Alergia pokarmowa – objawy, leczenie i zapobieganie alergii pokarowej u dzieci i dorosłych

Brak zdjęcia

29 września 2016

Alergia pokarmowa to powszechna dolegliwość polegająca na nadwrażliwości organizmu na określone składniki pożywienia. Najczęściej diagnozowane jest uczulenie na mleko, jednak na liście popularnych alergenów pokarmowych znajdują się także ryby, orzechy czy jaja. Choroba stosunkowo rzadko dotyka osoby dorosłe – o wiele częstszym problemem jest alergia pokarmowa u dzieci, przede wszystkim u niemowląt.

Co to jest alergia pokarmowa?

Alergia to nieprawidłowa odpowiedź układu odpornościowego na obecność alergenu. W przypadku alergii pokarmowej niepożądanym alergenem jest spożyty posiłek. Choroba może wystąpić w każdym wieku, jednak najczęściej dotyczy ona dzieci. Z biegiem lat alergia pokarmowa często wykazuje tendencję do wygasania.

W przebiegu choroby potencjalne zagrożenie wywołuje praktycznie każdy składnik posiłku. Najczęściej występującym problemem jest uczulenie na białko (tzw. skaza białkowa), jednak przyczyną alergii bywają również produkty pochodzenia roślinnego czy słodycze. Zdarza się, że objawy alergii pokarmowej wywołują substancje, które znajdują się w artykułach spożywczych w ilościach śladowych. Spotyka się chorych uczulonych na niektóre barwniki, zarodniki pleśni w mące, środki owadobójcze na owocach czy środki konserwujące. Dokładne przeczytanie etykiety i sprawdzenie składu danego produktu może niejednokrotnie uchronić chorego przed nieprzyjemną reakcją alergiczną.

Alergeny pokarmowe – co najczęściej uczula?

Alergen wnika do organizmu przez błony śluzowe przewodu pokarmowego. Czynnikiem niekorzystnym jest uszkodzenie śluzówki jelita, najczęściej przez zakażenie bakteryjne czy wirusowe. Organizm staje się wtedy bardziej podatny na rozwój uczulenia. Alergeny są bardzo zróżnicowane.

Jakie pokarmy uczulają najczęściej? Do najbardziej typowych alergenów pokarmowych należą:

  • mleko, jaja;
  • ryby, wieprzowina;
  • czekolada, orzechy, cynamon;
  • wyroby mączne;
  • ryż;
  • jarzyny, pomidory, owoce cytrusowe.

Jakie są objawy alergii pokarmowej?

W przypadku alergii pokarmowej, mylonej często z nietolerancja pokarmową, substancja uczulająca wprowadzana jest do organizmu wraz z żywnością. Nie znaczy to jednak, że symptomy uczulenia będą ujawniać się tylko pod postacią dysfunkcji przewodu pokarmowego. Owszem, częstym objawem są wymioty, biegunki, bóle brzucha, zaparcia, a nawet krwawienie z przewodu pokarmowego. W wielu przypadkach objawy alergii pokarmowej manifestują się jednak w inny sposób. O uczuleniu na mleko i inne pokarmy świadczy łagodna lub swędząca pokrzywka, zaczerwienienie wokół ust, obrzęk naczynioruchowy. Mogą pojawić się trudności w oddychaniu, wydzielina z nosa, łzawienie. Inne objawy ze strony układu oddechowego to przewlekły nieżyt nosa, nawracające zapalenie oskrzeli, astma, kaszel.

Nieprzyjemne uczucie pełności w brzuchu, które także nierzadko jest objawem alergii pokarmowej, może świadczyć o powiększeniu wątroby i śledziony. Długotrwała utrata łaknienia powoduje przewlekłe niedożywienie. Jest to szczególnie niekorzystne dla najmłodszych pacjentów, którym składniki budulcowe zawarte w pokarmach są niezbędne do prawidłowego rozwoju. Jak wygląda alergia pokarmowa u dziecka? Alergia pokarmowa u dzieci przekłada się na problemy z koncentracją i ze skupieniem uwagi, co skutkuje osiąganiem gorszych wyników w nauce. Często objawy są bardzo niespecyficzne – długotrwała gorączka o niejasnym podłożu czy niski w porównaniu z rówieśnikami wzrost.

Alergia pokarmowa negatywnie wpływa również na pracę układu krwionośnego, ujawniając się jako niedokrwistość czy eozynofilia. Nadwrażliwości pokarmowej często towarzyszą ponadto zmęczenie, bezsenność, zdenerwowanie i bóle głowy.

Osobom szczególnie wrażliwym na dany alergen grozi wstrząs anafilaktyczny. Jest to stan zagrażający życiu, rozwijający się prawie natychmiast po spożyciu alergenu.

Alergia pokarmowa u niemowlaka i osoby dorosłej

Układ pokarmowy niemowlęcia nie jest w pełni rozwinięty. Enzymy trawienne nie są wytwarzane w prawidłowych ilościach, obniżony jest poziom miejscowego przeciwciała IgA. Sprzyja to częstszym niż u dorosłych epizodom alergii na pokarmy. Kolejnym czynnikiem sprzyjającym wystąpieniu alergii pokarmowej u niemowlaka jest uszkodzenie błony śluzowej jelita przez bakterie czy wirusy. Śluzówka dziecka staje się wtedy znacznie bardziej przepuszczalna dla większych składników pokarmów.

Cząstki o dużych rozmiarach są zdolne do pobudzania układu immunologicznego i rozpoczęcia kaskady reakcji, prowadzącej do objawów alergii. Zmniejszona ilość miejscowych przeciwciał IgA nie jest wystarczająca, by uchronić organizm przed alergenami. Warto pamiętać, że IgA naturalnie występuje w mleku matki. Co więcej trawienie kobiecego mleka wymaga znacznie mniejszej ilości enzymów niż trawienie mleka krowiego. Jest więc ono znakomitym pokarmem dla niemowlęcia.

Alergie pokarmowe u dorosłych występuje znacznie rzadziej niż u dzieci. Czynnikiem predysponującym do ich wystąpienia są głównie przewlekłe choroby układu pokarmowego, połączone ze zwiększoną przepuszczalnością śluzówki jelita lub obniżonym poziomem miejscowej immunoglobuliny A.

Jak leczyć alergię pokarmową?

Najlepszą metodą leczenia alergii pokarmowej jest zastosowanie diety eliminacyjnej. Wykluczenie pokarmu powodującego objawy choroby jest najprostszą formą terapii, jednak nie zawsze możliwą. Trudno wykluczyć mleko z diety niemowlęcia lub główne składniki pokarmowe z jadłospisu osób wrażliwych na dużą ilość alergenów pokarmowych. Podstawowa zasada w stosowaniu diet redukcyjnych to zapewnienie odpowiedniej podaży białek, mikroelementów i witamin pomimo wyłączenia produktu z menu. Jest to szczególnie ważne dla dzieci, które potrzebują odpowiedniej ilości składników odżywczych do prawidłowego rozwoju fizycznego i umysłowego.

Jeżeli objawy alergii są bardziej zaawansowane (występuje np. obrzęk naczynioruchowy), powinno się zastosować leki przeciwalergiczne i zgłosić do lekarza pierwszego kontaktu. Kiedy symptomy alergii pokarmowej przybierają postać wstrząsu anafilaktycznego, choremu należy podać domięśniowo adrenalinę (epinefrynę).

Czy można zapobiec alergii?

Jak zapobiegać alergii pokarmowej? Profilaktyka obejmuje przede wszystkim karmienie niemowląt piersią. Składniki zawarte w mleku matki są najlepszym pokarmem, które dziecko może otrzymać. Rozszerzanie diety maluszka powinno następować stopniowo. Proces należy dostosować do wieku niemowlaka, co warunkuje zdolność jego przewodu pokarmowego do wchłaniania. Nowe produkty, najlepiej w postaci gotowanej, należy wprowadzać, kiedy dziecko jest zdrowe.

Warto pamiętać, że alergia pokarmowa różnicowana jest z nietolerancja pokarmową. Ta ostatnia ma znacznie mniej ostry przebieg, objawy nie występują od razu po spożyciu danego pokarmu, a ze znacznym opóźnieniem – nawet po 72 godzinach. W diagnostyce wykorzystuje się test na nietolerancję pokarmową, który pozwala wskazać źle tolerowane składniki pożywienia.

W przypadku, gdy podejrzewamy alergię pokarmową u siebie bądź u dziecka, należy zgłosić się do lekarza. Dzięki szybkiej diagnozie unikniemy nieprzyjemnych objawów uczulenia i umożliwimy szybkie podjęcie leczenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 29.09.2016

Oceń:
4.5


Może cię

Niedobór magnezu w organizmie – hipomagnezemia

Objawy niedoboru magnezu dotyczą wielu różnych układów. Jego skutkiem są m.in. skurcze mięśni, kołatanie serca, ...

Nietolerancja laktozy – testy, przyczyny, objawy, leczenie

Laktoza jest dwucukrem zawartym w produktach mlecznych. Jej trawienie odbywa się dopiero w jelicie cienkim, ...

Alergie pokarmowe u dzieci

Alergie pokarmowe występują najczęściej u niemowląt. Objawy alergii na pokarm są bardzo zróżnicowane i dotyczą ...

Jak mieszkać bez alergenów?

Liczba alergików wzrasta, zwłaszcza w miastach, mimo że tam alergenów jest mniej. Połączenie ich ze ...

Wskazania dietetyczne dla alergików

Szacuje się, że alergia pokarmowa może dotyczyć nawet 5% populacji ogólnej. W ostatnich latach, zarówno ...

Wzdęcia

Wzdęcie należy do grupy objawów dyspeptycznych, inaczej mówiąc związanych z pracą układu pokarmowego. Jest to ...

Nietolerancje pokarmowe a przewód pokarmowy

Dolegliwości związane z nietolerancjami pokarmowymi są bardzo niespecyficzne, mało charakterystyczne, ponadto mogą ciągnąć się przez ...

Alergie pokarmowe u dorosłych

Alergia pokarmowa zaliczana jest do grupy chorób alergicznych, które często występują w populacji dziecięcej, ale ...

Alergia na pszenicę

Alergia na pszenicę jest drugą po alergii na mleko najczęściej występującą w populacji alergią pokarmową. ...

Alergia na soję

Alergia na soję spotykana jest zarówno u dzieci (również tych najmłodszych), jak i u osób ...

FoodScan (Food screen) – test na alergię i nietolerancję pokarmową

Dawniej metodą diagnostyki nietolerancji czy alergii pokarmowych były testy skórne oraz oznaczanie przeciwciał w klasie ...

Testy na nietolerancje pokarmowe – testy skórne i z krwi – kiedy wykonać, jak odczytać wyniki?

Alergie pokarmowe, przez pacjentów często mylone z nietolerancjami pokarmowymi, diagnozowane są coraz częściej, również wśród ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon