Zapalenie tętnicy skroniowej – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie tętnicy skroniowej to choroba o prawdopodobnym podłożu autoimmunologicznym, która zwykle dotyka kobiet po 60. roku życia. Powodować może ból głowy, zaburzenia widzenia, gorączkę, bóle mięśni. Podstawą w diagnostyce jest biopsja tętnicy skroniowej. Leczenie przy pomocy sterydów pozwala zapobiec poważnym powikłaniom.

Przyczyny zapalenia tętnicy skroniowej

Zapalenie tętnicy skroniowej to inaczej choroba Hortona lub olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic to choroba, której zasadniczą cechą jest przewlekłe zapalenie naczyń tętniczych średniego i dużego kalibru. Typowo zajmuje tętnice skroniowe, stąd jej popularna nazwa. Oprócz tego zmiany zapalne często lokalizują się w tętnicach kręgowych, ocznych, rzęskowych tylnych oraz środkowych siatkówki, co w niektórych przypadkach może prowadzić nawet do utraty wzroku. Ponadto u prawie połowy osób chorych występuje inna choroba o podłożu autoimmunologicznym – polimialgia reumatyczna. Najczęściej na zapalenie tętnicy skroniowej chorują osoby po 60. roku życia, kobiety dwa-cztery razy częściej niż mężczyźni. W Europie dotyczy ok. 12/100000 osób po 50. roku życia.

Dokładna przyczyna zapalenia tętnicy skroniowej nie jest znana. Postuluje się jednak udział odpowiedzi autoimmunologicznej organizmu w patogenezie choroby. Zaobserwowano również wpływ wysokich dawek antybiotyków oraz niektórych ciężkich infekcji (np. wirus paragrypy, parwowirus B19, chlamydia) na ujawniające się objawy olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic.

Zapalenie tętnicy skroniowej – objawy

Początek choroby może być nagły lub powolny, podstępny. Często objawy prodromalne (pierwsze, przepowiadające) ujawniają się na kilka dni lub tygodni przed pełnym rozwojem zapalenia. Najczęstsze objawy zapalenia tętnicy skroniowej to:

  • ból głowy,
  • ból w obrębie szyi, ramion i obręczy miedniczej (związane często ze współistniejącą polimialgią reumatyczną),
  • zmęczenie, wyczerpanie,
  • gorączka,
  • chromanie żuchwy (ból i wyczerpanie mięśni pojawiające się po krótkim żuciu; wymagana jest przerwa w używaniu mięśni żwaczy, po czym ból ustępuje, jednak nawraca po kolejnej chwili ich wykorzystywania; utrudnia to sprawne jedzenie czy mówienie).

Inne objawy olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic, występujące z różną częstością to m.in.:

  • nadmierne pocenie,
  • zaburzenia wzroku (rozmazane widzenie, widzenie podwójne lub ograniczenie pola widzenia),
  • nagła utrata wzorku w jednym oku,
  • utrata apetytu i związany z tym spadek masy ciała,
  • krwawienia z dziąseł,
  • łzawienie oczu,
  • tkliwość okolicy skroniowej i ból w okolicy skroni,
  • depresja.

Przy obecności objawów sugerujących zapalenie tętnicy skroniowej należy szybko udać się do lekarza, aby dokładnie określić przyczynę dolegliwości i szybko zahamować postęp choroby. Nieleczona może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, których da się uniknąć przestrzegając zaleceń terapeutycznych.

Zapalenie tętnicy skroniowej – diagnostyka

Diagnostyka zapalenia tętnicy skroniowej rozpoczyna się przede wszystkim od wywiadu zebranego od pacjenta oraz badania fizykalnego. Typowe objawy, ich charakter i lokalizacja mogą podsunąć sugestię co do rozpoznania. Pomocne są badania laboratoryjne krwi, m.in.:

  • OB – zwykle jego wartość przekracza 50 mm/h,
  • CRP (białko C-reaktywne) świadczy o stanie zapalnym),
  • morfologia krwi – wystąpić może delikatna anemia, tj. obniżenie poziomu hemoglobiny oraz wzrost ilości płytek krwi,
  • badania biochemiczne wątroby – AspAT, AlAT, fosfataza alkaliczna – podwyższone w około 20–30% przypadków choroby.

Sam wywiad i badania laboratoryjne krwi nie pozwalają na stwierdzenie choroby z całą pewnością. W tym celu wykonywana jest biopsja tętnicy skroniowej, czasem też innej tętnicy podejrzewanej o zmiany zapalne. Biopsja to procedura inwazyjna, przeprowadzana jest jednak w znieczuleniu miejscowym i może być wykonywana ambulatoryjnie (bez pozostawania w szpitalu na kilka dni). Biopsja wykonywana jest zwykle przez chirurga, ew. okulistę. Lokalizację tętnicy ustala się za pomocą badania ultrasonograficznego. Po miejscowym znieczuleniu wykonywane jest płytkie nacięcie, fragment tętnicy skroniowej jest odpreparowywany od otaczającej tkanki łącznej i tłuszczowej. Krótki odcinek tętnicy jest pobierany do badania histopatologicznego (zwykle 2–5 cm). Następnie tkanki są warstwowo zszywane.

Wykonuje się również badania obrazowe, w tym:

  • USG Doppler tętnic skroniowych
  • rezonans magnetyczny,
  • tomografia komputerowa.

Pozwalają one, oprócz obserwacji zmienionych zapalnie tętnic skroniowych, ocenę pozostałych naczyń (angiografia).

Zapalenie tętnicy skroniowej – leczenie

Podstawę leczenia zapalenia tętnicy skroniowej stanowi terapia glikokortykosterydami. Im szybciej rozpoczęta terapia tym łatwiej opanować objawy choroby i możliwe jest zatrzymanie progresji większości zmian, które niestety zwykle są nieodwracalne.

Leczenie zapalenia tętnicy skroniowej obejmować może:

  • doustna terapia sterydami, np. prednizonem,
  • dożylna terapia metyloprednizolonem,
  • leki immunosupresyjne: cyklosporyna, azatiopryna, metotreksat (włączane zwykle w późniejszym etapie terapii).

Terapia sterydowa może wiązać się z licznymi efektami ubocznymi, m.in. zmianami kostnymi i wzrostem masy ciała. Dlatego ważne jest zapobieganie ich wystąpieniu. Zalecane jest przyjmowanie suplementów diety zawierających wapń i witaminę D, rzucenie palenia, umiarkowane ćwiczenia fizyczne dla utrzymania masy ciała, czasem kontrolne badania układu kostnego (densytometria).

Po zakończeniu terapii należy zgłaszać się na badania kontrolne, gdyż zapalenie tętnicy skroniowej ma tendencję do nawracania.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.11.2017

Oceń:
4.2


Może cię

Drżenie rąk

Drżenie rąk to objaw, który może świadczyć o różnorodnych stanach organizmu, zarówno tych zupełnie prawidłowych ...

Zawroty głowy przy schylaniu (pochylaniu się) – jakie są przyczyny?

Lekkie zawroty głowy wywołane pochylaniem się są bardzo częstą dolegliwością. Czasami aby doświadczyć takiej chwilowej ...

Ból skroni

Bóle głowy to dolegliwość powszechnie spotykana, która może dotyczyć osób we wszystkich grupach wiekowych. Bóle ...

Ból głowy po przebudzeniu – dlaczego głowa boli po obudzeniu się?

Codzienny ból głowy rano, po przebudzeniu może być negatywnie wpłynąć na aktywność w ciągu dnia. ...

Mówienie przez sen – czy rozmawianie i krzyki przez sen są niebezpieczne?

Mówienie przez sen jest jednym z rodzajów zaburzeń snu, klasyfikowanych jako parasomnie. Najczęściej spotykane jest ...

Relacja z byłym partnerem

Rozwód, czy rozstanie nie zawsze oznacza, że relacje z byłym partnerem dobiegają końca. Jak odnaleźć ...

Osobowość paranoiczna – przyczyny, rodzaje, cechy, test, kryteria, leczenie

Trudno odpowiedzieć na pytanie, jakie są przyczyny ujawnienia się osobowości paranoidalnej u danej osoby. Podejrzewa ...

Choroba Hortona

Choroba Hortona, zwana inaczej olbrzymiokomórkowym zapaleniem tętnic, to przewlekłe zapalne schorzenie dużych i średnich naczyń ...

Lęki nocne

Lęki pojawiające się w nocy to zaburzenie zaliczane do parasomii czyli zaburzeń snu. Lęki nocne ...

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują?

Zaburzenia pamięci pojawiają się głównie wraz z wiekiem. Przyczyną problemów z pamięcią mogą być choroby ...

Nieśmiałość a relacje z ludźmi

Każdy spotkał się z sytuacją, w której zabrakło mu słów na widok osoby, do której ...

Cyberchondria – przyczyny, objawy, leczenie

Hipochondria polega na silnym przekonaniu pacjenta o tym, że dolega mu poważna choroba. Odmianą wspomnianego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon