Zawroty głowy – przyczyny

Zawroty głowy nie są jednostką chorobową, ale subiektywnym objawem występującym z rozmaitych przyczyn. Zawroty głowy dają doznaje uczucia: wirowania, kołysania lub niestabilności, do tego towarzyszą im nudności, wymioty, zaburzenia słuchu, dezorientacja czy uderzenia gorąca. Przyczyny zawrotów głowy obejmują szereg schorzeń neurologicznych i ogólnoustrojowych.

Objawy zawrotów głowy

Zawroty głowy są jedną z najczęstszych spotykanych dolegliwości. Ich częstość wzrasta wraz z wiekiem, choć nie jest tak zawsze. Zawroty głowy dają doznaje uczucia: wirowania, kołysania lub niestabilności, do tego towarzyszą im nudności, wymioty, zaburzenia słuchu, dezorientacja czy uderzenia gorąca. Zawroty głowy nie są jednostką chorobową, ale subiektywnym objawem występującym z rozmaitych przyczyn.

Pierwszy nowoczesny opis zawrotów głowy z towarzyszącymi zaburzeniami słuchu opisał w 1861 roku otolog francuski Prosper Ménière i od właśnie od jego nazwiska pochodzi nazwa jednej z chorób układu równowagi – choroby Menièr'a.

Skąd się biorą zawroty głowy?

Zawroty głowy nierozerwalnie wiążą się z patologią w obrębie układu równowagi, w skład którego zalicz się sam narząd równowagi, czyli błędnik – strukturę położoną w uchu wewnętrznym, a także jego unerwienie – nerw przedsionkowy oraz ośrodki w pniu mózgu, móżdżku, jądrach podkorowych i korze mózgowej, odpowiadające za odbieranie wrażeń o ułożeniu ciała. Uszkodzenie lub też zaburzenia na którymkolwiek poziomie mogą przyczynić się do pojawienia się zawrotów głowy o różnym charakterze.

Zawroty dzielimy na:

  • układowe wiążą się najczęściej z patologią w obrębie błędnika, pacjent odczuwa ruch, zwykle wirowy – otoczenia, własnego ciała bądź samej głowy, który potrafi konkretnie określić, często takie zawroty współistnieją z nudnościami i wymiotami.
  • nieukładowe są zwykle pochodzenia pozabłędnikowego, pacjent odczuwa zaburzenia równowagi, niestabilność postawy i chodu, ale nie potrafi precyzyjnie ich opisać. Oba typy zwykle najczęściej pojawiają się o osób starszych, nieco częściej u kobiet, ale nie ma określonej reguły ich występowania.

Przyczyny zawrotów głowy

Diagnostyka zawrotów głowy jest dość złożona, jest to zagadnienie wielodyscyplinarne a przyczyn jest wiele. Dla większej przejrzystości można podzielić je na odrębne kategorie:

choroby otolaryngologiczne:

  • łagodne położeniowe zawroty głowy,
  • zapalenie trąbki słuchowej,
  • choroba lokomocyjna,
  • perlak,
  • woszczyna,
  • choroba (zespół) Ménièr'a,
  • zapalenie błędnika,
  • toksyczne uszkodzenie błędnika (m.in. polekowe, np. antybiotyki aminoglikozydowe),
  • urazy ucha wewnętrznego,

choroby układu nerwowego:

  • choroby naczyniowe mózgu,
  • urazy mózgu,
  • guz mózgu,
  • stwardnienie rozsiane,
  • padaczka,
  • migrena,
  • zaburzenia lękowe
  • depresja.

choroby ogólnoustrojowe i narządowe:

Powyższa lista jest dowodem, że pomocy przy zawrotach głowy może udzielić nam nie tylko neurolog, ale także otolaryngolog, kardiolog, internista, psychiatra czy psychoterapeuta. Niemniej jednak, to zadaniem neurologa będzie postawienie rozpoznania wstępnego, a jeśli wykluczy on przyczyny neurologiczne, skieruje nas do właściwego specjalisty.

Diagnostyka zawrotów głowy – jakie wykonać badania?

Diagnostyka zawrotów głowy składa się z badania otolaryngologicznego i neurologicznego. Otolaryngolog ocenia funkcję układu przedsionkowego, symetrię jego działania- niezbędną do prawidłowego funkcjonowania oraz ukierunkowuje się na lokalizację ewentualnych procesów patologicznych. Od rodzaju pojawiających się zaburzeń i typów zawrotów, otolaryngolog wykonuje różne testy przedsionkowe.

Zalicza się do nich chociażby testy kaloryczne, posturografię, prowokację oczopląsu i zawrotów poprzez zmiany położenia głowy (testy kinetyczne). Ocena pacjenta jest pełna, kiedy obejmuje też wywiad, należy ustalić w jakich okolicznościach zawroty się pojawiają, od kiedy występują, jaki długo trwają i z jaka jest ich częstotliwość. Warto dopytać o ewentualne dolegliwości towarzyszące, takie jak nudności, wymioty, zaburzenia równowagi, silny lęk podczas zawrotów. Nie sposób nie zapytać o urazy głowy i zażywane leki, a także schorzenia współistniejące.

Co to jest EOG?

Objawem towarzyszącym zawrotom głowy zwykle jest oczopląs, jego badanie wnosi wiele w różnicowanie zaburzeń ośrodkowych i obwodowych.Tradycyjną metodą rejestrowania ruchów gałek ocznych jest elektrookulografia (EOG); jednak jej ograniczenia w postaci zbyt małej dokładności pomiaru sprawiły, że nie jest zbyt często używana.

Co to jest ENG?

Elektronystagmografia (ENG) to rejestracja za pomocą elektrod ruchów gałek ocznych na podstawie zmian pola elektrycznego wokół gałki ocznej. ENG różnicuje oczopląs, ruchy nystagmoidalne, ruchy wahadłowe oczu oraz inne zaburzenia. W celu ulepszenia dokładności wyników opracowano wideonystagmografię, która pozwala na uzyskanie zapisu bez zakłóceń za pomocą wideokamery. Do innych badań, które mogą być przydatne w postawieniu diagnozy należą metody obrazowania: badanie radiologiczne kręgosłupa szyjnego, tomografia komputerowa głowy, rezonans magnetyczny głowy lub kręgosłupa szyjnego, badania ultrasonograficzne tętnic szyjnych i kręgowych, ew. badanie przepływów w tętnicach mózgowych – tzw. doppler przezczaszkowy.

Leczenie zawrotów głowy i zaburzeń równowagi

Leczenie uzależnione jest od przyczyny zawrotów, opiera się głownie na farmakologii. W przypadków zawrotów spowodowanych przyczyna wtórną- chorobą narządową, ogólną- sposobem na walkę z zawrotami głowy jest leczenie choroby pierwotnej. Jest to dowodem, że leczeniem zawrotów głowy nie musi zajmować się tylko lekarz neurolog. Leki użyteczne w zwalczaniu tych przykrych dolegliwości to leki, tzw. antivertiginosa, należą do kilku grup: leki przeciwhistaminowe, neuroleptyki, leki przeciwwymiotne, anksjolityki (leki przeciwlękowe), antagoniści kanału wapniowego oraz betahistyna.

Do leków wspomagających, które może zapisać lekarz, należą środki rozszerzające naczynia, moczopędne i przeciwpłytkowe. Nie ma jednego schematu leczenia, wszystko zależy od konkretnej przyczyny dolegliwości. W związku z tym do każdego pacjenta podchodzi się w sposób indywidualny. Stosując antivertignosa należy pamiętać, że są to leki do stosowania doraźnego, nie przewlekłego i trzeba zażywać je zgodnie z instrukcją lekarza.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Wodniak błędnika

Idiopatyczny wodniak błędnika znany jest także jako choroba Menier'a. Głównymi objawami choroby są zawroty głowy, ...

Zawroty głowy przy schylaniu (pochylaniu się) – jakie są przyczyny?

Lekkie zawroty głowy wywołane pochylaniem się są bardzo częstą dolegliwością. Czasami aby doświadczyć takiej chwilowej ...

Videonystagmografia (badanie VNG)

Videonystagmografia jest nowoczesnym badaniem diagnostycznym, pozwalającym na ocenę funkcji błędnika. Wymaga użycia specjalnych okularów, które ...

Zawroty głowy zaburzenia równowagi – jakie są przyczyny?

Zawroty głowy to często suma wielu nakładających się na siebie czynników o różnorodnej etiologii. Problemy ...

Zapalenie nerwu przedsionkowego

Najbardziej rozpowszechniony pogląd mówi, że zapalenie nerwu przedsionkowego spowodowane jest wirusem, który nie został jednak ...

Zawroty głowy

Rozróżniamy dwa podstawowe rodzaje zawrotów głowy — układowe i nieukładowe. Zawroty układowe charakteryzują się uczuciem ...

Nerwica serca – przyczyny, objawy, leki, leczenie domowe, skutki

Nerwica serca to problem, który dotyczy coraz większej liczby osób, między 20. a 40. rokiem ...

Częstoskurcz nadkomorowy

Częstoskurcz nadkomorowy (SVT z ang. supraventricular tachycardia) jest rytmem powstającym powyżej pęczka Hisa, o częstotliwości ...

Zawroty głowy

Zawroty głowy stanowią jedną z najpowszechniejszych dolegliwości zgłaszanych przez pacjentów. Jednoznaczne zdefiniowanie pojęcia „zawrót głowy” ...

Choroba Meniere'a

Choroba Meniere'a to choroba ucha wewnętrznego. Znana jest także jako wodniak błędnika. W czasie choroby ...

Zawroty głowy od kręgosłupa szyjnego

Objaw taki jak zawroty głowy od kręgosłupa nie należy do rzadkości. Zwyrodnienie w odcinku szyjnym, ...

ENG – Elektronystagmografia

Elekronystagmografia jest to badanie, w którym ocenia się oczopląs, będący objawem zaburzeń równowagi. Schorzenie to ...

Komentarze (0)