Zespół Cotarda – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Cotarda to bardzo rzadka choroba psychiczna, dla której charakterystyczne są urojenia nihilistyczne oraz przekonanie o własnej śmierci. Najczęściej zaburzenie to pojawia się w przebiegu ciężkiej depresji, może jednak towarzyszyć również innym zaburzeniom psychicznym lub neurologicznym. Leczenie opiera się na środkach przeciwdepresyjnych i przeciwpsychotycznych, elektrowstrząsach, psychoterapii, a także leczeniu przyczynowym choroby, która jest odpowiedzialna za rozwój objawów zespołu Cotarda.

Zespół Cotarda – co to jest?

Zespół Cotarda charakteryzuje się obecnością urojeń nihilistycznych, dotyczących przede wszystkim ciała chorego oraz zaburzonym poczuciem istnienia. Choroba ta występuje niezmiernie rzadko, dlatego jak dotąd nie udało się poznać jej dokładnej przyczyny.

Na podstawie opisów przypadków pacjentów cierpiących na „syndrom chodzącego trupa”, bo tak potocznie nazywane jest omawiane zaburzenie, zaobserwowano, że choroba występuje najczęściej u pacjentów po 50. roku życia. Jednak zespół Cotarda przypadki odnotowuje także w wieku dziecięcym i nastoletnim. Kobiety nieco częściej doświadczają symptomów choroby w porównaniu do mężczyzn. Na podstawie objawów syndromu Cotarda wyróżnia się trzy postacie tej choroby:

  • współwystępowanie depresji i halucynacji,
  • zespół Cotarda I – obserwuje się urojenia negacyjne oraz urojenia hipochondryczne, ale nie występują objawy depresyjne,
  • zespół Cotarda II – pojawiają się zaburzenia depresyjne, urojenia nihilistyczne, stany lękowe, omamy oraz silne przeświadczenie o nieśmiertelności, próby samobójcze.

Zespół Cotarda – przyczyny

Jak już wspomniano, dokładna przyczyna rozwoju schorzenia jak dotąd nie została dokładnie poznana. Zaobserwowano występowanie syndromu Cotarda wtórnie do innych schorzeń, wśród których do najczęstszych należy ciężka depresja z objawami psychotycznymi.

Objawy opisywanego zespołu mogą występować także u pacjentów cierpiących na schizofrenię oraz chorobę afektywną dwubiegunową, która wiąże się z zespołem Cotarda u osób młodych, poniżej 25. roku życia.

Schorzenie może również być skutkiem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego przez choroby naczyniowe (udar mózgu, krwiak), stwardnienie rozsiane, guz lub uraz. U pacjentów z omawianym zespołem często obserwuje się zmiany w płatach czołowych obustronnie lub tylko w obrębie prawej półkuli mózgu, a także uogólniony zanik mózgowia.

Zespół Cotarda występuje również u niektórych pacjentów z otępieniem, chorobą Parkinsona lub ciężkim upośledzeniem umysłowym. W bardzo rzadkich przypadkach choroba stanowi jeden z niepożądanych objawów stosowanej terapii acyklowirem, amantadyną lub kortykosteroidami. Hiponatremia (obniżony poziom sodu w surowicy krwi), która wynika z odwodnienia, również może przyczyniać się do wystąpienia zespołu Cotarda.

Objawy opisywanego zaburzenia psychicznego obserwowano również u pacjentów z AIDS. Warto wspomnieć jeszcze, że wraz z zespołem Cotarda często występują zespoły błędnej identyfikacji: zespół Capgrasa lub zespół Fregoliego.

Zespół Cotarda – objawy

Do charakterystycznych objawów choroby Cotarda należy zespół urojeń nihilistycznych, dotyczących uszkodzenia, złej pracy lub zaniku narządów wewnętrznych. Bardzo często pacjenci mają urojenia śmierci – są przekonani o tym, że są martwi, a ich ciała nie istnieją, ponieważ uległy pośmiertnemu rozkładowi. Co ważne, pacjent przeświadczony o swoim nieistnieniu nie weryfikuje swoich sądów na podstawie logicznych wyjaśnień i dowodów.

Chorzy z syndromem Cotarda bardzo często doświadczają również objawów depresyjnych. Poza znacznym obniżeniem nastroju, zmniejszeniem aktywności oraz anhedonią (niemożliwością odczuwania przyjemności), obserwuje się objawy zespołu hipomaniakalnego – nieuzasadnione poczucie winy, pobudzenie lub zahamowanie psychoruchowe, niepokój albo lęk.

Nierzadko pojawiają się bierne tendencje samobójcze – pacjent odmawia jedzenia lub picia, samookalecza się oraz ma myśli i próby samobójcze. Z kolei u niektórych pacjentów rozwija się silne przekonanie o własnej nieśmiertelności. Obserwowano również chorych z zespołem Cotarda doświadczających halucynacji, zwłaszcza głosowych i wzrokowych.

Zespół Cotarda – leczenie

Ze względu na częsty związek zespołu Cotarda z ciężkimi epizodami depresji, u pacjentów rośnie ryzyko zachowań samobójczych. Dlatego tak ważne jest szybkie rozpoznanie i prawidłowe leczenie chorych z omawianym schorzeniem. Terapia syndromu Cotarda obejmuje farmakoterapię, elektrowstrząsy, psychoterapię, a także leczenie przyczynowe – jeżeli za rozwój „zespołu chodzącego trupa” odpowiedzialna jest inna jednostka chorobowa.

Leczenie farmakologiczne obejmuje leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne oraz leki stabilizujące nastrój. W przypadkach ciężkiej depresji psychotycznej z biernymi tendencjami samobójczymi zastosowanie mają elektrowstrząsy – dobrze tolerowane przez osoby w wieku podeszłym. W niektórych przypadkach konieczne jest wprowadzenie politerapii, czyli leczenia kilkoma lekami jednocześnie lub jednoczesne zastosowanie różnych form terapii.

Bibliografia

  • Jarema M., Psychiatria. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003.
  • Leis K., Gapska D., Aleksiewicz T., Litwin K., Miętkiewicz K., Gałązka P., Zespół Cotarda – przegląd aktualnej wiedzy. Psychiatria i Psychol. Klin., 2018, 18: 320–324.
Opublikowano: ; aktualizacja: 26.11.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Stupor – co to jest, jakie są objawy, jak wygląda leczenie?

Stupor, inaczej osłupienie, to silne ograniczenie ruchów oraz zmniejszenie reakcji na bodźce pochodzące z zewnątrz ...

Wideo – Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Wideo – Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Omamy – co to jest, jakie są przyczyny i rodzaje halucynacji?

Omamy, określane jako halucynacje, to objaw zaburzeń świadomości dotyczących funkcjonowania zmysłów. W przeciewieństwie do urojeń ...

Wideo – Hipochondria

Hipochondria jest powszechnie używanym terminem opisującym osobę bardzo skupioną na swoim stanem zdrowia i niezmiernie ...

Depresja – leczenie

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Zespół Capgrasa – co to jest, jakie są objawy i sposoby leczenia?

Zespół Capgrasa należy do grupy zaburzeń psychicznych obejmujących tzw. zespoły urojeniowe błędnej identyfikacji. Jednostka ta ...

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Komentarze i opinie (1)


Czy w zespole kotarta mogą występować urojenia prześladowcze?
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon