Zespół Gerstmanna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak leczyć?

Zespół Gerstmanna to grupa objawów klinicznych spowodowana uszkodzeniem płata ciemieniowego. Przyczyną jest tu najczęściej udar mózgu. U pacjenta pojawiają się objawy neurologiczne, takie jak np.: afazja amnestyczna, dyskalkulia, agrafia, agnozja czy niezdolność do rozróżniania strony lewej i prawej. W leczeniu zespołu Gerstmanna spowodowanym udarem niedokrwiennym mózgu bardzo ważny jest czas. Uszkodzenie płata ciemieniowego leczy się również przy wykorzystaniu metod rehabilitacji neurologopedycznej. 

Co to jest zespół Gerstmanna?

Zespół Gerstmanna, inaczej zespół tętnicy kątowej, zespół zakrętu kątowego, jest to zespół objawów klinicznych wywołanych przez uszkodzenie płata ciemieniowego półkuli dominującej mózgu (u ludzi praworęcznych w półkuli lewej). Uszkodzenie to dotyczy dokładnie zakrętu kątowego oraz zakrętu nadbrzeżnego płata ciemieniowego mózgowia (pole 39, 40 wg Brodmanna). Odgrywają one ważną funkcję w całościowym interpretowaniu różnorodnych informacji wzrokowych, słuchowych i czuciowych. Dlatego kora mózgowa w tych obszarach opisywana jest jako kora kojarzeniowa. Naukowcy uważają także, iż przechowywane są tam złożone wzorce pamięciowe. Po raz pierwszy zespół Gerstmanna został opisany przez Josefa Gerstmanna w pierwszej połowie XX wieku.

Ważne jest,aby nie mylić zespołu Gerstmanna z zespołem Gerstmanna-Sträusslera-Scheinkera (GSS), który jest genetycznie uwarunkowaną chorobą zakaźną charakteryzującą się postępującą ataksją móżdżkowo-rdzeniową z towarzyszącymi jej objawami otępienia.

 

Zespół Gerstmanna – jakie są przyczyny?

Najczęstszą przyczyną zespołu Gerstmanna jest udar mózgu spowodowany zablokowaniem przepływu krwi w tętnicy zakrętu kątowego. Tętnica zakrętu kątowego opisywana w języku potocznym jako tętnica kątowa mózgu, jest jedną z końcowych gałęzi tętnicy środkowej mózgu i zaopatruje część obszaru płata ciemieniowego.

Niedokrwienie mózgu w tym obszarze prowadzi właśnie do zespołu objawów określanych mianem zespołu Gerstmanna.

Uczeni podzielili płat ciemieniowy na kilka obszarów. Zakręt zaśrodkowy opisywany jest jako pierwszorzędowa kora czuciowa odpowiadająca za odbiór podstawowych informacji czuciowych. Uszkodzenie tej okolicy może doprowadzić do zaburzenia czucia w obszarze, którego reprezentacja została zniszczona.

Drugorzędowa kora czuciowa graniczy z korą pierwszorzędową, zachodzi w niej złożona analiza bodźców czuciowych, asocjacja pobudzeń wzrokowych z czynnościami ruchowymi. Trzeciorzędowa kora czuciowa obejmuje opisywany wcześniej zakręt nadbrzeżny oraz kątowy jest to tzw. kora kojarzeniowa, jej zadanie polega na integracji przetworzonej informacji pochodzącej ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego organizmu. W obszarach asocjacyjnych dokonuje się kompleksowa analiza różnorodnych bodźców. Uszkodzenie obejmujące ten obszar w obrębie półkuli dominującej wywołuje zespół objawów określany właśnie mianem zespołu Gansera.

Objawy zespołu Gerstmanna

 

Płat ciemieniowy ulega uszkodzeniu, a wraz z nim także niektóre funkcje mózgu. W zakręcie kątowym znajduje się ośrodek czytania i pisania, czyli tzw. ośrodek pamięci znaków pisarskich.

Uszkodzenie w obrębie zakrętu kątowego oraz nabrzeżnego płata ciemieniowego półkuli dominującej może wywołać następujące objawy neurologiczne, takie jak:

  • agnozja palców dłoni, czyli niemożność rozpoznawania palców własnej ręki,
  • dyskalkulia/akalkulia, tj. częściowa lub całkowita, niemożność wykonywania prostych operacji arytmetycznych,
  • agrafia/dysgrafia, czyli całkowita lub częściowa utrata umiejętności pisania,
  • aleksja/dysleksja, całkowita lub tylko częściowa niezdolność rozumienia słowa pisanego (drukowanego),
  • afazja amnestyczna, trudność w nazywaniu przedmiotów,
  • makrosomatognozja, odczuwanie własnych części ciała jako nienaturalnie dużych,
  • mikrosomatognozja, odczuwaniu własnych części ciała jako nadmiernie małych,
  • niezdolność rozpoznawania stron (prawa/lewa).

Osoby cierpiące na dysgrafię posiadają nieestetyczne lub wręcz nieczytelne pismo, mają problem z napisaniem tego, co myślą lub czują. Osoby cierpiące na aleksję potrafią zrozumieć słowa wypowiadane przez innych, nie potrafią oni zrozumieć słowa pisanego (drukowanego). Chorzy nie mają zaburzeń wzroku czy słuchu, ale przez uszkodzenie kory asocjacyjnej nie potrafią powiązać danego dźwięku z prawidłowo rozpoznawaną literą.

Pacjenci z afazją amnestyczną zdają sobie sprawę do czego służy dany przedmiot, jak się nim posługiwać, ale nie potrafią podać jego nazwy.

Leczenie zespołu Gerstmanna

Zespół Gerstmanna najczęściej wywołany jest przez udar niedokrwienny mózgu. Jeżeli zauważymy nagłe pojawienie się u członka rodziny opisywanych wyżej objawów niezwłocznie powinniśmy udać się do szpitala.Wbrew pozorom zaobserwowanie tych objawów nie jest trudne. Jeżeli osoba dotychczas prawidłowo funkcjonująca nagle nie pamięta nazw przedmiotów, nie potrafi przeczytać prostych słów, ma problemy z określeniem stron, nie potrafi się podpisać, w naszej głowie powinna zapalić się przysłowiowa „czerwona lampka”.

Skuteczne leczenie przyczynowe udaru niedokrwiennego mózgu jest możliwe tylko przez około 5 godzin od początku wystąpienia objawów. Dlatego tak ważny jest czas, w jakim zgłosimy się do izby przyjęć. Warto podkreślić, iż do tej pory nie potrafimy przewidzieć stopnia powrotu funkcji mózgu po jego uszkodzeniu. Jeżeli tromboliza (czyli leczenie przyczynowe udaru niedokrwiennego mózgu) zostanie przeprowadzona, szanse te wielokrotnie wzrastają.

Uszkodzenie płata ciemieniowego – rehabilitacja i logopeda

Jeżeli jednak pozostaje nam tylko leczenie objawowe jest nim długotrwała rehabilitacja neurologopedyczna. Ważne jest spotkanie ze specjalistą logopedą, a następnie systematyczny trening. Pierwsze spotkania z neurologopedą odbywają się już podczas hospitalizacji w oddziale udarowym. Następne lekcje przeprowadzane są w poradni logopedycznej lub w domu chorego. Każde ćwiczenie powinno zostać dobrane przez specjalistę indywidualnie do pacjenta, jego wieku, zaawansowania objawów klinicznych.

Terapia neurologopedycznaw przypadku opisywanego uszkodzenia mózgu może być początkowo frustrująca dla chorego, dlatego należy pamiętać, iż niezbędna jest cierpliwość oraz wyrozumiałość rodziny i opiekunów osoby przechodzącej rehabilitację. Ważne jest, aby uświadomić sobie, że rehabilitacja to nie tylko spotkania ze specjalistą, ale rzetelna, długotrwała i przede wszystkim systematyczna praca w domu pacjenta. Potrzeba zaangażowania rodziny, pomoc przy ćwiczeniach, często pomocne okazuje się wykorzystanie kolorowych kartek papiery,kredek, pisaków.

Bibliografia:

  • Adam Bochenek Anatomia człowieka, Wydawnictwo PZWL Warszawa 2009, wyd. V, tom IV.
  • Adam Stępień, Neurologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2014, wyd. I.
  • Anna Kosmal,Organizacja asocjacyjnej kory mózgowej płata czołowego, Kosmos, 1993,42 (2): str 401-426
  • Wincenty Okoń, Słownik pedagogiczny, wyd. PWN, Warszawa 1981.
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.07.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Skąd się biorą fobie

Fobia jest formą zaburzeń lękowych. Istotą zaburzenia jest próba unikania za wszelką cenę konfrontacji twarzą ...

Jak walczyć ze stresem?

Długotrwały stres negatywnie wpływa na kondycję całego organizmu, może między innymi przyczyniać się do rozwoju ...

Obniżony nastrój

Obniżenie nastroju to stan, z którym właściwie każdy człowiek miał lub będzie miał do czynienia ...

Nerwiak nerwu słuchowego

Nerwiak słuchowy to łagodny nowotwór, który lokalizuje się w części mózgu, przez które przechodzi nerw ...

Zespół ogona końskiego – przyczyny, objawy, leczenie, operacja

W zespole ogona końskiego dochodzi do ucisku lub uszkodzenia korzeni nerwowych, najczęściej na poziomie L4-L5 ...

Astereognozja – przyczyny, objawy, leczenie

Astereognozja, brak możliwości rozpoznawania przedmiotu za pomocą dotyku bez kontroli wzroku, stanowi jedną z postaci ...

Benzodiazepiny – podział, działanie, wskazania, przeciwwskazania, skutki uboczne, uzależnienie, przedawkowanie

Na zaburzenia lękowe choruje kilka milionów osób. Wiąże się to na ogół z brakiem snu ...

Senność w ciągu dnia – jakie mogą być przyczyny?

Nadmierna senność w ciągu dnia najczęściej spowodowana jest niedoborem snu w nocy. Przyczyną bezsenności mogą ...

Stupor – co to jest, jakie są objawy, jak wygląda leczenie?

Stupor, inaczej osłupienie, to silne ograniczenie ruchów oraz zmniejszenie reakcji na bodźce pochodzące z zewnątrz ...

Objawy choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera jest związanym z wiekiem schorzeniem neurozwyrodnieniowym (inaczej neurodegeneracyjnym), odpowiedzialnym za większość rozpoznawanych przypadków ...

Zespół Nelsona

Zespół Nelsona rozwija się po obustronnym zniszczeniu lub usunięciu nadnerczy (adrenalektomii). Objawy choroby są wywołane ...

Jak leczyć objawy choroby lokomocyjnej? Jak jej zapobiegać?

Choroba lokomocyjna to zespół objawów pojawiających się w trakcie podróży. Należą do nich: nudności, wymioty, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon