Zespół Capgrasa – co to jest, jakie są objawy i sposoby leczenia?

Zespół Capgrasa należy do grupy zaburzeń psychicznych obejmujących tzw. zespoły urojeniowe błędnej identyfikacji. Jednostka ta charakteryzuje się występowaniem urojeń, które w tym przypadku dotyczą silnego przekonania, że ktoś bliski z otoczenia pacjenta został podmieniony przez obcą osobę o tym samym wyglądzie, ale o odmiennej osobowości. Opisywany zespół może wystąpić m.in. w przebiegu choroby psychicznej (np. schizofrenii, depresji) lub mieć podłoże neurologiczne. Jak wygląda leczenie syndromu Capgrasa?

Zespół Capgrasa – co to jest?

Zespół Capgrasa (urojeniowy zespół błędnej identyfikacji, zespół intermetamorfozy lub zespół Sozji) charakteryzuje się występowaniem u pacjenta silnego przekonania, że ktoś bliski został zastąpiony inną osobą wyglądającą identycznie, ale posiadającą odmienne cechy osobowości.

Jest to bardzo rzadko występujące schorzenie psychiatryczne, którego przyczyny rozwoju nie zostały dostatecznie poznane. Zaburzenie to należy do szerszej grupy tzw. zespołów urojeniowych błędnej identyfikacji (delusional misidentification syndromes, DMS).

Do grupy tej zalicza się również:

  • zespół Fregoliego – pacjent uważa, że znana mu osoba ciągle zmienia wygląd zewnętrzny przy stałych cechach charakteru; innymi słowy żywi przekonanie, że różne postacie, które spotyka, to w rzeczywistości jedna i ta sama, bliska mu osoba;
  • zespół przemiany – chory sądzi, że osoby z jego otoczenia zamieniły się wzajemnie tożsamością lub wyglądem zewnętrznym;
  • zespół sobowtóra – osoba dotknięta schorzeniem jest przekonana o istnieniu swojego sobowtóra.

Ze względu na niezwykle rzadkie przypadki pacjentów cierpiących na wymienione jednostki chorobowe, do niedawna uważano, że zespoły te są różnymi wariantami tego samego zaburzenia. Zauważono jednak, że poszczególne schorzenia różnią się częstością występowania w zależności od płci i wieku chorego.

Zespół Capgrasa – jakie są przyczyny, kiedy występuje?

Urojenia błędnej identyfikacji obserwuje się przede wszystkich u pacjentów ze schizofrenią, cierpiących zwłaszcza na postać paranoidalną choroby. Zaburzenia psychiczne pod postacią syndromu Capgrasa mogą pojawić się również w przebiegu chorób schizoafektywnych lub zaburzeń afektywnych, np. depresji czy choroby afektywnej dwubiegunowej.

U niektórych pacjentów z zaawansowanym otępieniem, zwłaszcza w chorobie Alzheimera, także występują zaburzenia psychiczne charakterystyczne m.in. dla zespołu Capgrasa.

Trzeba jednak wiedzieć, że w niektórych przypadkach urojenia mają podłoże organiczne. Urojeniowy zespół błędnej identyfikacji pojawia się wskutek uszkodzenia pewnych struktur ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza w okolicy czołowej lub skroniowo-ciemieniowej prawej półkuli mózgu w przebiegu różnych chorób neurologicznych.

Jako potencjalne przyczyny zespołu Sozji wymienić należy przede wszystkim uraz czaszkowo- mózgowy, udar krwotoczny lub niedokrwienny, choroby zapalne ośrodkowego układu nerwowego, guzy mózgu pierwotne lub przerzutowe bądź padaczkę.

Nie można zapomnieć również o zatruciach czy zaburzeniach hormonalnych, które także mogą wywoływać syndrom Capgrasa.

Zespół Capgrasa – objawy

Jak już wspomniano, pacjent z syndromem Capgrasa przekonany jest, że znana mu osoba z jego najbliższego otoczenia została podmieniona przez kogoś innego o tym samym wyglądzie, ale innej osobowości.

Chory nie zastanawia się nad celowością tej zamiany i nie próbuje jej logicznie wytłumaczyć. Co więcej, otoczenie nie jest w stanie wyperswadować pacjentowi błędnego myślenia, a każda próba rozmowy kończy się niepowodzeniem. Ciekawy jest również fakt, że pacjent zazwyczaj nie szuka bliskiej osoby, która uległa zamianie, nie jest zainteresowany miejscem jej pobytu ani okolicznościami prowadzącymi do „podmiany”.

Bardzo często pacjent z zespołem Capgrasa pozostaje przeświadczony o tym, że osoba podmieniona ma wobec niego złe intencje i chce wyrządzić mu krzywdę. Przeświadczenia te nierzadko wzbudzają dużą agresję u chorego, co może prowadzić do niebezpiecznych zachowań wobec „oszusta”.

Objawy mogą pojawiać się w nagle – w sposób ostry lub narastać w czasie. W skrajnych przypadkach u chorego może rozwinąć się syndrom błędnego rozpoznania w lustrze, kiedy to pacjent jest przekonany, że również on został podmieniony przez obcą osobę o identycznym do niego wyglądzie.

Zespół Capgrasa – jakie badanie i leczenie?

Wystąpienie objawów zespołu Capgrasa wymaga wielokierunkowej diagnostyki, która ma na celu ustalenie przyczyny odpowiedzialnej za obecność zaburzenia. Kluczową rolę odgrywa dokładnie zebrany wywiad, szczególnie od rodziny chorego oraz wnikliwe badanie neurologiczne oraz psychiatryczne. Dalsze postępowanie obejmuje przeprowadzanie badań dodatkowych.

Szczególnie pomocne są badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny czy tomografia komputerowa, dzięki którym można wykluczyć procesy chorobowe toczące się w obrębie mózgowia.

Badanie EEG jest wskazane u pacjentów, u których podejrzewa się padaczkowe tło obserwowanych objawów.

W zależności od obrazu chorobowego pacjenta oraz dynamiki występowania niepokojących symptomów wskazana może być również ocena funkcji tarczycy, obecności innych zaburzeń hormonalnych lub metabolicznych, niedoborów witamin, a także ewentualnych zatruć.

Terapia opisywanych zespołów opiera się przede wszystkim na właściwym leczeniu lub kontrolowaniu choroby podstawowej, w przebiegu której pojawiły się zaburzenia urojeniowe. U niektórych pacjentów konieczne jest zastosowanie leków neuroleptycznych. Pomocna może być również odpowiednio prowadzona psychoterapia.

Bibliografia

  • Jarema M., Psychiatria, Wydanie 2. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Pużyński S., Wciórka J., Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Kraków 2007.
  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003.
Opublikowano: ; aktualizacja: 20.11.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Leczenie depresji

W leczeniu depresji wykorzystywane są metody biologiczne, przede wszystkim leki przeciwdepresyjne i metody psychologiczne – ...

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Depresja – przyczyny i czynniki ryzyka

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Zaburzenia schizoafektywne – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak wygląda leczenie?

Zaburzenia schizoafektywne to problem, który łączy schizofrenię oraz zaburzenia afektywne (zaburzenia nastroju). W ich przebiegu ...

Stupor – co to jest, jakie są objawy, jak wygląda leczenie?

Stupor, inaczej osłupienie, to silne ograniczenie ruchów oraz zmniejszenie reakcji na bodźce pochodzące z zewnątrz ...

Jakie są pierwsze objawy depresji? Jak ją rozpoznać?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Wideo – Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Depresja – przyczyny, objawy, jakie są sposoby leczenia?

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Wideo – Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne stosuje się w przypadku zaburzeń depresyjnych – zarówno w epizodzie depresyjnym, zaburzeniach depresyjnych ...

Wideo – Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Zespół Cotarda – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Cotarda to bardzo rzadka choroba psychiczna, dla której charakterystyczne są urojenia nihilistyczne oraz przekonanie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon