Zespół Hoigné

Zespół Hoigné to sporadycznie występujący zespół objawów neurologicznych, który ma miejsce po przypadkowym wstrzyknięciu penicyliny prokainowej do wnętrza naczynia. W wyniki tego dochodzi do niedrożność naczyń krwionośnych na skutek przedostania się do krążenia dużych kryształów penicyliny prokainowej. Szereg pojawiających się objawów najczęściej ustępuje samoistnie.

Czym jest zespół Hoigné?

Zespół Hoigné należy do bardzo rzadko występujących zespołów objawów neurologicznych. Został po raz pierwszy opisany przez szwajcarskiego lekarza Rolfa Hoigné w 1959 roku. Mamy z nim do czynienia w sytuacji przypadkowego wstrzyknięcia penicyliny prokainowej do wnętrza naczynia. Sytuacja ta powoduje niedrożność naczyń krwionośnych na skutek przedostania się do krążenia dużych kryształów penicyliny prokainowej. Penicylina posiada dość szerokie zastosowanie i podawana jest domięśniowo zgodnie z zaleceniami lekarza.

Zespół Hoigné a penicylina prokainowa

Penicylina prokainowa stanowi połączenie benzylopenicyliny (penicyliny G) z prokainą. Podawana jest głównie domięśniowo, nawet co 12-24 godziny, wolno się wchłania i wolno wydala z organizmu. Ten sposób wchłaniania powoduje, iż przedłuża się jej okres działania w organizmie.

Lek ten stosowany jest głównie w przypadku:

  • zakażenia paciorkowcowego (m.in. anginy, zapalenia migdałków podniebiennych, zatok obocznych nosa, płuc),
  • rzeżączki,
  • kiły,
  • w powikłaniach ropnych po zabiegach chirurgicznych,
  • po porodzie,
  • innych zakażeń bakteriami wrażliwymi na penicylinę.

W niektórych przypadkach może powodować reakcje uczuleniowe (rumień, pokrzywka, gorączka, bóle stawów, bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny), zespół Hoigné, zaburzenia funkcji nerek, zmiany obrazu krwi czy charakterystyczne nacieki zapalne w miejscu wstrzyknięcia.

W skład penicyliny prokainowej wchodzi:

  • prokaina,
  • benzylopenicylina.

Prokaina jest organicznym związkiem chemicznym. Posiada bardzo krótki okres działania. Lek stosowany jest do znieczuleń rdzeniowych, nasiękowych, nadoponowych oraz powierzchniowych. Prokaina oddziałuje bardzo silnie i niekorzystnie na układ nerwowy.

Benzylopenicylina to antybiotyk beta-laktamowy, wytwarzany przez pędzlaki. Stosowana jest głównie w zakażeniach wywołanych przez te drobnoustroje, np. rzeżączce, nabytej bądź wrodzonej kile, zapaleniu płuc i oskrzeli, zapaleniu migdałków i innych. Może wywoływać silne reakcje alergiczne. W bardzo rzadkich przypadkach może wystąpić wstrząs anafilaktyczny.

Reakcja organizmu po podaniu penicyliny prokainowej

Penicylina prokainowa podawana jest domięśniowo zgodnie z zaleceniami lekarza. W przypadku wstrzyknięcia jej do wnętrza naczynia od kilkunastu sekund do 3 minut od jej podania następuje napad. Może on trwać od 15 do 60 minut. Po upływie tego czasu objawy ustępują samoistnie. W trakcie napadu nigdy nie dochodzi do objawów zapaści naczyniowej, tj. sytuacji, w której serce nie jest w stanie pompować odpowiednich ilości krwi. Pacjenci po przebytym napadzie nie decydują się zazwyczaj na kontynuację leczenia pomimo braku jakichkolwiek przeciwwskazań.

Objawy zespołu Hoigné

Objawy charakterystyczne dla zespołu Hoigné:

  • pojawia się nieokreślony, niczym nie spowodowany niepokój, stany lękowe, brak poczucia bezpieczeństwa, a nawet omamy, brak poczucia czasu,
  • pobudzenie psychoruchowe, np. chodzenie w kółko, rozbieranie się i ubieranie, siadanie, podnoszenie się, silne gestykulacje rękoma,
  • przyspieszenie tętna, wzrost ciśnienia,
  • zaburzenia świadomości, śpiączka, wstrząsy ciała,
  • bóle głowy, zawroty głowy, nudności,
  • częstoskurcz,
  • sinica skóry, błon śluzowych i paznokci, wywołana zwiększoną zawartością hemoglobiny odtlenionej we krwi,
  • niedowłady,
  • mrowienia, drętwienia, zmiany temperatury skóry, uczucie pieczenia, swędzenia, przebiegającego prądu,
  • mikrozatory w mózgu, które są wynikiem dostania się kryształów prokainy do krążenia mózgowego. W chwili obecnej zakłada się, iż przyczyną tego jest działanie samej prokainy na ośrodkowy układ nerwowy (OUN),
  • halucynacje wzrokowe (obraz zwija się, faluje, rozmywa),
  • halucynacje słuchowe (wrzaski, piski oraz krzyki),
  • halucynacje smakowe oraz dotykowe.

Reakcja Jarischa-Herxheimera

W przypadku zespołu Hoigné warto wspomnieć o reakcji Jarischa-Herxheimera, z którą mamy do czynienia w momencie, gdy z zabitych lub uszkodzonych antybiotykami bakterii zostaje wydzielona toksyna. Najczęściej do tych bakterii zaliczamy krętki.

Wątroba bądź nerki wydzielają w sposób powolny i stopniowo tę toksynę, zatem początkowo nie występują żadne objawy. W pewnym momencie nie dają sobie rady z jej wydzielaniem i pojawiają się objawy reakcji Herxheimera.

Objawy reakcji Jarischa-Herxheimera

Objawy mogą się bardzo szybko zmieniać – przybierać łagodny, a za chwilę nasilony charakter; jedne mogą ustępować, a na ich miejsce wkraczają kolejne. Do najczęstszych objawów zaliczamy:

  • gorączkę, dreszcze,
  • silne bóle głowy, zawroty głowy,
  • bóle kostne, bóle stawów,
  • bóle zębów,
  • świąd, wysypki skórne,
  • pocenie się,
  • bóle kręgosłupa,
  • zaburzenia pracy serca,
  • krótkotrwała utrata pamięci wiele innych.

Z czasem wszystkie wyżej wymienione objawy stają się coraz słabsze i zanikają.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Drętwienie nóg

Potoczny termin drętwienie nóg może oznaczać uczucie mrowienia, pieczenia czasem ból nóg czyli tak zwane ...

Wideo – Leczenie uzależnień

O uzależnieniach można powiedzieć, że są to choroby przewlekłe, postępujące oraz śmiertelne. Brzmi to bardzo ...

Aminopenicyliny

Substancje chemiczne obce dla ludzkiego organizmu, mające za zadanie uszkodzić lub zniszczyć drobnoustroje chorobotwórcze, takie ...

Rdzeniowy zanik mięśni (SMA)

Rdzeniowy zanik mięśni (SMA) to choroba genetyczna, która prowadzi do osłabienia siły mięśniowej i wiotkości ...

Stres a bezsenność i problemy ze snem

Problemy w pracy, stresujące wydarzenia rodzinne czy choroba to czynniki mogące powodować trudności z zasypianiem. ...

Penicyliny

Penicyliny należą do grupy antybiotyków β-laktamowych. Mają niską toksycznością narządową, a zastosowanie penicylin cechuje się ...

Paraliż przysenny – co to jest i jak leczyć paraliż senny?

Paraliż przysenny jest stanem pojawiającym się podczas zasypiania lub po przebudzeniu, polegającym na niemożności wykonania ...

Zespół Biemonda

Zespół Biemonda należy do grupy niezwykle rzadkich chorób, obejmujących wrodzony brak czucia bólu (wrodzona analgezja). ...

Wideo – Fobie społeczne

Fobie społeczne to choroby będące bardzo dokuczliwe dla pacjentów, ponieważ dotyczą one istotnego obszaru ludzkiego ...

Astereognozja – przyczyny, objawy, leczenie

Astereognozja, brak możliwości rozpoznawania przedmiotu za pomocą dotyku bez kontroli wzroku, stanowi jedną z postaci ...

Wideo – Przyczyny bezsenności

Bezsenność może być pierwotna lub wtórna. Osoby cierpiące na bezsenność samoistną mają podwyższoną aktywność ośrodkowego ...

Depresja a choroby neurologiczne

Depresja bardzo często towarzyszy chorobom neurologicznym. Objawy depresji mogą pojawić się u chorych na stwardnienie ...

Komentarze (0)