Wahania nastroju – co oznaczają, czy mogą być objawem choroby?

Wahania nastroju to objaw, który w niewielkim nasileniu, sporadycznie, miewa większość osób. Często ma to związek z sytuacją życiową, porą roku, pogodą. Wahania nastroju częste są także w okresach fizjologicznych zmian hormonalnych, takich jak okres dorastania, ciąża czy przekwitanie. Zdarza się jednak, że labilność emocjonalna jest objawem choroby, np. choroby afektywnej dwubiegunowej czy zaburzeń osobowości.

Jakie są najczęstsze przyczyny rozdrażnienia i wahań nastroju?

Wahania nastroju to dosyć często spotykane zaburzenie, które może mieć związek z wieloma czynnikami. Najczęściej zależy od typu osobowości, wieku, czynników hormonalnych. Często zmiany nastroju mają związek z sytuacjami życiowymi, pogodą w przypadku meteoropatów, występują w związku ze zmianami stężeń hormonów płciowych (np. w trakcie ciąży, połogu, przed miesiączką, w czasie klimakterium)

Najczęściej są adekwatne do sytuacji, przemijające i nie wpływają znacząco na jakość życia i codzienne funkcjonowanie. Nie stanowią wówczas powodów do niepokoju. Jeżeli jednak wahania nastroju pojawiają się często, utrzymują się długo i mają duże nasilenie, niezbędna jest konsultacja psychiatryczna w celu wykluczenia zaburzeń natury zdrowia psychicznego.

Zmiany nastroju a wahania hormonów

Wahania nastroju w okresie dojrzewania

Smutek i melancholia pojawiające się na przemian z uczuciem radości, skłonność do buntu i gwałtownych reakcji, impulsywność – taki obraz jest doskonale znany nastolatkom i ich rodzicom. Okres pokwitania i dojrzewania płciowego jest specyficznym czasem w życiu człowieka – takim, w którym tak zwana burza hormonów prowadzi także do wahań nastroju.

Zwykle zmiany nastroju nie zaburzają w znaczący sposób funkcjonowania młodego człowieka, a to, w jaki sposób nastolatek przetrwa ten czas zależy w dużej mierze od niego i jego otoczenia. Konieczne jest wsparcie ze strony rodziców, udzielenie wparcia, szczere i częste rozmowy. Kluczowe pozostaje przekonanie dziecka o tym, że jego problemy związane z wejściem w dorosłe życie są tak samo ważne dla domowników jak dylematy dorosłych.

Dla uzyskania wewnętrznej równowagi ważny jest czas przeznaczany na sen i wypoczynek. Młody człowiek powinien zdrowo się odżywiać i unikać używek, które mogą wywoływać mieć zarówno działanie pobudzające jak i depresyjne. Skutecznym sposobem na wahania nastroju w tym wieku jest regularna aktywność fizyczna.

W trudnych przypadkach, zwłaszcza w momentach problemów z nauką, czy kiedy nastolatek popada w konflikt z prawem, konieczne może okazać się wsparcie psychologa. Rozdrażnienia, napadów gniewu i innych zmian w zachowaniu młodego człowieka, który przechodzi okres pokwitania nie leczy się farmakologicznie.

Zmiany nastroju w ciąży i w okresie połogu

Za nastrój człowieka w dużej mierze odpowiedzialny jest układ hormonalny. Jednym ze stanów związanym ze zmianami stężeń hormonów, które prowokują wahania nastroju i rozdrażnienie, jest ciąża. Huśtawki nastrojów, naprzemienne uczucie radości i smutku, uczucie leku są typowe dla okresu ciąży, a także okresu poporodowego. Jeżeli nie wpływają one znacząco na jakość życia i funkcjonowanie kobiety, a także na jej stosunek do noworodka i opiekę nad nim, można uznać je za objaw fizjologiczny.

Wahania nastroju a PMS

Wahania nastroju często towarzyszą zespołowi napięcia przedmiesiączkowego. Zmiany stężenia hormonów prowadzące do wahań nastroju w granicach fizjologii występują w okresie poprzedzającym miesiączkę, a także w okresie menstruacji. Huśtawkom nastroju towarzyszy także zmiana postrzegania siebie, zmniejszenie poczucia własnej atrakcyjności, zmęczenie, apatia.

Wahania nastroju w okresie menopauzy

Wahania nastroju i rozdrażnienie są jednym z objawów przekwitania, skutkiem zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety. Poza spadkiem stężeń hormonów płciowych i serotoniny, na spadek nastroju dodatkowo wpływają: poczucie starzenia się, zmian zachodzących w organizmie, spadku atrakcyjności fizycznej. Przemijające wahania nastroju u kobiety w wieku 45–55 lat można uznać za fizjologię, o ile nie wpływają one znacząco na codzienne funkcjonowanie i ustępują po średnio 2 tygodniach.

Ze zmianami nastroju nastroju w okresie menopauzy wiele kobiet radzi sobie stosując metody niefarmakologiczne. Istotne jest wysypianie się, odpoczynek, aktywność fizyczna, ruch na świeżym powietrzu, zdrowa dieta, sprawianie sobie przyjemności, aktywność towarzyska, spędzanie czasu w towarzystwie ludzi. Każda taka aktywność pozwala łagodniej przejść przez ten trudny dla każdej kobiety okres życia.

Bardziej dokuczliwe wahania nastroju można zmniejszyć stosując m.in. preparaty zawierające izoflawony i fosfolipidy, środki z grupy SSRI (grupa leków antydepresyjnych), a w ostateczności – hormonalną terapię zastępczą.

Wahania nastroju w wieku podeszłym

Zmienność nastrojów, skłonność do popadania naprzemiennie w stany smutku i radości, często występują w podeszłym wieku, zwłaszcza u osób cierpiących na demencję, na chorobę Alzheimera. Zdarza się, że objawy są bardzo uciążliwe zarówno dla osoby, której bezpośrednio dotyczą, jak i dla osób z jej otoczenia, dlatego nierzadko zdarza się, że pacjenci ci trafiają na konsultację do psychiatry.

Zaburzenia nastroju a zmiany osobowości

Zaburzenia osobowości

Niestabilność emocjonalna i notorycznie powtarzające się wahania nastroju oraz nerwowość mogą świadczyć o zaburzeniach osobowości. Zmienny nastrój jest typowy dla obrazu klinicznego osobowości chwiejnej emocjonalnie, który dzieli się na typ impulsywny oraz typ borderline (tzw. osobowość z pogranicza).

Oprócz wyraźnych wahań nastroju, w przypadku zaburzeń osobowości o typie borderline, uwagę zwracają:

  • zaburzenia tożsamości,
  • stale utrzymujące się uczucie niepokoju,
  • trudność w kontrolowaniu emocji,
  • napady gniewu i agresji,
  • skłonność do ryzykownych zachowań,
  • trudności w utrzymaniu stabilności w związkach międzyludzkich,
  • silny lęk przed odrzuceniem,
  • skłonność do autoagresji.

Na osobowość chwiejną emocjonalnie o typie impulsywnym wskazują:

  • niekontrolowane działania impulsywne bez rozważenia ich konsekwencji,
  • gwałtowne zachowania,
  • uczucie wzmożonego napięcia psychicznego,
  • wrogość w stosunku do innych ludzi,
  • skłonność do konfliktów.

Stwierdzenie objawów wskazujących na zaburzenia osobowości jest wskazaniem do konsultacji psychiatrycznej. Zaburzenia osobowości leczy się przede wszystkim za pomocą psychoterapii.

Choroba afektywna dwubiegunowa

Zmienność nastrojów, naprzemienne popadanie w fazę depresji (uczucie smutku, braku chęci do życia, zaniedbywanie swoich codziennych aktywności i pasji, zaburzenia snu itd.) i w fazę manii (ze zwiększonym napędem, podwyższonym nastrojem, zmniejszeniem krytycyzmu itd.) to objaw choroby afektywnej dwubiegunowej. Fazy depresji i manii mają różną długość trwania – w zależności od tego wyróżniamy kilka podtypów choroby afektywnej dwubiegunowej, w tym typy z szybką i ultra szybką zmianą faz. W skrajnych przypadkach do zmiany faz dochodzi nawet kilka razy dziennie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Jak łagodzić skutki menopauzy?

Łagodzenie skutków menopauzy pomaga ograniczyć jej niekorzystne objawy. Zachodzące zmiany hormonalne powodować mogą wzrost masy ...

Przekwitanie – w jakim wieku, objawy, leczenie i czas trwania okresu przekwitania

To, kiedy występuje okres przekwitania, zależne jest osobniczo, przyjmuje się, że jest to czas na ...

Wideo – Osteoporoza w okresie menopauzy

Osteoporozę, ze względu na jej bezobjawowy, długi rozwój, często nazywa się cichym złodziejem kości. Choroba ...

Menopauza a seks

W okresie menopauzy dochodzi w organizmach kobiet do wielu zmian hormonalnych. Spadek poziomu estrogenów powoduje ...

Wideo – Przedwczesna menopauza

Wczesne klimakterium dotyczy ustania miesiączki między 40. a 45. rokiem życia. Jeszcze wcześniejszy wystąpienie ostatniej ...

Menopauza a hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza jest często stosowana u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauazalnym. Pozwala zredukować ...

Wahania nastroju a menopauza

Objawy psychiczne, takie jak wahania nastroju, napięcie emocjonalne, lęk, bezsenność, drażliwość, ciągłe zmęczenie, stwierdzane są ...

Wideo – Objawy menopauzy

Stan menopauzy może dawać wiele różnych objawów, które to nie u wszystkich kobiet są objawami ...

Wideo – Menopauza a zaburzenia nastroju

Pod koniec XIX wieku uważano, że kobiety po 45. roku życia szaleją i zajmowali się ...

Wideo – Jak łagodzić objawy menopauzy?

Menopauza jest naturalnym okresem w życiu kobiety i należy wiedzieć, że jej negatywne skutki mogą ...

Klimakterium

Zanim w organizmie nastąpi względny „spokój” hormonalny zaczynają pojawiać się objawy sygnalizujące stopniowe wygaszanie czynności ...

Wideo – Uderzenia gorąca a menopauza

Uderzenie gorąca (tzw. hot flash), będące najbardziej dokuczliwym objawem menopauzy, to gwałtowne uczucie ciepła przepływającego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon