Przewlekłe zapalenie oskrzeli

Przewlekłe zapalenie oskrzeli to utrzymujący się przez większość dni w tygodniu, przez co najmniej 3 miesiące w roku, przez kolejne 2 lata stan zapalny błony śluzowej oskrzeli, objawiający się przede wszystkim kaszlem z odkrztuszaniem wydzieliny. Przewlekłe zapalenie oskrzeli to jedna z dwóch (obok rozedmy) komponentów POChP. Leczenie polega m.in. na przyjmowaniu różnego rodzaju leków, inhalacji, odsysaniu śluzu, tlenoterapii.

Przewlekłe zapalenie oskrzeli – przyczyny

Najczęstszą przyczyną zachorowania na przewlekłe zapalenie oskrzeli jest palenie tytoniu (zarówno czynne, jak i bierne). Wśród rzadziej spotykanych czynników ryzyka wymienia się:

  • narażenie na zanieczyszczenia środowiska,
  • szkodliwe warunki pracy (wdychanie substancji toksycznych: substancji drażniących, pyłów, dymów, oparów),
  • częste infekcje dróg oddechowych oraz zatok obocznych nosa,
  • choroby uwarunkowane genetycznie, przebiegające z dysfunkcją rzęsek (np. zespół Kartagenera),
  • wady rozwojowe dróg oddechowych (tchawicy, oskrzeli, płuc),
  • niedobory pokarmowe (zwłaszcza deficyt białka).

Toksyczne czynniki przewlekle podrażniają błonę śluzową oskrzeli, powodując napływ komórek zapalnych. Dochodzi do uszkodzenia tzw. nabłonka migawkowego oskrzeli wyposażonego w rzęski, których funkcją jest oczyszczanie dróg oddechowych. Obserwuje się również obrzęk i skurcz oskrzeli oraz nadmierną produkcję śluzu, który dodatkowo blokuje drogi oddechowe, a ponadto jest doskonałą pożywką dla drobnoustrojów.

Jak rozpoznać przewlekłe zapalenie oskrzeli?

Przy podejrzeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli w trakcie badania podmiotowego pacjent zgłasza następujące objawy:

  • przewlekły, długo utrzymujący się kaszel z odkrztuszaniem śluzowej, przezroczystej wydzieliny (w przypadku nadkażenia i infekcji – wydzieliny śluzowo-ropnej lub ropnej – żółto-zielonkawej, o nieprzyjemnym zapachu), nasilający się po przebudzeniu;
  • trudności w oddychaniu, duszność (początkowo wysiłkowa, później także spoczynkowa);
  • męczliwość, pogorszenie tolerancji wysiłku, senność;
  • skłonność do infekcji.

W badaniu przedmiotowym stwierdza się:

  • świsty i furczenia słyszalne nad polami płucnymi;
  • nadmiernie jawny odgłos opukowy;
  • wykładniki duszności (wciąganie międzyżebrzy, drżenie skrzydełek nosa itp.);
  • wydech przez "zasznurowane" usta;
  • obrzęki (świadczące o obecności powikłania choroby – prawokomorowej niewydolności serca);
  • sinicę;
  • palce pałeczkowate (pogrubienie paliczków dalszych, zmiana kształtu i uwypuklenie paznokci) – objaw niedotlenienia i niedostatecznego dostarczania krwi do obwodowych części ciała.

Przewlekłe zapalenie oskrzeli – badania dodatkowe

Charakterystyczny pacjent z przewlekłym zapaleniem oskrzeli to tzw. blue bloater (siny obrzęknięty) – chory otyły, apatyczny, łatwo męczący się. W zaawansowanych stadiach choroby dochodzi jednak do utraty masy ciała, zaników mięśniowych i wyniszczenia.

Spośród badań dodatkowych ważne znaczenie mają:

  • gazometria – zwykle pacjenci z przewlekłym zapaleniem oskrzeli mają tendencje do hipoksemii (obniżenie ciśnienia parcjalnego tlenu) i do hiperkapnii (wzrost ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla we krwi);
  • spirometria – badanie polegające na pomiarze pojemności życiowej płuc i jej komponentów; dla przewlekłego zapalenia oskrzeli charakterystyczne jest obniżenie tzw. współczynnika Tiffneau (stosunek natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej do pojemności życiowej płuc); świadczy to o obturacji oskrzeli, tzn. o ich zwężeniu i zaburzeniu ich drożności.

Przewlekłe zapalenie oskrzeli – leczenie

Bardzo ważne znaczenie ma eliminacja czynników ryzyka choroby. Palaczy obowiązuje bezwzględny nakaz zerwania z nałogiem. W leczeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli wykorzystuje się:

  • leki rozrzedzające oskrzela:
    • beta-2-mimetyki,
    • cholinolityki,
    • teofilinę,
    • steroidy wziewne,
  • leki mukolityczne (wykrztuśne),
  • inhalacje nawilżające i rozszerzające drogi oddechowe (z pary wodnej lub 0,9% NaCl),
  • tlenoterapię, stosowaną głównie u pacjentów w zaawansowanym stadium choroby (aby przyniosła ona efekty, musi być stosowana regularnie, przez większą część doby, tzn. minimum 16 godzin),
  • rehabilitację oddechową (trening mięśni oddechowych, drenaż ułożeniowy, oklepywanie, nauka efektywnego wdechu i wydechu, ćwiczenia ogólnousprawniające),
  • odsysanie śluzu – w przypadku zaczopowania dróg oddechowych przez gęstą wydzielinę niemożliwą do odkrztuszenia.

