Zgrzytanie zębami podczas snu

Zgrzytanie zębami określane jest fachowo mianem bruksizmu. Zjawisko to może występować podczas snu, jak i w ciągu dnia. Przypadłość ta jest często bagatelizowana przez pacjentów. Tymczasem schorzenie to może prowadzić do tak poważnych konsekwencji zdrowotnych, jak utrata zębów, uszkodzenie stawów skroniowo-żuchwowych czy bóle kręgosłupa. Leczenie bruksizmu opiera się m.in. na stosowaniu szyny relaksacyjnej.

Co to jest bruksizm?

Bruksizm to podświadome i mimowolne zaciskanie oraz tarcie zębów żuchwy o zęby szczęki, najczęściej w trakcie snu. Zaliczany jest do parasomnii, czyli zaburzeń snu objawiających się występowaniem nieprawidłowych zdarzeń i zachowań w czasie nocnego odpoczynku. Czas i jakość snu początkowo są niezmienione, jednak lęk przed tym, co może wydarzyć się w nocy, może prowadzić do trudności z zasypianiem i utrzymaniem snu.

Wyróżnia się dwa rodzaje bruksizmu.

  • Środkowy – występuje w ciągu dnia i charakteryzuje się przede wszystkim zaciskaniem szczęki z siłą kilkakrotnie większą niż ta, która używana jest podczas jedzenia. U osoby zdrowej podczas spoczynku między zębami żuchwy a zębami szczęki zachowana jest kilkumilimetrowa szpara, która zapobiega wzajemnemu ścieraniu się zębów.
  • Odśrodkowy – jest on charakterystyczny dla odpoczynku nocnego, w czasie którego dochodzi do zgrzytania zębami oraz zaciskania zębów.

Zgrzytanie zębami podczas snu – przyczyny

Najczęstszą przyczyną zgrzytania zębami podczas snu jest stres. Podwyższone napięcie organizm próbuje przezwyciężyć za pomocą reakcji ruchowych. Długotrwałe narażenie na stres powoduje wzmożoną aktywność mięśniową. Prowadzi to do wykonywania w obrębie narządu żucia niecelowych czynności ruchowych – tak zwanych parafunkcji.

Bruksizm zaliczany jest do parafunkcji zwarciowych, w których dochodzi do kontaktu pomiędzy zębami szczęki i żuchwy poprzez ich zaciskanie i zgrzytanie. Parafunkcje niezwarciowe to między innymi obgryzanie paznokci, nagryzanie warg i przedmiotów.

Do częstych przyczyn zgrzytania zębami w nocy należą także:

  • wady zgryzu,
  • zakażenia pasożytnicze – szczególnie często u dzieci powodem bruksizmu jest owsica,
  • nawykowe żucie gumy,
  • nieprawidłowa budowa jamy ustnej,
  • dziedziczone predyspozycje,
  • niedobór magnezu,
  • źle dopasowane mosty, korony, protezy, uzupełnienia ubytków,
  • zaburzenia lękowe.

Jak rozpoznać zgrzytanie zębami w nocy? Objawy bruksizmu

Wbrew pozorom bruksizm generuje nie tylko dolegliwości związane z zębami, ale i z całym organizmem.

  • W wyniku ścierania się zębów pojawiają się charakterystyczne tarczki wytarcia, dochodzi do zaników przyzębia i odsłaniania się korzeni zębowych. Pojawiają się ubytki klinowe (przyszyjkowe) – obniża się poziom dziąseł. Zęby są rozchwiane i nadwrażliwe, często pękają, a dziąsła krwawią w czasie mycia. Pojawiają się problemy z wydzielaniem śliny, błona śluzowa policzków często jest uszkodzona, a język przygryziony.
  • Przeciążenie mięśni twarzy prowadzi do bólów głowy, której zakres ruchów jest często ograniczony. W wyniku nadmiernej pracy mięśni twarzy dochodzi do ich przerostu (zwłaszcza żwacza i mięśnia skroniowego), a w konsekwencji pojawienia się tak zwanej „kwadratowej twarzy”. Występują także przykurcze, a wzmożone napięcie mięśni twarzy generuje dolegliwości ze strony mięśni obręczy barkowej i przykręgosłupowych.
  • W wyniku nieprawidłowego działania układu mięśniowego dochodzi również do uszkodzenia stawów skroniowo-żuchwowych. Przy szerokim otwieraniu ust pojawiają się trzaski, ograniczona jest ruchomość oraz zaburzony tor żuchwy w czasie otwierania i zamykania jamy ustnej. W okolicy kątów żuchwy i stawów skroniowo-żuchwowych występuje bolesność. Nieprawidłowa praca stawu, powodująca przemieszczenie kłykcia (jednego z elementów budowy stawu) w kierunku przewodu słuchowego jest przyczyną zaburzeń słuchu i równowagi, szumów oraz dolegliwości bólowych uszu.

Objawy bruksizmu mogą być mylone z migreną (dolegliwości migrenowe są jednak niesymetryczne i połączone bardzo często ze światłowstrętem), stanami zapalnymi uszu czy schorzeniami kręgosłupa. Tymczasem nieleczony może prowadzić do zwyrodnień stawów skroniowo-żuchwowych, rozchwiania zębów, przewlekłych stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej i uporczywych bólów głowy, mięśni obręczy barkowej, karku czy przykręgosłupowych.

Jak leczyć bruksizm? Sposoby na zgrzytanie zębami

Sprawą podstawową jest znalezienie przyczyny dolegliwości i jej wyeliminowanie.

  • Przy wadach zgryzu pomoże noszenie aparatu ortodontycznego. W przypadku niewłaściwie dopasowanych mostów, koronek czy źle wyprofilowanych wypełnień ubytków zębowych, wizyta u dentysty powinna rozwiązać problem.
  • Gdy przyczyną zgrzytania zębami w nocy jest długotrwałe narażenie na stres, pomocna może być wizyta u psychoterapeuty, który wskaże odpowiednie techniki relaksacyjne. Pozytywny efekt może przynieść zażywanie dostępnych bez recepty ziołowych tabletek uspokajających.
  • Ważna może okazać się również zmiana stylu życia – ograniczenie spożycia kawy, regularne wysypianie się, zdrowa dieta. W leczeniu zaburzeń lękowych konieczna jest wizyta u psychiatry, który zaleci odpowiednie leki przeciwlękowe, uspokajające lub przeciwdepresyjne.
  • Kolejnym elementem leczenia bruksizmu jest zakładanie na noc szyny relaksacyjnej, specjalnie wykonanej i dopasowanej przez dentystę po dokonaniu stosownych pomiarów i pobraniu wycisku zębów. Szyna na zęby, wykonana najczęściej z silikonu, nakładana jest na zęby górne, zapobiega ich ścieraniu oraz zmniejsza napięcie mięśniowe.
  • Pozytywne efekty przynosi także leczenie toksyną botulinową, podawaną w formie zastrzyków, powtarzanych co około pół roku.

W leczeniu bruksizmu bardzo ważne jest także samodzielne rozluźnianie mięśni – ulgę może przynieść otwieranie i zamykanie ust przez kilka minut, masaż mięśni twarzy, ramion i szyi, a także stosowanie okładów i maści rozgrzewających. Fizjoterapeuta pomoże w rehabilitacji stawów skroniowo-żuchwowych. Nie należy żuć gumy i spożywać twardych produktów, takich jak orzechy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.08.2016

Oceń:
4.7


Może cię

Skąd się biorą fobie

Fobia jest formą zaburzeń lękowych. Istotą zaburzenia jest próba unikania za wszelką cenę konfrontacji twarzą ...

Zaciskanie zębów (w dzień i w nocy) – przyczyny, skutki i leczenie zaciskania szczęki

Zaciskanie zębów związane jest z nadmierną czynnością mięśni zaciskających szczęki. Przyczyny zaciskania szczęki to m.in. ...

Wpływ stresu na zdrowie

Doświadczanie stresu wiąże się z rozwojem wielu schorzeń ogólnoustrojowych. Każdorazowo bowiem obciążamy układ krążenia. Odpowiedź ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Ścieranie zębów (starte szkliwo) – jakie są przyczyny i jak leczyć starte zęby?

Ścieranie zębów to proces fizjologiczny, postępujący z wiekiem. Bywa jednak, że nie jest procesem naturalnym, ...

Zgrzytanie zębami u dziecka – przyczyny, objawy – co robić, gdy dziecko zgrzyta zębami?

Zgrzytanie zębami u dziecka (np. w nocy czy podczas snu) dotyczy coraz większego odsetka dzieci ...

Jak nie dać się stresowi?

Stres, który jest przeciążający i trwa za długo albo zbyt wiele bodźców działa w jednym ...

Naturalne sposoby na uspokojenie

Stres towarzyszy nam niemal w każdej sferze życia. W rozładowaniu napięcia pomóc mogą nie tylko ...

Leki na stres – na niepokój, zdenerwowanie i nerwy

Współczesnemu społeczeństwu często towarzyszy ciągły niepokój i stres. Stany te można skutecznie wyciszać naturalnymi preparatami ...

Przyczyny utraty libido

Zarówno kobiety jak i mężczyźni mają okresy w życiu, kiedy tracą zainteresowanie seksem. Dla większości ...

Leki uspokajające na receptę – które leki pomogą na stres?

Leki uspokajające stosuje się w celu osłabienia i zahamowania stanów nadmiernego pobudzenia psychicznego będącego skutkiem ...

Choroby, które prowadzą do tycia

Przyczyny tycia są dość złożone. Czynników, które sprzyjają nadwadze i otyłości jest naprawdę wiele. Poczynając ...

Komentarze (0)