Przyczyny i rodzaje nowotworów płuc

Brak zdjęcia

12 listopada 2013

Bezsprzecznym i głównym sprawcą odpowiedzialnym za rozwój nowotworu płuc jest palenie papierosów. Inne przyczyny to między innymi: narażenie na czynniki rakotwórcze w pracy zawodowej, zanieczyszczenie powietrza, nieodpowiednia dieta oraz predyspozycje genetyczne. Istnieje kilka rodzajów nowotworów płuc. Najmocniej związany z paleniem tytoniu jest rak płaskonabłonkowy.

Czym są nowotwory płuc?

Rak płuc jest najczęstszym nowotworem złośliwym występującym na świecie i stanowi ponad 90% wszystkich nowotworów tego narządu. Średni wiek zachorowania wynosi 60 lat. Jest to także najczęstsza przyczyna zgonów nowotworowych u obu płci. Mężczyźni zapadają na chorobę kilkakrotnie razy częściej, choć w ostatnich latach proporcja ta zmniejsza się na niekorzyść kobiet. Objawy nowotworu zależne są od typu raka, umiejscowienia guza i obecności przerzutów odległych.

Czynniki ryzyka rozwoju raka płuc

 

  1. Bezsprzeczną i najważniejszą z przyczyn nowotworów płuc jest palenie tytoniu. Znaczenie ma wiek rozpoczęcia (im młodszy, tym wyższe ryzyko), ilość wypalanych papierosów dziennie, długość trwania nałogu oraz głębokość zaciągania się dymem. Również dobór papierosów nie jest obojętny. Te bez filtra lub o wysokiej zawartości substancji smolistych są bardziej szkodliwe i znacząco zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu złośliwego. Zaprzestanie palenia wraz z upływem czasu zmniejsza ryzyko, jednakże nie spada ono do poziomu, który ma osoba nigdy nie sięgająca po papierosy. Wdychanie dymu papierosowego (palenie bierne) również jest istotnym czynnikiem rozwoju nowotworu.
  2. Inną z przyczyn nowotworów płuc jest narażenie na czynniki rakotwórcze w pracy zawodowej, takie jak m.in. radon, arsen, azbest, policykliczne węglowodory aromatyczne.
  3. Ludzie mieszkający na terenach, gdzie występuje znaczne zanieczyszczenie powietrza, są predysponowani do wystąpienia choroby. Rola tego czynnika jako jedynego w procesie powstawania nowotworu jest niewielka, jednakże może mieć ogromne znaczenie oddziałując z innym faktorem, np. paleniem tytoniu.
  4. Nie bez znaczenia pozostaje także sposób odżywiania. Świeże owoce i warzywa bogate są w witaminę C i E oraz selen. Są to składniki diety pomagające zwalczać wolne rodniki. Organizm jest miejscem, w którym zachodzi wiele reakcji biochemicznych. Produkty niektórych z nich są bardzo reaktywne (mają niesparowany elektron) i mogą przez to uszkadzać ważne struktury, np. DNA. Odpowiadają także za starzenie się organizmu. Nazywamy je właśnie wolnymi rodnikami. Dieta uboga w składniki naturalnie im przeciwdziałające może predysponować organizm do rozwoju raka płuca.
  5. Obserwuje się częste rodzinne występowanie nowotworu. Genetyczna predyspozycja może zatem być rozpatrywana jako jedna z przyczyn nowotworów płuc.

Rodzaje raka płuc

Najogólniej występujące rodzaje nowotworów płuc można podzielić ze względu na cechy biologiczne, przebieg kliniczny i leczenie na dwie odrębne grupy. Są to:

  • rak drobnokomórkowy,
  • rak niedrobnokomórkowy.

W skład drugiej grupy wchodzą raki:

  • płaskonabłonkowy,
  • gruczołowy,
  • wielkokomórkowy.

Nowotworem najmocniej związanym z paleniem tytoniu jest rak płaskonabłonkowy. Występuje dużo częściej wśród mężczyzn niż u kobiet. Przeważnie lokalizuje się w dużych oskrzelach, ograniczając ich światło. Prowadzi to do częstych procesów zapalnych toczących się w obrębie miąższu płucnego. Cechą charakterystyczną tego rodzaju nowotworów płuc jest złuszczanie się komórek do oskrzeli, dzięki czemu można wykryć je, badając plwocinę pacjenta. Rozwija się stosunkowo wolno.

Przewaga kobiet w częstości zapadalności ma miejsce w przypadku raka gruczołowego. Palenie tytoniu ma mniejszy wpływ na rozwój tego typu. Lokalizuje się on najczęściej w obwodowych częściach płuc. Cechą wspólną raków niedrobnokomórkowych jest brak wrażliwości na chemioterapię. Leczeniem z wyboru jest operacyjne usunięcie guza.

Rak niedrobnokomórkowy odznacza się agresywnym przebiegiem. Gwałtowny wzrost oraz liczne i szybko powstające przerzuty są charakterystyczne dla tego rodzaju nowotworów płuc. Wielokrotnie w momencie rozpoznania raka płuca zmiany przerzutowe obecne są już w wątrobie, kościach, szpiku kostnym, układzie nerwowym lub skórze. Wykazuje on bardzo silny związek z paleniem tytoniu. Rak ten wrażliwy jest na chemioterapię i taką metodę stosuje się w leczeniu pacjentów. Należy pamiętać także, że płuca są częstą lokalizacją przerzutów, szczególnie raka jelita grubego, piersi, nerki, czerniaka oraz mięsaka kości.

Objawy raka płuc

Objawy raka płuca zależą od jego lokalizacji, rozległości i tego, czy daje on przerzuty. Najczęstszym symptomem zgłaszanym przez większość pacjentów jest kaszel. Osoby nałogowo palące papierosy są przyzwyczajone do codziennego "pokasływania". Zaniepokoić powinna zmiana charakteru kaszlu, np. jeśli cały czas był on suchy i bezproduktywny, a nagle stał się mokry z odkrztuszaniem śluzowej lub ropnej wydzieliny. Osoby chore doświadczają także uczucia duszności. Pojawić się może ból w klatce piersiowej.

Niepokojącym objawem jest również krwioplucie. Początkowo może to być jedynie domieszka krwi w odkrztuszanej plwocinie. Jeżeli guz zatyka światło oskrzelika, nieupowietrznione obszary płuc są miejscem częstych zakażeń. Dlatego też nawracające zapalenia płuc powinny zwrócić uwagę na możliwość rozwijania się nowotworu.

Choroba może także przebiegać wraz z naciekaniem sąsiednich narządów. Jeżeli zajęta jest opłucna (błona surowicza pokrywająca płuca), pacjent odczuwa ból. Ma to też miejsce, gdy zaatakowana jest ściana klatki piersiowej. Zaburzenia rytmu serca świadczą o procesie szerzącym się w kierunku tego organu. Guz zlokalizowany w szczycie płuca powoduje ból barku i łopatki, który promieniuje do przedramienia, ramienia oraz IV i V palca. Może pojawić się zespół Hornera, czyli jednoczesne występowanie trzech objawów:

  • opadania powieki,
  • zwężenia źrenicy,
  • zapadnięcia gałki ocznej do oczodołu.

Ucisk na nerw krtaniowy wsteczny powoduje przewlekłą chrypkę. Postępujący ubytek łaknienia, a przez to masy ciała, ogólne osłabienie i niewyjaśnione stany gorączkowe są objawami towarzyszącymi zaawansowanemu stadium choroby i czynnikami rokującymi niekorzystnie na dalszy przebieg choroby. Przerzuty raka płuca dają objawy adekwatne do lokalizacji.

Guzy umiejscowione w wątrobie powodują bóle brzucha, nudności, żółtaczkę. Bóle kostne lub złamania w nietypowych miejscach mogą świadczyć o procesie nowotworowym szerzącym się w kościach. Natomiast bóle głowy, napady drgawek, nagła zmiana osobowości przemawiają za przerzutami w ośrodkowym układzie nerwowym.

Rak płuca – rokowanie i profilaktyka

Rak płuca jest nowotworem o bardzo złym rokowaniu. Ogromny wpływ na skuteczność leczenia i przeżycie pacjenta ma zaawansowanie choroby w momencie jej wykrycia. Dużą rolę odgrywa także stopień sprawności chorego i procent ubytku masy ciała. Rak drobnokomórkowy bardzo często przebiega bezobjawowo, dlatego też przerzuty odległe są obecne w chwili postawienia diagnozy. Także agresywne leczenie powoduje, że typ ten rokuje gorzej niż raki niedrobnokomórkowe.

Znając przyczyny i rodzaje nowotworów płuc warto wiele uwagi poświęcić profilaktyce. Przede wszystkim należy zmniejszyć narażenie na dym tytoniowy, zarówno w paleniu biernym, jak i czynnym. Najlepszym rozwiązaniem jest całkowite zerwanie z nałogiem. Zdrowy styl życia, to znaczy odpowiednia dieta oraz regularna aktywność fizyczna są także wskazane w profilaktyce raka, nie tylko płuc. Wykrycie wczesnych zmian w płucach u osoby, która nie wykazuje objawów choroby, może wpłynąć na przebieg schorzenia, dlatego tak ważne są okresowe badania RTG klatki piersiowej lub badanie odkrztuszonej plwociny.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Rak płuc

Rak płuc to obecnie najczęściej występujący nowotwór złośliwy współczesnego społeczeństwa. Choroba dotyka zarówno mężczyzn, jak ...

Palenie a choroby układu oddechowego

Nałóg palenia papierosów należy niewątpliwie do najpoważniejszych wyzwań medycyny w ostatnich latach i jednocześnie jest ...

POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc to nieuleczalne schorzenie, w przebiegu którego występują problemy z ...

Co to jest cytyzyna?

Rzucanie palenia staje się modne. Dziś nie zastanawiamy się już, czy to zrobić, ale jak ...

Badania, diagnostyka i markery na raka płuc

Rak płuca jest w Polsce najczęstszą przyczyną zgonu z powodu nowotworów. Choroba występuje zwykle po ...

Rak płuc – badania i leczenie operacyjne

Rak płuca jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym i najczęstszą przyczyną śmierci z powodu nowotworu na ...

AFP (alfa-fetoproteina) – marker, badanie, norma i wyniki

Alfa-fetoproteina to białko płodowe, którego poziom w sposób fizjologiczny wzrasta w czasie ciąży. Marker AFP ...

Zespół żyły głównej górnej – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Zespół żyły głównej górnej (inaczej SVCS, ZŻGG) sam w sobie nie jest chorobą. Stanowi natomiast ...

Nowotwory u kobiet

Spośród wszystkich nowotworów, na które zapadają kobiety, należy wymienić: raka sutka, raka płuc, raka jelita ...

Czynniki ryzyka raka płuc

Najważniejszym oraz najczęstszym czynnikiem ryzyka nowotworu płuc jest palenie tytoniu. Zarówno czynne, jak i bierne ...

Elektroniczny papieros

Elektroniczne papierosy cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem palaczy, którzy uwierzyli, że można palić i nie truć ...

Objawy raka płuc – pierwsze, wczesne, zaawansowane, widoczne na RTG

Skuteczność leczenia raka płuc zależy od wczesnego wykrycia choroby i zastosowania odpowiedniej terapii. Pierwsze objawy ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon