Ostre zapalenie oskrzeli

Ostre zapalenie oskrzeli to najczęściej infekcja wirusowa, rzadziej jej przyczyną są bakterie. Zapalenie ostre trwa zazwyczaj przez kilka tygodni. Objawy ostrego zapalenia oskrzeli to między innymi: kaszel, utrudnione oddychanie, świszcząc oddech i wysoka gorączka. Leczenie tej jednostki chorobowej polega na zwalczaniu objawów. Rzadko podaje się antybiotyk, objawowo można przyjmować środki na kaszel oraz na gorączkę.

Czym jest ostre zapalenie oskrzeli?

Ostre zapalenie oskrzeli to choroba zapalna wywołana przeważnie przez wirusy (najczęściej są to wirusy grypy, paragrypy, RSV, koronawirusy, adenowirusy i rynowirusy). Tylko niecałe 10% ostrych zapaleń oskrzeli spowodowanych jest przez bakterie, takie jak na przykład Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae, Bordetella pertussis. Wyżej wymienione patogeny wnikają do organizmu drogą kropelkową, powodując stan zapalny błony śluzowej oskrzeli, to znaczy jej przekrwienie, zaczerwienienie, obrzęk, wysięk. Aby mówić o zapaleniu ostrym, objawy muszą utrzymywać się maksymalnie 3 tygodnie.

Ostre zapalenie oskrzeli – kto choruje?

Kto jest szczególnie narażony na zachorowanie? Na ostre zapalenie oskrzeli najbardziej narażeni są przedstawiciele skrajnych grup wiekowych, tzn. dzieci oraz osoby w podeszłym wieku. Ponadto zachorowaniu sprzyjają:

  • upośledzenie odporności,
  • przebywanie w dużych skupiskach ludzi,
  • niedoleczone infekcje górnych dróg oddechowych (np. gardła),
  • choroby przewlekłe – zapalenie migdałków, zapalenie zatok, przewlekła obturacyjna choroba płuc, alergie wziewne, choroba refluksowa przełyku, a także palenie tytoniu (zarówno czynne, jak i bierne),
  • narażenie na zanieczyszczenia środowiska.

Jakie są objawy ostrego zapalenia oskrzeli?

Najczęstszymi dolegliwościami zgłaszanymi przez chorych z ostrym zapaleniem oskrzeli są:

  • kaszel – początkowo suchy, a następnie produktywny, z odkrztuszaniem wydzieliny śluzowej (przezroczystej), śluzowo-ropnej lub ropnej (żółto-zielonej),
  • trudności w oddychaniu,
  • świszczący oddech,
  • gorączka,
  • pogorszenie samopoczucia,
  • osłabienie,
  • bóle mięśniowe,
  • katar,
  • ból gardła.

Jak rozpoznać ostre zapalenie oskrzeli?

Ostre zapalenie oskrzeli rozpoznaje się zwykle wyłącznie na podstawie badania podmiotowego, to znaczy wywiadu z pacjentem oraz badania przedmiotowego, w którym lekarz stwierdza zmiany osłuchowe nad polami płucnymi – świsty i furczenia.

Istotne jest odróżnienie ostrego zapalenia oskrzeli od zapalenia płuc. Za zapaleniem płuc przemawiają:

  • wysoka gorączka (powyżej 38°C),
  • wysoka częstość oddechów (powyżej 24 na minutę),
  • przyspieszone tętno (powyżej 100 na minutę),
  • trzeszczenia wysłuchane przez lekarza nad polami płucnymi.

W przypadku wątpliwości, lekarz może zlecić RTG klatki piersiowej, które w przypadku zapalenia płuc uwidoczni naciek zapalny.

Badanie mikrobiologiczne plwociny wykonuje się wyłącznie w sytuacjach, gdy choroba przewleka się, stan chorego się pogarsza, a lekarz podejrzewa etiologię bakteryjną choroby lub bakteryjne nadkażenie wirusowego zapalenia oskrzeli.

Jak leczy się ostre zapalenie oskrzeli?

Z racji tego, że ostre zapalenie oskrzeli ma z reguły łagodny przebieg, w większości przypadków nie ma wskazań do hospitalizacji. Zalecany jest odpoczynek w domu, zaprzestanie palenia tytoniu, ograniczenie aktywności fizycznej i unikanie wychodzenia z domu do czasu ustąpienia dolegliwości.

Wbrew często spotykanemu mitowi, w leczeniu ostrego zapalenia oskrzeli z reguły nie stosuje się antybiotyków. Ma to związek z patogenami wywołującymi tę chorobę – w większości są to wirusy, a więc mikroorganizmy niewrażliwe na antybiotyki. Istotą leczenia ostrego zapalenia oskrzeli jest zwalczanie objawów choroby. Stosuje się w tym celu leki przeciwgorączkowe (paracetamol) oraz przeciwgorączkowe i przeciwzapalne (np. ibuprofen).

Dokuczliwym objawem infekcji jest kaszel. Mimo to, stosowanie leków przeciwkaszlowych (np. kodeiny, dekstrometorfanu) nie jest wskazane. Należy bowiem pamiętać, iż kaszel jest pożądanym mechanizmem, naturalnym odruchem służącym odkrztuszeniu wydzieliny z dróg oddechowych i nie należy go hamować. Wyjątkiem jest bardzo uporczywy, suchy kaszel występujący przede wszystkim przy zakażeniu Bordetella pertussis. W celu rozrzedzenia wydzieliny z dróg oddechowych i ułatwienia jej odkrztuszania stosuje się leki mukolityczne (wykrztuśne) – np. preparaty zawierające ambroksol. Należy pamiętać, aby stosować je maksymalnie 4–5 godzin przed snem. W innym przypadku dochodzi do zalegania rozrzedzonej wydzieliny w drogach oddechowych, co może prowadzić do jej nadkażenia.

W celu ułatwienia odkrztuszania wydzieliny stosuje się również inhalacje nawilżające drogi oddechowe z 0,9% NaCl lub pary wodnej. Warto też pamiętać o spożywaniu dużej ilości płynów. Zalecane jest stosowanie nawilżaczy powietrza (jeżeli nimi nie dysponujemy, sprawdzonym sposobem jest rozwieszenie na kaloryferach wilgotnych ręczników) oraz przebywanie w pomieszczeniach o temperaturze 18–20°C.

W celu nawilżenia śluzówki oskrzeli i złagodzenia bólu gardła można stosować tabletki lub syropy ziołowe, np. z prawoślazem, tymiankiem. Sprawdzają się także domowe sposoby, takie jak picie mleka z miodem i cytryną, naparu z szałwii.

Jeżeli ostremu zapaleniu oskrzeli towarzyszy duszność, lekarz może zalecić doraźnie leki rozszerzające oskrzela (np. salbutamol). W przypadku zachorowania na ostre zapalenie oskrzeli w czasie epidemii grypy lekarz może rozważyć zastosowanie leku przeciw wirusowi grypy (zanamiwir, oseltamiwir, amantadyna). Warunkiem jest wczesne podanie leku (maksymalnie 48 godzin od wystąpienia pierwszych objawów choroby).

Ostre zapalenie oskrzeli – powikłania

Ostre zapalenie oskrzeli z reguły jest chorobą łagodną, ustępującą samoistnie. Często po przechorowaniu ostrego zapalenia oskrzeli pacjenci uskarżają się na nadreaktywność oskrzeli utrzymującą się do kilku tygodni. Choroba nie pozostawia jednak trwałych, poważnych powikłań.

Nadreaktywność oskrzeli oznacza zwiększoną tendencję oskrzeli do obkurczania się w odpowiedzi na różne czynniki, które w danym stężeniu nie wywołują takiej reakcji u zdrowego człowieka. Takimi czynnikami mogą być np. pyłki, chłodne powietrze, wysiłek fizyczny. Objawami obkurczania się oskrzeli są: duszność, suchy kaszel, świszczący oddech. Nadreaktywność oskrzeli powinna ustąpić samoistnie. Jeżeli tak się nie stanie, należy zgłosić się do lekarza celem wykluczenia astmy oskrzelowej i alergii wziewnej.