Przewlekłe zapalenie oskrzeli – zaostrzenie

W przypadku zmiany charakteru odkrztuszanej wydzieliny na ropny, nasilenia kaszlu i duszności oraz pojawienia się gorączki, możemy podejrzewać zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli. Najczęściej jest ono spowodowane nadkażeniem bakteryjnym, a dominującymi patogenami są Haemophilus influenzae, Pseudomonas aeruginosa, Streptococcus pneumoniae oraz Moraxella catarrhalis.

Zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli wymagają:

  • zwiększenia dawki leków wziewnych (beta-2-mimetyków, cholinolityków),
  • podania antybiotyku (lekiem z wyboru jest amoksycylina, lekami drugiego rzutu są: amoksycylina z kwasem klawulonowym – Augmentin, cefalosporyny II lub III generacji, makrolidy, fluorochinolony),
  • dołączenia steroidu doustnego lub dożylnego,
  • tlenoterapii,
  • zastosowania profilaktyki przeciwzakrzepowej (podanie heparyn drobnocząsteczkowych).

Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli może być leczone ambulatoryjnie. Wskazaniami do hospitalizacji są:

  • silna duszność (zwłaszcza spoczynkowa),
  • sinica,
  • zaawansowane stadium choroby,
  • częste zaostrzenia,
  • obecność poważnych chorób przewlekłych,
  • podeszły wiek (powyżej 65 roku życia),
  • brak poprawy mimo leczenia ambulatoryjnego.

Niejednokrotnie zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli musi być leczone na Oddziale Intensywnej Terapii. Wskazaniami do przyjęcia pacjenta na OIT są:

  • zatrzymanie oddechu, konieczność podłączenia pacjenta do respiratora,
  • ciężka hipoksemia i/lub hiperkapnia, obniżenie pH krwi < 7,25 (kwasica),
  • ciężka duszność,
  • zaburzenia świadomości.

Przewlekłe zapalenie oskrzeli – rokowanie

Przewlekłe zapalenie oskrzeli jest chorobą obarczoną złym rokowaniem. Stopniowo prowadzi do powikłań (np. do prawokomorowej niewydolności serca, rozedmy płuc), pogarszania się jakości życia oraz do przedwczesnego zgonu. Leki stosowane w przewlekłym zapaleniu oskrzeli działają wyłącznie objawowo, nie zwalczają przyczyny choroby. Jedyną metodą spowolnienia postępu choroby jest wczesne wyeliminowanie czynników ryzyka (zwłaszcza zerwanie z nałogiem palenia papierosów).

Opublikowano: ; aktualizacja: 29.09.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Zapalenie oskrzeli

Są osoby, które z zapaleniem oskrzeli nigdy nie miały do czynienia, nie brakuje jednak i ...

POChP a zapalenie oskrzeli

POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc, polega przede wszystkim na ograniczeniu przepływu powietrza przez drogi ...

Ostre zapalenie oskrzeli

Ostre zapalenie oskrzeli to najczęściej infekcja wirusowa, rzadziej jej przyczyną są bakterie. Zapalenie ostre trwa ...

Odkrztuszanie plwociny (flegmy)

Kaszel jest najbardziej powszechnym objawem chorobowym ze strony układu oddechowego. Jeśli towarzyszy mu odkrztuszanie plwociny ...

Pulneo (Ulotka) 2mg/ml, syrop, Fenspiridi hydrochloridum

Informacje skierowane do pacjenta na temat syropu Pulneo (2mg/ml Fenspiridi hydrochloridu), w szczególności na temat: ...

Kaszel u dziecka – suchy czy mokry – jak rozpoznać i leczyć?

Kaszel u dziecka może suchy lub mokry. Kaszel wilgotny, produktywny, to taki, który umożliwia efektywnie ...

Objawy grypy – jak rozpoznać grypę?

Objawy grypy można poszeregować zarówno jako symptomy grypy, jak również innych chorób. Grypę należy różnicować ...

Zapalenie oskrzeli a bakterie i wirusy

Ostre zapalenie oskrzeli to trwająca mniej niż 3 tygodnie, przebiegająca z kaszlem infekcja układu oddechowego. ...

Zapalenie oskrzeli u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

Zapalenie oskrzeli to częsta choroba zakaźna u dzieci. Przyczyną jest tu zakażenie wirusami (patogeny RSV). ...

Kiedy możemy podejrzewać zapalenie oskrzeli?

Istnieją trzy podstawowe odmiany zapalenia oskrzeli: ostre zapalenie oskrzeli, przewlekłe zapalenie oskrzeli oraz podostre zapalenie ...

Astma a zapalenie oskrzeli u dziecka

Zapalenie oskrzeli u dzieci jest jedną z najczęstszych chorób infekcyjnych występujących do 4–5 roku życia. ...

Astma a zapalenie oskrzeli

Astma i zapalenie oskrzeli to stany chorobowe związane z występowaniem mniej lub bardziej nasilonego stanu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon