Zgrzytanie zębami podczas snu

Zgrzytanie zębami określane jest fachowo mianem bruksizmu. Zjawisko to może występować podczas snu, jak i w ciągu dnia. Przypadłość ta jest często bagatelizowana przez pacjentów. Tymczasem schorzenie to może prowadzić do tak poważnych konsekwencji zdrowotnych, jak utrata zębów, uszkodzenie stawów skroniowo-żuchwowych czy bóle kręgosłupa. Leczenie bruksizmu opiera się m.in. na stosowaniu szyny relaksacyjnej.

Co to jest bruksizm?

Bruksizm to podświadome i mimowolne zaciskanie oraz tarcie zębów żuchwy o zęby szczęki, najczęściej w trakcie snu. Zaliczany jest do parasomnii, czyli zaburzeń snu objawiających się występowaniem nieprawidłowych zdarzeń i zachowań w czasie nocnego odpoczynku. Czas i jakość snu początkowo są niezmienione, jednak lęk przed tym, co może wydarzyć się w nocy, może prowadzić do trudności z zasypianiem i utrzymaniem snu.

Wyróżnia się dwa rodzaje bruksizmu.

  • Środkowy – występuje w ciągu dnia i charakteryzuje się przede wszystkim zaciskaniem szczęki z siłą kilkakrotnie większą niż ta, która używana jest podczas jedzenia. U osoby zdrowej podczas spoczynku między zębami żuchwy a zębami szczęki zachowana jest kilkumilimetrowa szpara, która zapobiega wzajemnemu ścieraniu się zębów.
  • Odśrodkowy – jest on charakterystyczny dla odpoczynku nocnego, w czasie którego dochodzi do zgrzytania zębami oraz zaciskania zębów.

Zgrzytanie zębami podczas snu – przyczyny

Najczęstszą przyczyną zgrzytania zębami podczas snu jest stres. Podwyższone napięcie organizm próbuje przezwyciężyć za pomocą reakcji ruchowych. Długotrwałe narażenie na stres powoduje wzmożoną aktywność mięśniową. Prowadzi to do wykonywania w obrębie narządu żucia niecelowych czynności ruchowych – tak zwanych parafunkcji.

Bruksizm zaliczany jest do parafunkcji zwarciowych, w których dochodzi do kontaktu pomiędzy zębami szczęki i żuchwy poprzez ich zaciskanie i zgrzytanie. Parafunkcje niezwarciowe to między innymi obgryzanie paznokci, nagryzanie warg i przedmiotów.

Do częstych przyczyn zgrzytania zębami w nocy należą także:

  • wady zgryzu,
  • zakażenia pasożytnicze – szczególnie często u dzieci powodem bruksizmu jest owsica,
  • nawykowe żucie gumy,
  • nieprawidłowa budowa jamy ustnej,
  • dziedziczone predyspozycje,
  • niedobór magnezu,
  • źle dopasowane mosty, korony, protezy, uzupełnienia ubytków,
  • zaburzenia lękowe.

Jak rozpoznać zgrzytanie zębami w nocy? Objawy bruksizmu

Wbrew pozorom bruksizm generuje nie tylko dolegliwości związane z zębami, ale i z całym organizmem.

  • W wyniku ścierania się zębów pojawiają się charakterystyczne tarczki wytarcia, dochodzi do zaników przyzębia i odsłaniania się korzeni zębowych. Pojawiają się ubytki klinowe (przyszyjkowe) – obniża się poziom dziąseł. Zęby są rozchwiane i nadwrażliwe, często pękają, a dziąsła krwawią w czasie mycia. Pojawiają się problemy z wydzielaniem śliny, błona śluzowa policzków często jest uszkodzona, a język przygryziony.
  • Przeciążenie mięśni twarzy prowadzi do bólów głowy, której zakres ruchów jest często ograniczony. W wyniku nadmiernej pracy mięśni twarzy dochodzi do ich przerostu (zwłaszcza żwacza i mięśnia skroniowego), a w konsekwencji pojawienia się tak zwanej „kwadratowej twarzy”. Występują także przykurcze, a wzmożone napięcie mięśni twarzy generuje dolegliwości ze strony mięśni obręczy barkowej i przykręgosłupowych.
  • W wyniku nieprawidłowego działania układu mięśniowego dochodzi również do uszkodzenia stawów skroniowo-żuchwowych. Przy szerokim otwieraniu ust pojawiają się trzaski, ograniczona jest ruchomość oraz zaburzony tor żuchwy w czasie otwierania i zamykania jamy ustnej. W okolicy kątów żuchwy i stawów skroniowo-żuchwowych występuje bolesność. Nieprawidłowa praca stawu, powodująca przemieszczenie kłykcia (jednego z elementów budowy stawu) w kierunku przewodu słuchowego jest przyczyną zaburzeń słuchu i równowagi, szumów oraz dolegliwości bólowych uszu.

Objawy bruksizmu mogą być mylone z migreną (dolegliwości migrenowe są jednak niesymetryczne i połączone bardzo często ze światłowstrętem), stanami zapalnymi uszu czy schorzeniami kręgosłupa. Tymczasem nieleczony może prowadzić do zwyrodnień stawów skroniowo-żuchwowych, rozchwiania zębów, przewlekłych stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej i uporczywych bólów głowy, mięśni obręczy barkowej, karku czy przykręgosłupowych.

Jak leczyć bruksizm? Sposoby na zgrzytanie zębami

Sprawą podstawową jest znalezienie przyczyny dolegliwości i jej wyeliminowanie.

  • Przy wadach zgryzu pomoże noszenie aparatu ortodontycznego. W przypadku niewłaściwie dopasowanych mostów, koronek czy źle wyprofilowanych wypełnień ubytków zębowych, wizyta u dentysty powinna rozwiązać problem.
  • Gdy przyczyną zgrzytania zębami w nocy jest długotrwałe narażenie na stres, pomocna może być wizyta u psychoterapeuty, który wskaże odpowiednie techniki relaksacyjne. Pozytywny efekt może przynieść zażywanie dostępnych bez recepty ziołowych tabletek uspokajających.
  • Ważna może okazać się również zmiana stylu życia – ograniczenie spożycia kawy, regularne wysypianie się, zdrowa dieta. W leczeniu zaburzeń lękowych konieczna jest wizyta u psychiatry, który zaleci odpowiednie leki przeciwlękowe, uspokajające lub przeciwdepresyjne.
  • Kolejnym elementem leczenia bruksizmu jest zakładanie na noc szyny relaksacyjnej, specjalnie wykonanej i dopasowanej przez dentystę po dokonaniu stosownych pomiarów i pobraniu wycisku zębów. Szyna na zęby, wykonana najczęściej z silikonu, nakładana jest na zęby górne, zapobiega ich ścieraniu oraz zmniejsza napięcie mięśniowe.
  • Pozytywne efekty przynosi także leczenie toksyną botulinową, podawaną w formie zastrzyków, powtarzanych co około pół roku.

W leczeniu bruksizmu bardzo ważne jest także samodzielne rozluźnianie mięśni – ulgę może przynieść otwieranie i zamykanie ust przez kilka minut, masaż mięśni twarzy, ramion i szyi, a także stosowanie okładów i maści rozgrzewających. Fizjoterapeuta pomoże w rehabilitacji stawów skroniowo-żuchwowych. Nie należy żuć gumy i spożywać twardych produktów, takich jak orzechy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.08.2016

Oceń:
4.8


Może cię

Leki uspokajające na receptę – które leki pomogą na stres?

Leki uspokajające stosuje się w celu osłabienia i zahamowania stanów nadmiernego pobudzenia psychicznego będącego skutkiem ...

Zaciskanie zębów (w dzień i w nocy) – przyczyny, skutki i leczenie zaciskania szczęki

Zaciskanie zębów związane jest z nadmierną czynnością mięśni zaciskających szczęki. Przyczyny zaciskania szczęki to m.in. ...

Choroby, które prowadzą do tycia

Przyczyny tycia są dość złożone. Czynników, które sprzyjają nadwadze i otyłości jest naprawdę wiele. Poczynając ...

Skąd się biorą fobie

Fobia jest formą zaburzeń lękowych. Istotą zaburzenia jest próba unikania za wszelką cenę konfrontacji twarzą ...

Wpływ stresu na zdrowie

Doświadczanie stresu wiąże się z rozwojem wielu schorzeń ogólnoustrojowych. Każdorazowo bowiem obciążamy układ krążenia. Odpowiedź ...

Jak nie dać się stresowi?

Stres, który jest przeciążający i trwa za długo albo zbyt wiele bodźców działa w jednym ...

Naturalne sposoby na uspokojenie

Stres towarzyszy nam niemal w każdej sferze życia. W rozładowaniu napięcia pomóc mogą nie tylko ...

Zgrzytanie zębami u dziecka – przyczyny, objawy – co robić, gdy dziecko zgrzyta zębami?

Zgrzytanie zębami u dziecka (np. w nocy czy podczas snu) dotyczy coraz większego odsetka dzieci ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Leki na stres – na niepokój, zdenerwowanie i nerwy

Współczesnemu społeczeństwu często towarzyszy ciągły niepokój i stres. Stany te można skutecznie wyciszać naturalnymi preparatami ...

Przyczyny utraty libido

Zarówno kobiety jak i mężczyźni mają okresy w życiu, kiedy tracą zainteresowanie seksem. Dla większości ...

Ścieranie zębów (starte szkliwo) – jakie są przyczyny i jak leczyć starte zęby?

Ścieranie zębów to proces fizjologiczny, postępujący z wiekiem. Bywa jednak, że nie jest procesem naturalnym, ...

Komentarze (0)