Zagrożeniem może być rozprzestrzenienie się stanu zapalnego na dolne drogi oddechowe – zajęcie oskrzelików i płuc. Najczęściej dochodzi do tego u pacjentów z upośledzoną odpornością oraz u chorych, którzy nie stosują się do zaleceń lekarskich, z niedoleczonym zapaleniem oskrzeli. Wówczas stan pacjenta pogarsza się, występuje wysoka gorączka i duszność; konieczne może okazać się leczenie w warunkach szpitalnych.

Ostre zapalenie oskrzeli – profilaktyka

Aby zminimalizować ryzyko zachorowania, należy przede wszystkim unikać czynników zwiększających ryzyko infekcji. W miarę możliwości należy unikać wychłodzenia, przebywania w dużych skupiskach ludzkich, kontaktu z osobami chorymi, narażenia na dym tytoniowy i zanieczyszczenia środowiska.

Ostre zapalenie oskrzeli może być rezultatem niedoleczonych infekcji górnych dróg oddechowych. Nie powinniśmy zatem bagatelizować tej choroby. Zawsze stosujmy się do zaleceń lekarskich.

Przed zakażeniem wirusami grypy można ustrzec się za pomocą szczepionki.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Kaszel u dziecka – suchy czy mokry – jak rozpoznać i leczyć?

Kaszel u dziecka może suchy lub mokry. Kaszel wilgotny, produktywny, to taki, który umożliwia efektywnie ...

Zapalenie oskrzeli

Są osoby, które z zapaleniem oskrzeli nigdy nie miały do czynienia, nie brakuje jednak i ...

Astma a zapalenie oskrzeli u dziecka

Zapalenie oskrzeli u dzieci jest jedną z najczęstszych chorób infekcyjnych występujących do 4–5 roku życia. ...

Domowe sposoby na przeziębienie

Przeziębienie to zazwyczaj niegroźna i krótkotrwała infekcja górnych dróg oddechowych. Jego objawami są m.in. podwyższona ...

Kaszel mokry – przyczyny, objawy i leki na mokry kaszel

Kaszel mokry (wilgotny, produktywny) wiąże się z występowaniem flegmy w gardle. Przyczyną mokrego kaszlu są ...

Przeziębienie – objawy, ile trwa, co pomaga – leki i domowe sposoby

Przeziębienie to infekcja wirusowa, którą łatwo zarazić się w większych skupiskach i zamkniętych pomieszczeniach. Objawy ...

Nieżyt oskrzeli – przyczyny i objawy ostrego nieżytu oskrzeli

Nieżyt oskrzeli to inaczej zapalenie oskrzeli. Nieżyt oskrzeli jest częstym, ostrym zakażeniem układu oddechowego. Przyczyna ...

Kiedy możemy podejrzewać zapalenie oskrzeli?

Istnieją trzy podstawowe odmiany zapalenia oskrzeli: ostre zapalenie oskrzeli, przewlekłe zapalenie oskrzeli oraz podostre zapalenie ...

Pulneo (Ulotka) 2mg/ml, syrop, Fenspiridi hydrochloridum

Informacje skierowane do pacjenta na temat syropu Pulneo (2mg/ml Fenspiridi hydrochloridu), w szczególności na temat: ...

Przyczyny kaszlu

Kaszel jest reakcją odruchową. Jego zadaniem jest eliminacja z dróg oddechowych nie tylko drobnoustrojów, ale ...

Rodzaje kaszlu

Kaszel jest to odruchowe, gwałtowne wypchnięcie dużej ilości powietrza z dróg oddechowych, powodujące usunięcie powstałej ...

Przewlekłe zapalenie oskrzeli

Przewlekłe zapalenie oskrzeli to utrzymujący się przez większość dni w tygodniu, przez co najmniej 3 ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon