, niedokrwistość, małopłytkowość, hipergammaglobulinemię, hipoalbuminemię, zaburzenia w czynnikach krzepnięcia krwi oraz zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe.

Najszybszym i najprostszym badaniem jest USG, które wykazuje marską wątrobę.

Powikłania marskości wątroby

Marskość wątroby jest poważnym schorzeniem ze względu na skutki, jakie wywołuje w organizmie, ale także powikłania, jakie mogą wystąpić. Są to przede wszystkim:

  • wodobrzusze,
  • encefalopatia wątrobowa,
  • zespół wątrobowo-nerkowy,
  • zespół wątrobowo-płucny,
  • rak wątrobowokomórkowy,
  • krwawienia z przewodu pokarmowego,
  • bakteryjne zapalenie otrzewnej.

Nie ma skutecznej metody wyleczenia marskości wątroby. Stosuje się jedynie przeszczep wątroby.

Rozpoznanie żylaków przełyku

Aby potwierdzić, iż źródłem krwawienia z przewodu pokarmowego są żylaki przełyku, należy wykonać badanie endoskopowe. Pozwala ono na uwidocznienie źródła krwawienia, ocenić jego nasilenie oraz rozpocząć leczenie. Badaniami pomocniczymi są:

  • morfologia krwi obwodowej,
  • wskaźnik INR,
  • badanie układu krzepnięcia krwi.

Pęknięcie żylaków przełyku

Niestety, żylaki przełyku poza tym, że odciążają wątrobę, niosą za sobą bardzo poważne niebezpieczeństwo. Są nim masywne krwawienia z jamy ustnej, bardzo ciężkie do opanowania. Ryzyko zgonu jest bardzo duże.

Do krwawienia dochodzi, kiedy żylak pęka. Może to mieć miejsce po obfitym posiłku, napadu kaszlu, wysiłku fizycznym. Czynności te powodują wzrost ciśnienia w żylakach przełyku i wzrost ryzyka pęknięcia.

Oczywiście nie zawsze dochodzi do pękania żylaków i nie zawsze wyżej wymienione czynności powodują pęknięcie żylaków. Jednak pacjenci z żylakami przełyku muszą liczyć się z ryzykiem ich pęknięcia, a czynności, takie jak większy wysiłek fizyczny czy kaszel to ryzyko podnoszą.

Leczenie i profilaktyka żylaków przełyku

Przy podejrzewaniu obecności żylaków przełyku należy jak najszybciej wykonać badanie endoskopowe i przy potwierdzeniu ich obecności jak najszybciej zatamować źródło krwawienia. Wykonuje się wówczas opaskowanie żylaków bądź skleroterapię (ostrzykiwanie lekami obkurczającymi naczynia). Kiedy leczenie endoskopowe nie przynosi efektu, można do przełyku wprowadzić specjalny zgłębnik z balonem, który uciska na żylaki.

Jeśli chodzi o leczenie farmakologiczne, podaje się dożylnie leki, które obniżają ciśnienie wrotne:

  • terlipresynę,
  • smatostatynę,
  • oktreotyd.

Gdy żadna z tych metod nie skutkuje, jest to wskazanie do leczenia operacyjnego. W przypadku żylaków przełyku stosuje się mało inwazyjną metodę: śródwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe (TIPS). Gdy nie jest to skuteczne, stosuje się rewaskularyzację.

W profilaktyce żylaków przełyku najważniejszy jest właściwy styl życia. Trzeba pamiętać o odpowiedniej diecie i aktywności fizycznej. Równie istotne są regularne badania, zwłaszcza gdy zaczną pojawiać się objawy. Jest to o tyle istotne, że marskość wątroby oraz jej powikłania, jakimi są żylaki przełyku, są nieodwracalnymi stanami.

Opublikowano: ; aktualizacja: 07.05.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Dieta wątrobowa – zasady, zalecenia, jadłospis, produkty zakazane

Dieta wątrobowa to dieta lekkostrawna, główną zasadą jest ograniczenie tłuszczu w jadłospisie. Stosowana jest między ...

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Wideo – Żylaki przełyku

Żylaki przełyku nie są chorobą samą w sobie, najczęściej stanowią manifestację niewydolności wątroby na tle ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Żółtaczka

Żółtaczka (łac. icterus) to objaw polegający na zażółceniu twardówek oczu, błon śluzowych i skóry, powstający ...

Dieta w okresie niewyrównania i niewydolności wątroby

Do charakterystycznych objawów dla okresu niewyrównania i niewydolności wątroby należą nudności, wymioty, brak łaknienia, obecne ...

Polekowe uszkodzenie wątroby

Żółtaczka polekowa jest rodzajem toksycznego uszkodzenia wątroby powstałego w wyniku działania leków i ich metabolitów ...

Leczenie hemoroidów

To dolegliwość, o której raczej wstydzimy się mówić, a jest jedną z najczęściej występujących. Szacuje ...

Rak wątroby – przyczyny, pierwsze objawy, rokowanie, leczenie

Rak wątroby jest jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie. Wśród przyczyn raka wątroby należy ...

Fosfolipidy – funkcje, występowanie, działanie fosfolipidów

Fosfolipidy to podstawowy składnik błony komórkowej. Są one składnikiem żółci i tłuszczów. Wskazaniem do stosowania ...

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania

Marskość wątroby, inaczej zwłóknienie wątroby, to choroba, w której uszkodzeniu ulega miąższ tego narządu. W ...

Alfa-1-antytrypsyna – badanie

Wskazaniem do oznaczenia alfa-1-antytrypsyny jest pojawienie się niepokojących objawów u dzieci i dorosłych takich jak ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon